Εγκρίθηκε το Σχέδιο Προληπτικής Δράσης - Η «διόρθωση» για τις λιγνιτικές μονάδες και οι αλλαγές στις εκφορτώσεις της Ρεβυθούσας – Αναλυτικά όλες οι Δράσεις

Σε διευκρίνηση επί του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης προχώρησε η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων μετά και από επισήμανση της ΔΕΗ σχετικά με την συμμετοχή των λιγνιτικών μονάδων, όπως αποτυπώνεται στο τελικό κείμενο που εγκρίθηκε και δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της Αρχής. 

Ειδικότερα, η αρχική διατύπωση για την συμμετοχή των λιγνιτικών μονάδων στα πλαίσια των προβλέψεων του σχεδίου δημιουργούσε παρερμηνεία ότι η όποια συμμετοχή και λειτουργία των μονάδων φαινόταν να διέπεται από ένα ειδικό καθεστώς εφεδρειών, κάτι που βέβαια δεν υπάρχει ως ειδικό καθεστώς. Υπό αυτό το πρίσμα η ΔΕΗ αναφέρει στην επιστολή της στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης επί του Σχεδίου που προηγήθηκε ότι χρήζει επαδιατύπωσης το σχετικό εδάφιο «λαμβάνοντας υπόψη τη συμμετοχή των μονάδων αυτών στις ενεργειακές αγορές, διαθέσιμες για εμπορική λειτουργία ως κατανεμόμενες μονάδες, βάσει του τρέχοντος ρυθμιστικού πλαισίου. Έως ότου οι λιγνιτικές μονάδες αποσυρθούν, είναι κανονικά εγγεγραμμένες στο μητρώο κατανεμόμενων μονάδων του ΑΔΜΗΕ και κατά τον τρόπο αυτό συμμετέχουν στις αγορές, λαμβάνοντας υπόψη και τυχόν άλλες υποχρεώσεις λειτουργίας (ενδεικτικά, παροχή τηλεθέρμανσης).

Από την πλευρά της, η Ρυθμιστική Αρχή προχώρησε σε διόρθωση της διατύπωσης στο κεφάλαιο 6.8 του σχεδίου σημειώνοντας ότι «Η παράταση στο χρόνο λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων και η ενεργοποίηση της διαθεσιμότητάς τους για εμπορική λειτουργία ως κατανεμόμενες μονάδες, εντάχθηκε στο νέο σχεδιασμό της πολιτείας, για την αντιμετώπιση των θεμάτων επάρκειας ενεργειακού εφοδιασμού, ειδικά μετά τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για μείωση της χρήσης φυσικού αερίου και απεξάρτηση από τους ενεργειακούς πόρους της Ρωσίας». Η αρχική διατύπωση είχε ως εξής: «Η παράταση στο χρόνο λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων εντάχθηκε στο νέο σχεδιασμό της πολιτείας, για την αντιμετώπιση των θεμάτων επάρκειας ενεργειακού εφοδιασμού, ειδικά μετά τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για μείωση της χρήσης φυσικού αερίου και απεξάρτηση από τους ενεργειακούς πόρους της Ρωσίας». 

Σημειώνεται ότι στη διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ συμμετείχαν με επιστολές τους η ΔΕΠΑ Εμπορίας χωρίς να δημοσιεύεται η επιστολή της, η Motor Oil, η ΔΕΔΑ και η Μυτιληναίος. 

Να αναφέρουμε ακόμη ότι η ΔΕΗ στην επιστολή της «εφιστά την προσοχή» σχετικά με τις προβλέψεις εναλλαγής καυσίμου σε diesel, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν μια σειρά ζητήματα που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη, χωρίς ωστόσο αυτά να χρήζουν συμπερίληψης στο Σχέδιο Προληπτικής Δράσης. Ενδεικτικά τα ζητήματα αυτά αφορούν την προμήθεια του καυσίμου, την διαθεσιμότητα των μέσων και υποδομών αποθήκευσης και διαμετακόμισης ή ακόμη την αποζημίωση των υπόχρεων παραγωγών σε περίπτωση που κληθούν να αποπληρώσουν ρήτρες «take or pay». 

Οι εκφορτώσεις στη Ρεβυθούσα σε έκτακτες συνθήκες

Την ίδια στιγμή τροποποίηση έγινε, κατόπιν σχετικών επισημάνσεων στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης, ως προς το μέγιστο χρόνο χρησιμοποίησης του αποθηκευτικού χώρου στη Ρεβυθούσα σε περίπτωση κρίσης φυσικού αερίου Επιπέδου 2 ή 3. Αρχικά το κείμενο προέβλεπε την μείωση του μέγιστου χρόνου στις έξι ημέρες ενώ το τελικό κείμενο προβλέπει ότι «ο μέγιστος χρόνος χρησιμοποίησης του αποθηκευτικού χώρου στη Ρεβυθούσα δύναται να μειώνεται σε 6 ημέρες κατ’ ελάχιστο, αναλόγως των συνθηκών, με απόφαση του Διαχειριστή κατόπιν έγκρισης της ΟΔΚ». Συμπληρώνει δε το τελικό κείμενο ότι «Οι χρήστες ΥΦΑ οι οποίοι είχαν ήδη δεσμεύσει χρονοθυρίδα, διατηρούν τη θέση τους στον Ετήσιο Προγραμματισμό ωστόσο με μειωμένο χρόνο μέχρι την αεριοποίηση της ποσότητας ΥΦΑ. Οι χρονοθυρίδες που θα δημιουργηθούν υπό αυτές τις συνθήκες θα προσδιοριστούν και θα διατεθούν αμελλητί από το Διαχειριστή».

Αναλυτικά οι δράσεις του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης 

Δράση Δ1: «Μηχανισμός για την κατά προτεραιότητα λειτουργία των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο στην αγορά του ηλεκτρισμού σε περίπτωση κρίσης φυσικού αερίου Επιπέδου 3 Έκτακτης Ανάγκης και κατόπιν απόφασης ΟΔΚ για την ενεργοποίησή του»: 

Εισαγωγή μηχανισμού που θα μεγιστοποιεί τη χρήση των μονάδων εναλλακτικού καυσίμου (diesel) σε κατάσταση συναγερμού 3 του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης, όπως ισχύει. Στο πλαίσιο αυτού του μηχανισμού, θεωρείται επιβεβλημένη η ελαχιστοποίηση χρήσης ΦΑ και η όσο το δυνατόν ορθότερη διαχείριση της διαθέσιμης ποσότητας φυσικού αερίου στη χώρα για σκοπούς ηλεκτροπαραγωγής.

Ο συγκεκριμένος μηχανισμός αφορά στην αποζημίωση των μονάδων για την λειτουργία τους με εναλλακτικό καύσιμο (diesel), κατά τη διάρκεια κρίσης ΦΑ και συγκεκριμένα σε κατάσταση συναγερμού 3 του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης, όπως ισχύει.

Δράση Δ2: «Εισαγωγή διατάξεων για τη συνετή χρήση και περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης ΦΑ κατά τη διάρκεια κρίσης ΦΑ»: 

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ΦΑ, εισάγεται δράση προκειμένου για την ενημέρωση των καταναλωτών φυσικού αερίου από τους Διαχειριστές Διανομής, με σκοπό την ευαισθητοποίησή τους και τη συνετή χρήση του φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια ενδεχόμενης κρίσης. 

Δράση Δ3: «Κατά προτεραιότητα παροχή φυσικού αερίου σε ορισμένες «Σημαντικές» Βιομηχανίες»: 

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938, στόχος των Σχεδίων Προληπτικής Δράσης είναι η κατ’ ελάχιστον εξασφάλιση τροφοδοσίας των Προστατευόμενων Καταναλωτών σύμφωνα με το άρθρο 6, θέτοντας και επιπλέον κριτήρια, σύμφωνα με το άρθρο 11, παρ.7, που αφορούν τις κρίσιμες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, οι αναλύσεις των επιπτώσεων που διεξάγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην Ομάδα Συντονισμού για το Αέριο, έχουν αναδείξει ότι μια απότομη διακοπή τροφοδοσίας φυσικού αερίου σε ορισμένες Βιομηχανίες θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για την ίδια την εγκατάσταση, αλλά και τους κλάδους που συνδέονται με αυτές μέσω της αλυσίδας εφοδιασμού, συνοδευόμενες από σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Στη βάση των ανωτέρω, η Αρχή κρίνει σκόπιμη τη συνέχιση της σχετικής δράσης που είχε περιληφθεί στο προηγούμενο ΣΠΔ, δίνοντας τη δυνατότητα προτεραιοποίησης του εφοδιασμού με ΦΑ σε ορισμένες «Σημαντικές» βιομηχανίες έναντι λοιπών Μη Προστατευόμενων Καταναλωτών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, όπως αυτά αναλύονται στο παρόν ΣΠΔ, εφαρμόζοντας συγκεκριμένη διαδικασία διακοπής τροφοδοσίας με σταδιακή μείωση της παροχής για την ασφαλέστερη για τη βιομηχανία διακοπή ως έσχατο μέτρο. 

Δράση Δ4: «Ρύθμιση για την έκτακτη τροποποίηση του Προγραμματισμού Εκφορτώσεων ΥΦΑ»: 

Προτείνεται η εισαγωγή ρυθμίσεων, ώστε οι Χρήστες ΥΦΑ να είναι εκ των προτέρων ενήμεροι ότι σε περίπτωση κατάστασης κρίσης, ο μέγιστος χρόνος χρησιμοποίησης του αποθηκευτικού χώρου στη Ρεβυθούσα θα μειώνεται στις 6 ημέρες. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργούνται νέες χρονοθυρίδες, τις οποίες ο Διαχειριστής οφείλει να διαθέτει άμεσα για να δεσμευτούν με επιπλέον εκφορτώσεις – βάσει των περιορισμών χωρητικότητας και του ρυθμού αεριοποίησης – ώστε να αυξηθούν οι ποσότητες που θα εισάγονται στις δεξαμενές της Ρεβυθούσας και να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη αεριοποίηση της εγκατάστασης και η συνεχής τροφοδότηση των καταναλωτών στη μέγιστη τεχνικά δυναμικότητα για μεγάλες περιόδους, αν απαιτείται. 

Δράση Δ5: «Αύξηση αποθεμάτων εναλλακτικού καυσίμου (diesel) σε μονάδες ΗΠ με καύσιμο ΦΑ και δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου»: 

Οι κάτοχοι άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο υπέχουν ήδη την υποχρέωση διασφάλισης της αδιάλειπτης λειτουργίας της μονάδας τους σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού με φυσικό αέριο, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. 

Για το σκοπό αυτό, στις άδειες παραγωγής τους έχει εισαχθεί ειδικός όρος, σύμφωνα με τον οποίο ορισμένοι παραγωγοί υποχρεούνται να διατηρούν απόθεμα εναλλακτικού καυσίμου (diesel) και να εξασφαλίζουν την ετοιμότητα των μονάδων τους να λειτουργήσουν με αυτό (dual-fuel plant), ενώ άλλοι παραγωγοί υποχρεούνται να διατηρούν απόθεμα φυσικού αερίου. 

Αναλυτικότερα, σε συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 6γ του Κανονισμού και δεδομένης της ήδη θεσμοθετημένης, με την παρ. 4 του άρθρου 73 του ν. 4001/2011, όπως ισχύει, υποχρέωσης τήρησης αποθέματος εναλλακτικού καυσίμου (diesel), η ΡΑΑΕΥ, κρίνει σκόπιμη τη διατήρηση της σχετικής δράσης του προηγούμενου ΣΠΔ (ήτοι δράση Δ5), σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η επέκταση του ελάχιστου χρονικού διαστήματος αδιάλειπτης λειτουργίας των μονάδων που έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν με εναλλακτικό καύσιμο. 

Σύμφωνα με την εν λόγω δράση, οι ηλεκτροπαραγωγοί με υποχρέωση διατήρησης αποθεμάτων diesel οφείλουν να αυξήσουν το απόθεμά τους από 5 ημέρες σε 20 ημέρες ή μέχρι τη μέγιστη αποθηκευτική ικανότητα των υφιστάμενων δεξαμενών τους, εάν αυτή είναι μικρότερη. 

Δράση Δ6: «Ρύθμιση για την έκτακτη προσφερόμενη από τον Διαχειριστή δυναμικότητα και κατανομή στα Σημεία Εισόδου»: 

Σε συμφωνία με τις προβλέψεις των διατάξεων του άρθρου 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2576 (σχετ. 10), κρίνεται σκόπιμη η υιοθέτηση δράσης, σύμφωνα με την οποία σε περιπτώσεις κρίσης φυσικού αερίου επιπέδου 2 ή/και 3, κατά τις οποίες λαμβάνει χώρα σε ένα τουλάχιστον εκ των Σημείων Εισόδου του ΕΣΜΦΑ σημαντικά μειωμένη παράδοση Ποσοτήτων ΦΑ (ενν. σε σχέση με τις Επιβεβαιωμένες Ποσότητες ΦΑ των Χρηστών Μεταφοράς) ή/και πίεση παράδοσης μικρότερη της ελάχιστης πίεσης εισόδου, θα παρέχεται η δυνατότητα στον Διαχειριστή του ΕΣΦΑ, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες λειτουργικές συνθήκες, να μεταβάλει εκτάκτως τις δυναμικότητες των υπολοίπων Σημείων Εισόδου και να τις προσφέρει μέσω μηχανισμών αγοράς και δη μέσω δημοπρασιών με χρήση ηλεκτρονικού́ βάθρου. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να αξιοποιείται στο μέγιστο η τεχνική δυνατότητα του ΕΣΦΑ.