Εγκρίθηκε φωτοβολταϊκό πάρκο 7,5 MW στην Κύπρο

Μπορεί τα τέσσερα από τα πέντε μέλη της ad hoc επιτροπής για την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (Δέουσα Εκτίμηση Επιπτώσεων στο Περιβάλλον) να τοποθετήθηκαν αρνητικά στην κατασκευή μεγάλου φωτοβολταϊκού πάρκου στη Σωτήρα Λεμεσού, ωστόσο αυτό δεν απέτρεψε την Περιβαλλοντική Αρχή από το να εκδώσει θετική Έκθεση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης για το συγκεκριμένο έργο που εφάπτεται με την προστατευόμενη περιοχή του Δικτύου Natura 2000 Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) Ποταμός Παραμαλίου.

Συγκεκριμένα, το έργο χωροθετείται στα όρια της περιοχής ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου, σε τεμάχια που εμπίπτουν σε πολεοδομικές ζώνες προστασίας της φύσης (Ζ1) και των υδάτων (Ζ3) και κατά ένα μέρος, το οποίο θα παραμείνει ανεπηρέαστο, εντός των ορίων της ΖΕΠ. Στην περιοχή υπάρχει κυρίως σκληρόφυλλη και μακκία βλάστηση, με θάμνους και χαρουπιές, καθώς και γεωργικές καλλιέργειες. Η περιοχή χωροθέτησης του έργου απέχει περίπου 200 μέτρα από την κοίτη του ποταμού Παραμαλίου.

Το έργο αφορά την κατασκευή και λειτουργία φωτοβολταïκού πάρκου συνολικής ισχύος 7,5 MW. Η τελική δυναμικότητα του έργου οριστικοποιήθηκε μετά από αναθεωρημένη πρόταση του αιτητή, η οποία υποβλήθηκε στις 25/6/2020 και προβλέπει τη μείωση της συνολικής δυναμικότητας του έργου από 11,1 MW σε 7,5 MW, τη χρήση πλαισίων υψηλότερης ισχύος και τη χωροθέτηση του έργου στα 50 μέτρα από τα όρια της περιοχής ΖΕΠ. 

Σύμφωνα με το αναθεωρημένο χωροταξικό σχέδιο, ημερομηνίας 22/9/2020, το οποίο υποβλήθηκε με την αναθεωρημένη πρόταση, εκτιμάται ότι συνολικά θα τοποθετηθούν 24.428 φωτοβολταïκά πλαίσια. Πέραν των συστοιχιών και βάσεων στήριξής τους, το προτεινόμενο έργο θα αποτελείται από αντιστροφείς τάσης (inverters, 150 το μέγιστο), χώρο προσωπικού, τηλεμετρίας και αποθήκη, καθώς και υποσταθμό της ΑΗΚ. 

Αρχικά, η σύνδεση με το δίκτυο μεταφοράς προτάθηκε να γίνει μέσω υπέργειων πυλώνων. Με βάση τα συμπληρωματικά στοιχεία της Μελέτης Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ) που υποβλήθηκαν τον Ιούνιο 2020, η σύνδεση του έργου με τον υποσταθμό Επισκοπής θα γίνει με την υπογειοποίηση των καλωδίων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η εκτιμώμενη διαδρομή σύνδεσης, μήκους 15 χιλιομέτρων, θα ακολουθεί νότια πορεία, παράλληλη αρχικά με τον ποταμό Παραμαλιού και την περιοχή ΖΕΠ και ακολούθως ανατολική πορεία μέχρι τη σύνδεσή του με τον υποσταθμό Επισκοπής.

Για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του έργου στη συνεκτικότητα, τα είδη χαρακτηρισμού και τους στόχους διατήρησης της περιοχής Natura 2000 ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου, η περιβαλλοντική Αρχή έλαβε υπόψη: 

(α) Τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης), τα διευκρινιστικά στοιχεία, καθώς και τα συμπληρωματικά στοιχεία που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της ΜΕΕΠ.

(β) Τις απόψεις των μελών της ad hoc επιτροπής, τα οποία περιλαμβάνουν εκπροσώπους του Τμήματος Περιβάλλοντος, του Τμήματος Δασών, της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας, του Πτηνολογικού Συνδέσμου, της Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ) και του Κυπριακού Ιδρύματος Προστασίας του Περιβάλλοντος Terra Cypria.

(γ) Το Διαχειριστικό Σχέδιο της περιοχής ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου, 

(δ) Στοιχεία από το Τυποποιημένο Δελτίο Δεδομένων ειδών και τύπων οικοτόπων της ΕΕ για την περιοχή ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου, 

(ε) Διαθέσιμα δεδομένα από το Birdlife International σχετικά με τις επιπτώσεις που επιφέρουν τα εναέρια δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στα πτηνά, 

(στ) Το ερμηνευτικό έγγραφο καθοδήγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις διατάξεις του άρθρου 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

Μετά την αξιολόγηση όλων των πιο πάνω δεδομένων και της εξέτασης κατάλληλων μέτρων μετριασμού για αποτροπή ή μείωση των επιπτώσεων, η περιβαλλοντική Αρχή έκρινε ότι με την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων μετριασμού, οι εκτιμώμενες επιπτώσεις που αναμένεται να επιφέρει η κατασκευή του έργου θα μετριαστούν σε βαθμό που να μην παραβλάπτεται η ακεραιότητα της ΖΕΠ ή να θίγονται οι στόχοι διατήρησής της.

Οι θέσεις των μελών της ad hoc επιτροπής

Η καθ’ ύλην αρμόδια αρχή για προστασία της πτηνοπανίδας και των περιοχών ΖΕΠ, η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το Τμήμα Δασών, ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος και η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων (ΟΠΟΚ) εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις ή τοποθετήθηκαν αρνητικά για την περιβαλλοντική έγκριση του έργου, ενώ θετικές απόψεις υπέβαλε μόνο το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος Terra Cypria.

Συγκεκριμένα, η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας υπογραμμίζει: «Η επηρεαζόμενη περιοχή ΖΕΠ επηρεάζεται ήδη δυσμενώς από άλλα 3 μεγάλα έργα: 2 γήπεδα γκολφ με οικιστικές αναπτύξεις και ένα δρόμο ο οποίος διασχίζει την περιοχή και έχει ήδη κατασκευαστεί. Παράλληλα, υπάρχει παραδοχή μέσω της μελέτης που διενεργήθηκε ότι λόγω των 3 έργων που εγκρίθηκαν, οι επιπτώσεις τους είναι σημαντικές και προκαλούν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις για το καθεστώς προστασίας της περιοχής ΖΕΠ. [...] Η μελέτη αναφέρεται στη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων, γεγονός το οποίο υποδηλώνει ότι θα υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις από το υπό εξέταση έργο. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, έχουμε επιφυλάξεις για την κατασκευή του εν λόγω έργου και των επιπτώσεών του, τόσο λόγω των επιπτώσεων που θα προκύψουν, αλλά και σε συνδυασμό με τις συσσωρευτικές επιπτώσεις των υπόλοιπων έργων που έχουν αδειοδοτηθεί στην περιοχή». 

Το Τμήμα Δασών επισημαίνει: «Πρόκειται για πολύ μεγάλου μεγέθους έργο, το οποίο εφάπτεται στην περιοχή του Δικτύου Natura 2000 ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου [...]. Στην περιοχή έχουν ήδη αδειοδοτηθεί τρία έργα, δύο γήπεδα γκολφ και ένας δρόμος πρόσβασης. Παρόλο που η άδεια του ενός γηπέδου γκολφ έχει λήξει, το γεγονός αυτό δεν αφαιρεί το δικαίωμα στον αιτητή να επανέλθει στο μέλλον με νέα αίτηση. Συνεκτιμώντας όλα τα στοιχεία και πληροφορίες, θεωρούμε ότι το υπό εξέταση έργο, λόγω μεγέθους και χωροθέτησης, θα έχει από μόνο του συσσωρευτικά αρνητικές επιπτώσεις σε μια πολύ ευαίσθητη περιοχή όπως είναι η συγκεκριμένη ΖΕΠ και ως εκ τούτου έχουμε μεγάλες επιφυλάξεις για την αδειοδότησή του».

Ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος αναφέρει: «Οι επιφυλάξεις μας για το φωτοβολταϊκό πάρκο, δεδομένης και της έκτασής του η οποία δεν μπορεί να κριθεί ως αμελητέα, προκύπτουν από την έλλειψη εκτίμησης συσσωρευτικών επιπτώσεων από το συγκεκριμένο έργο στη ΖΕΠ Ποταμός Παραμαλίου και στα είδη χαρακτηρισμού τους, σε συνάρτηση με άλλα υφιστάμενα ή προγραμματιζόμενα έργα. Με αυτά τα δεδομένα, δεν είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε ότι το έργο, πέραν πάσης αμφιβολίας, δεν θα έχει επιπτώσεις στα είδη χαρακτηρισμού της περιοχής. Γι' αυτό το λόγο και με βάση την αρχή της πρόληψης, πιστεύουμε ότι το έργο δεν πρέπει να αδειοδοτηθεί».

Η ΟΠΟΚ σημειώνει: «Το υπό εξέταση έργο, λόγω μεγέθους και χωροθέτησης, θα έχει από μόνο του επιπτώσεις, αλλά και συσσωρευτικά αρνητικές επιπτώσεις στην περιοχή ΖΕΠ. Ως εκ τούτου, είμαστε αρνητικοί για την έγκριση του εν λόγω έργου».

Στην αντίπερα όχθη, το Κυπριακό Ίδρυμα Προστασίας του Περιβάλλοντος Terra Cypria αναφέρει: «Για το συγκεκριμένο έργο και για σκοπούς της Δέουσας και εφόσον δεν θα γίνει καμία επέμβαση εντός της ΖΕΠ, [...] δεν θα επηρεαστούν τα είδη καθορισμού από την προτεινόμενη ανάπτυξη».

(του Άγγελου Νικολάου, Φιλελεύθερος)