Διαφάνεια, Δίκτυα και Ρυθμιστικό πλαίσιο τα 3 «θέλω» των ξένων επενδυτών ΑΠΕ προς την κυβέρνηση – Ο «αντίλογος» του ΑΔΜΗΕ στην «αγωνία» της αγοράς περί δικτύων

Ευκαιρίες αλλά και πλείστα προβλήματα εντοπίζουν ξένοι επενδυτές ΑΠΕ που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά με το βασικότερο να αποτελεί το ζήτημα της διαφάνειας ή διαφορετικά η απουσία «κοινών κανόνων του παιχνιδιού».

Η εν λόγω κατάσταση καταλήγει να διαμορφώνει διαφορετικές ταχύτητες ανάμεσα στους συμμετέχοντες και κατά συνέπεια διαφορετικές δυνατότητες, γεγονός που πλέον αποκτά βαρύνουσα σημασία όταν τελούμε σε μια περίοδο δομικής αναμόρφωσης του ενεργειακού τοπίου που διαφορετικά δεδομένα να διαμορφώνονται στην αγορά των ΑΠΕ.

Τα παραπάνω αποτελούν, μεταξύ άλλων, «κοινό τόπο» στις τοποθετήσεις εκπροσώπων της αγοράς εκ μέρους πολυεθνικών εταιρειών στα πλαίσια των εργασιών του συνεδρίου «Exploring the New Energy Landscape a 360 Perspective» που πραγματοποιήθηκε εχθές και διοργάνωσε το Ελληνογαλλικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο.

Ειδικότερα, ο Γιάννης Σακελλίων Country Manager της Voltalia ξεκίνησε την παρέμβασή του, λέγοντας καθ’ υπερβολή ότι κάποια στιγμή θα σταματήσει ο κλάδος να λαμβάνει προσκλήσεις για συνέδρια, μιας και κάθε φορά καταλήγει να επαναλαμβάνει τα ίδια πράγματα και τις ίδιες αδυναμίες, χωρίς να σημειώνεται κάποια πρόοδος στο μεσοδιάστημα.

Ωστόσο, όπως διευκρίνισε και ο ίδιος, η εν λόγω επισήμανση θέλει να αναδείξει την οξύτητα ορισμένων ζητημάτων που καταλήγουν να «δοκιμάζουν» τις αντοχές των business plan των εταιρειών παρά την πρόθεση και την αντοχή που επιδεικνύουν να μένουν πιστοί στα επενδυτικά τους σχέδια.

Τα 3 «θέλω»

Τα θέματα αυτά αφορούν ελλείψεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, ζητήματα αδειοδότησης με όλα να ξεκινάνε και να τελειώνουν στην έλλειψη ορατότητας για την επόμενη μέρα. Υπό αυτό το πρίσμα, ο ίδιος εντοπίζει την λύση του προβλήματος στην στενότερη συνεργασία των εμπλεκόμενων μερών (θεσμοί και αγορά) καθώς και στην ενίσχυση της διαφάνειας καθώς, όπως τόνισε, «πολλές φορές γίνονται πράγματα για εμάς χωρίς εμάς».

Η έλλειψη ενός συνεκτικού σχεδιασμού που θα μετράει όλες τις υφιστάμενες παραμέτρους της αγοράς και κατά συνέπεια η απουσία συντονισμού καταλήγει σε μια αγορά «πολυφωνική» και συνάμα «παράφωνη» που αδυνατεί να ξεχωρίσει και να εστιάσει σε βασικές προτεραιότητες προκειμένου να περπατήσει μπροστά.

Σε αυτή την κατεύθυνση και σε ανάλογο μήκος κύματος και με άλλες τοποθετήσεις, ο κ. Σακελλίων ξεχωρίζει 3 βασικούς άξονες: Αποθήκευση, δίκτυα και διαφάνεια, όπου θα πρέπει να στοχοπροσηλώσει το Υπουργείο και να αναλάβει κατάλληλες πρωτοβουλίες που σε τελευταία ανάλυση θα φέρουν «αίσθηση ασφάλειας στους επενδυτές».

Αποχωρήσεις αλλά και προοπτικές

Αξίζει να σημειωθεί, όπως αποτυπώθηκε και σε άλλες τοποθετήσεις, ότι πράγματι η ελληνική αγορά παρουσιάζει μια «κόπωση» ως προς τις αποδόσεις ΑΠΕ σε σχέση με άλλες αγορές, γεγονός που έχει οδηγήσει σειρά εταιρειών (EDPR, ABO και δύο ακόμη εταιρείες από Ευρώπη και ΗΠΑ) να αποφασίζουν την έξοδο από την ελληνική αγορά. Παρότι η ελληνική αγορά παραμένει μια αγορά με σοβαρές προοπτικές, τα χαρακτηριστικά της παρούσας περιόδου αντανακλουν εντονο προβληματισμό, όπως ανέφερε ο Αντώνης Ξενιός, Διευθύνων Σύμβουλος της EDF Power Solution Hellas.

Η αποχώρηση εταιρειών, όπως διευκρινίζει άλλο στέλεχος της αγοράς, πράγματι συνιστά μια αρνητική εξέλιξη ωστόσο δεν παύει να είναι και μια εξέλιξη «μέσα στο πρόγραμμα», όταν τα δεδομένα στην αγορά και σε κάθε αγορά αλλάζουν, μεταβάλλοντας «υποχρεωτικά» με την σειρά τους και τα «νούμερα» των εταιρειών.

Με άλλα λόγια, μια σειρά εταιρείες αποφασίζουν αναδιάρθρωση του χαρτοφυλακίου τους, αφήνοντας εκτός κάδρου την ελληνική αγορά που σήμερα δεν παρουσιάζει τις αποδόσεις που παρουσίαζε κάποτε με άλλες εταιρείες που έχουν ήδη κατορθώσει να κατοχυρώσουν εν λειτουργία asset στην ελληνική επικράτεια να επιλέγουν να επιμένουν και «ελληνικά». Σημειώνεται ότι η πλειοψηφία των ξένων επενδυτών διατηρούν αιτήματα εν αναμονή όρων σύνδεσης, πράγμα που αντικειμενικά βαραίνει στα σχέδια της «επόμενης μέρας» όταν δεν διαθέτουν έστω ένα εν λειτουργία πάρκο.

Η Πολιτεία χαράσσει «γραμμή» όχι οι επενδυτές

Σε κάθε περίπτωση, «κλειδί» όπως αναδείχθηκε συνολικότερα από τις τοποθετήσεις των ομιλητών αποτελεί η ανάπτυξη των δικτύων σε διανομή και μεταφορά προκειμένου αφενός να φιλοξενήσουν τα νέα ΑΠΕ όσο και προς υποστήριξη της διείσδυσης του εξηλεκτρισμού (βλέπε νέοι φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων). Το ζήτημα βέβαια, όπως ανέφερε ο Αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Γιάννης Μάργαρης παραμένει πιο σύνθετο με κρίσιμη παράμετρο να αποτελεί η σκοπιά προσέγγισης.

Ενδεικτικά, ο κ. Μάργαρης τόνισε ότι η υπόθεση περί αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των δικτύων πράγματι υφίσταται ωστόσο δεν μπορεί να εκκινεί από τις ανάγκες των επενδυτών παρά από τις ανάγκες της Πολιτείας βάσει των στόχων που έχουν τεθεί και ενσωματώνονται στην εθνική ενεργειακή στρατηγική της χώρας, βλέπε Εθνικό Πρόγραμμα για την Ενέργεια και το Κλίμα.

Τα βασικά προβλήματα στα έργα δικτύου

Υπό αυτό το πρίσμα, η ανάπτυξη των δικτύων θα πρέπει να τύχει των κατάλληλων πολιτικών πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο προκειμένου να ξεπεραστούν οι αιτίες που καθυστερούν την εξέλιξη του συστήματος και κωδικοποιούνται στις τοπικές αντιδράσεις για νέα έργα, στην «ολιγωρία» κυβερνήσεων και Κομισιόν να εναποθέσουν το απαιτούμενο πολιτικό κεφάλαιο σε έργα διεθνών διασυνδέσεων που πλέον έχουν σαφές γεωπολιτικό πρόσημο, στην έλλειψη «resources» τόσο από την σκοπιά του ανθρώπινου δυναμικού όσο και από την σκοπιά των οικονομικών πόρων.

Κατά συνέπεια, υπάρχει πράγματι ανάγκη στήριξης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, όπως υπογραμμίζεται και στην έκθεση Ντράγκι, ωστόσο αυτό θα πρέπει να γίνει με ένα συνεκτικό τρόπο με τον πρώτο λόγο να ανήκει στην στρατηγική που έχει χαραχτεί και ακολούθως στον Διαχειριστή που καλείται και υποχρεούται να κινηθεί στις «ράγες» αυτής.

Με άλλα λόγια η ανάπτυξη των δικτύων θα πρέπει να αποτελέσει θέμα πολιτικής και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, έχοντας σαφές ορισμένο και συμφωνημένο που θέλουμε να φτάσουμε, όπως σημειώθηκε χαρακτηριστικά.