Δυσκολεύει το σταυρόλεξο στην αγορά ηλεκτρισμού - Σήμερα η απόφαση των νομικών για το Ευρωδικαστήριο

Τα περιθώρια ελιγμών που αφήνει η απόφαση του Ευρωδικαστηρίου για το λιγνίτη επιχειρεί να ζυγίσει ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης, ο οποίος σήμερα αναμένει τη σχετική έκθεση των νομικών υπηρεσιών, προκειμένου να καθορίσει τις από εδώ και πέρα κινήσεις του.

Ελιγμοί ωστόσο που μοιάζουν περιορισμένοι εφόσον η απόφαση για το λιγνίτη συνδεθεί με τη διαπραγμάτευση για τα ενεργειακά, όπως φάνηκε και από την τελευταία συνάντηση Σταθάκη-πιστωτών την περασμένη εβδομάδα.

Την ίδια στιγμή η διοίκηση της ΔΕΗ βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με την Ευρωπαική Επιτροπή, ακούγοντας τις θέσεις της, και μεταφέροντας ταυτόχρονα τις δικές της, που συνοψίζονται στο εξής : Οι τελευταίες κινήσεις της επιχειρήσεις ικανοποιούν το αίτημα του δικαστηρίου για πρόσβαση τρίτων στο λιγνίτη, όπως είπε προ ημερών ο Μ.Παναγιωτάκης. Αναφερόταν στη συνεργασία της ΔΕΗ με την κινεζική CMEC για την κατασκευή δεύτερου λιγνιτικού εργοστασίου στη Φλώρινα (Μελίτη ΙΙ), που θα εισφερθεί σε νέα εταιρεία μαζί με τη Μελίτη Ι και το ορυχείο που την τροφοδοτεί, ενώ πρόκειται να συμμετάσχουν και οι παραχωρησιούχοι της Βεύης. Eταιρεία όπου η CMEC θα έχει την πλειοψηφία, και η ΔΕΗ τη μειοψηφία (το μερίδιο συμμετοχής της ΔΕΗ θα κυμανθεί από 40- 44% εκτίμησε πρόσφατα ο κ. Παναγιωτάκης).

Εστω όμως και αν ευοδωθεί η ελληνοκινεζική συνεργασία στη Φλώρινα, υπάρχουν και πάλι αστερίσκοι. Καταρχήν, το ζητούμενο της απόφασης του Ευρωδικαστηρίου δεν είναι να μειωθεί το μερίδιο της ΔΕΗ στη λιγνιτική παραγωγή, αλλά να αυξηθεί η πρόσβαση στο λιγνίτη από τρίτους.

Ακόμη δηλαδή και να κλείσουν μαζικά μονάδες λιγνίτη της ΔΕΗ, εφόσον δεν περάσει μέρος της εκμετάλλευσής του σε ιδιώτες, θα παραμείνουμε στο σημερινό σημείο.

Υπό αυτή την έννοια είναι ένα ερώτημα κατά πόσο αρκούν για να ικανοποιηθεί η ευρωαπόφαση η συνεργασία ΔΕΗ-CMEC, όπως και η πρόσφατη οριστική διαγραφή από τα μητρώα της ΡΑΕ της Πτολεμαίδας 3. Διότι δεν είναι σαφές αν τα παραπάνω θα ικανοποιήσουν τους δανειστές ή θα απαιτήσουν πιο άμεσα μέτρα, όπως την πώληση υφιστάμενων λιγνιτικών μονάδων. Επισήμως η άποψή τους για το θέμα δεν έχει γίνει γνωστή.

Αλλο η λιανική, και άλλο η παραγωγή

Ετερο ερώτημα αφορά το τι μέλλει γενέσθαι με τις δημοπρασίες υποχρεωτικής πώλησης ρεύματος από τη ΔΕΗ. Σύμφωνα με τα όσα έλεγαν κύκλοι του υπ.Ενέργειας τις πρώτες ώρες μετά τη κοινοποίηση της απόφασης του δικαστηρίου, οι δημοπρασίες ΝΟΜΕ υποβαθμίζονται. Κι αυτό καθώς το ζητούμενο δεν είναι πλέον η πρόσβαση τρίτων σε παραγόμενη από λιγνίτη ενέργεια, αλλά στον ίδιο τον λιγνίτη, δηλαδή σε μονάδες ή και σε ορυχεία.

Αλλά η εν λόγω υποχρέωση καλύπτει την συμμόρφωση με τη δικαστική απόφαση, δηλαδή την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όταν το εργαλείο των δημοπρασιών ΝΟΜΕ καλύπτει μια διαφορετική δέσμευση. Τη συμμόρφωση με το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού στη λιανική, και την ανάλογη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ.

Ετερον εκάτερον μ’ άλλα λόγια. Δεν αποκλείεται επομένως, κι αυτός είναι και ο μεγαλύτερος φόβος της ΔΕΗ, οι εκπρόσωποι των θεσμών να ζητήσουν μετά την απόφαση του δικαστηρίου, να τρέξουν παράλληλα με τις δημοπρασίες και πωλήσεις μονάδων.

Παραχώρηση ζωτικού χώρου

Και εδώ κάπου κάνουν την εμφάνισή τους τα σενάρια για αναβίωση λύσεων τύπου "Μικρής ΔΕΗ". Δηλαδή, η πίεση των πιστωτών για πιο σκληρή εφαρμογή των δημοπρασιών ΝΟΜΕ (λιανική), σε συνδυασμό με την υποχρέωση για το λιγνίτη (παραγωγή), να οδηγήσουν σε πιο καθαρές λύσεις παραχώρησης ζωτικού χώρου της ΔΕΗ.

Η’ για να το πούμε πιο απλά: Να κρίνουν οι πιστωτές ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την ταυτόχρονη ικανοποίηση των δύο παραπάνω, είναι η πώληση ενός πακέτου μονάδων και πελατολογίου τύπου "Μικρής ΔΕΗ".

Σε αυτές άλλωστε τις δύο εκρεμμότητες, ήταν που έδινε λύση το σχέδιο του 2014 για τη "Μικρή ΔΕΗ". Αφενός ο επενδυτής θα αποκτούσε πρόσβαση σε ορυχεία και λιγνιτικές μονάδες, αφετέρου θα έπαιρνε "προίκα" και σημαντικό αριθμό πελατών της ΔΕΗ, ανοίγοντας την αγορά λιανικής, δίχως την ανάγκη των δημοπρασιών ΝΟΜΕ. 

Εδώ κάπου κολλάνε και οι ερμηνείες που ακούγονται τις τελευταίες ημερες. Οτι η καταδίκη της ΔΕΗ για το λιγνίτη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως "επιχείρημα" από τη κυβέρνηση, προκειμένου να αποδεχτεί λύσεις που να εμπεριέχουν και πώληση μονάδων. Εχει άλλωστε ένα "πάτημα" η κυβέρνηση- σύμφωνα πάντα με αυτό το σκεπτικό-  τη σκληρή και αμετακίνητη, όπως τουλάχιστον εμφανίζεται, στάση της τρόικας για "ρολάρισμα" των ποσοτήτων δημοπρατούμενης ενέργειας της μιας χρονιάς στην επόμενη, κίνηση με καταστροφικό αποτέλεσμα για τη ΔΕΗ. 

Το μόνο βέβαιο είναι ότι το παζλ γύρω από την τύχη της επιχείρησης γίνεται επικίνδυνα σύνθετο. Και η εμπειρία έχει δείξει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις οι θεσμοί είναι υπέρ των καθαρότερων λύσεων.