Βαθιά ανησυχία στην κυβέρνηση για κλιμάκωση της κρίσης - Τα σήματα των futures στο αέριο και οι συστάσεις Βρυξελλών για... λιγότερα ταξίδια - Ευρωπαϊκή απάντηση ζητούν Παπασταύρου - Τσάφος στο σημερινό Συμβούλιο ΥΠΕΝ

Σήματα ότι η σύγκρουση στον Περσικό αρχίζει να αποκτά χαρακτηριστικά σοβαρής ενεργειακής κρίσης με κίνδυνο να έχει συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία που θα μας συντροφεύουν για καιρό, στέλνουν οι αγορές, οι traders, οι χώρες του Κόλπου, το ΔΝΤ αλλά και οι ίδιες οι Βρυξέλλες.

Αν και ο Αμερικανός υπ. Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχείρησε χθες να διασκεδάσει τις εντυπώσεις μιλώντας για επιχειρήσεις που θα ολοκληρωθούν σε «εβδομάδες και όχι μήνες», τα σενάρια εμπλοκής χερσαίων στρατευμάτων, αλλά και των Χούθι της Υεμένης, καθώς και ένα μπαράζ εξελίξεων δίνουν υπόσταση στο κακό σενάριο, αυτό μιας κρίσης διαρκείας.

Τις τελευταίες ώρες είχαμε μια σειρά από ειδήσεις που ανεβάζουν το θερμόμετρο:

• Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, το πετρέλαιο WTI ξεπέρασε το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Είναι η πρώτη τριψήφια τιμή του από το 2022, όταν και παρέμεινε πάνω από τα επίπεδα αυτά για 80 ημέρες.

• Τα futures στο φυσικό αέριο έχουν σκαρφαλώσει στα 55 ευρώ η Μεγαβατώρα μέχρι και τον Ιανουάριο του 2027, με αποκλιμάκωση στα 51-52 από το Μάρτιο του 2027. «Στην ουσία, οι αγορές στέλνουν το σήμα ότι αν δεν αλλάξει δραστικά κάτι στο μεσοδιάστημα, το παραπάνω σενάριο είναι πιθανό», σχολιάζει Έλληνας trader.

• Σε μια κίνηση που ξυπνά αναμνήσεις από το 2022, οι Βρυξέλλες απευθύνουν συστάσεις για «φρένο» στα ταξίδια και τις μετακινήσεις. Στην επιστολή που υπογράφει ο Επίτροπος Γιόργκενσεν και αποκάλυψε το Politico οι κυβερνήσεις καλούνται να εξετάσουν «εθελοντικά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των μεταφορών». Δηλαδή, να ζητήσουν από τους πολίτες να οδηγούν ή να πετούν λιγότερο, όπως ήδη συμβαίνει σε κάποιες ασιατικές χώρες. Το θέμα θα συζητηθεί προφανώς στο σημερινό άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας.

• Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε χθες ότι ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να προκαλέσει «παγκόσμιο, αλλά ασύμμετρο» σοκ, επιδεινώνοντας τις προοπτικές για οικονομίες που έχουν μόλις εισέλθει σε τροχιά ανάκαμψης από προηγούμενες κρίσεις, δείχνοντας προς την Αφρική και την Ασία.

• Η QatarEnergy ανακοίνωσε παράταση του καθεστώτος force majeure μέχρι τα μέσα Ιουνίου, όπως ενημέρωσε η εταιρεία του Κόλπου την ιταλική Edison που για να αναπληρώσει τα φορτία στράφηκε στην αμερικανική Venture Global. Η ρήτρα force majeure απαλλάσσει τα συμβαλλόμενα μέρη από την οποιαδήποτε ευθύνη σε περίπτωση αδυναμίας, πέραν του ελέγχου τους, να τηρήσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις.

• Τα επίπεδα πληρότητας στις ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται στο 28,1% και είναι σε χαμηλά 5ετίας, με την Ολλανδία στο 5,3%, τη Κροατία στο 15%, τη Γερμανία και το Βέλγιο στο 22%, τη Σλοβακία στο 23% και την Ιταλία στο 43,5%. Το θέμα θα απασχολήσει επίσης τη σημερινή άτυπη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας, όπως γράφει το euronews. 

Στη πραγματικότητα αυτό που φοβάται η Ευρώπη είναι ότι αν δεν ανοίξουν τα Στενά και συνεχιστεί για ένα ακόμη 3μηνο η διακοπή παραγωγής του Κατάρ που προμηθεύει το 20% της παγκόσμιας αγοράς LNG, τότε το καλοκαίρι θα μας βρει με λιγότερες διαθέσιμες ποσότητες και με τιμές αερίου στα 50-55 €/ MWh. Αυτό με τη σειρά του θα οξύνει τον ανταγωνισμό με την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία, άρα ενόψει φθινοπώρου θα συμπαρασύρει κι άλλο προς τα πάνω τις τιμές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ηλεκτρική ενέργεια και το ντόμινο που θα επακολουθήσει.

Η κυβέρνηση δεν κρύβει την ανησυχία της και στο σημερινό άτυπο Συμβούλιο Υπουργών, οι Σταύρος Παπασταύρου και Νίκος Τσάφος θα ζητήσουν «κοινή ευρωπαϊκή απάντηση», κάτι που μέχρι τώρα δεν διαφαίνεται, όπως είχε επισημάνει πρόσφατα και ο υπ. Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Το δείχνει το γεγονός ότι σχεδόν όλες οι χώρες έχουν προχωρήσει σε εθνικές παρεμβάσεις χωρίς να περιμένουν τη κοινή ευρωπαϊκή γραμμή που σκοντάφτει μεταξύ άλλων στις διαφορετικές προσεγγίσεις και δημοσιονομικές αντοχές κάθε χώρας. Έτοιμες να λάβουν «όσα μέτρα χρειαστεί», χωρίς ωστόσο να ανακοινώσουν κάτι το συγκεκριμένο δήλωσαν χθες σε κοινό ανακοινωθέν και οι υπ. Οικονομικών & Ενέργειας των G7.

Με το βλέμμα στο ρεύμα

Στο μέτωπο των τιμολογίων ρεύματος, τα βλέμματα βρίσκονται στραμμένα στις αυριανές ανακοινώσεις των παρόχων για τον Απρίλιο και στη στάση που θα ακολουθήσει η ΔΕΗ η οποία φέρεται αποφασισμένη να απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων στη χονδρική. Ο Μάρτιος μας αποχαιρετά με αύξηση 20% έναντι του Φλεβάρη, δηλαδή με μέση χονδρική τιμή 95 €/ Μεγαβατώρα που θα μπορούσε να ήταν πολύ μεγαλύτερη αν δεν υπήρχε το ανάχωμα των ΑΠΕ και των νερών.

Αν και αρκετοί πάροχοι μιλούν για αυξήσεις της τάξης του 10%-15%, πολλά θα κριθούν από το σήμα που θα στείλει η εμπορική πολιτική της ΔΕΗ. Τυχόν πάντως άνοδος της μέσης τιμής στα πράσινα τιμολόγια (14,5 λεπτά το Μάρτιο) θα συνοδευτεί από μια ακόμη ανατροπή που φέρνει η κρίση, δηλαδή τις αναπροσαρμογές με πολεμικό «premium» που καταγράφονται εσχάτως σε κάποια μπλε προϊόντα, τη πλέον δημοφιλή κατηγορία τιμολογίων.

Ακόμη όμως και αν συγκρατηθούν οι ανατιμήσεις τον Απρίλιο, τα σενάρια παράτασης της σύγκρουσης δεν δικαιολογούν εφησυχασμό, καθώς σε ανοδικό περιβάλλον δύσκολα η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού θα καταφέρει να συγκρατήσει επί μακρόν τις αυξήσεις.

Το σενάριο εμπλοκής αμερικανικών χερσαίων στρατευμάτων ενισχύει το κακό σέναριο, όπως αυτό που περιγράφει η Global Risk Management, με την εταιρεία να μιλάει για μια «χιονόμπαλα που σταδιακά μετατρέπεται σε χιονοστιβάδα», σύμφωνα με το Montel και να προβλέπει ότι η παγκόσμια αγορά LNG θα παραμείνει σφικτή για καιρό.

H μεγάλη ανησυχία των αναλυτών δεν είναι οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις. Αν η παραγωγή του Κόλπου μείνει για καιρό εκτός παιχνιδιού, συνδυαστικά με την αυξημένη νευρικότητα στις τιμές και τους ναύλους, τότε προφανώς το αποτέλεσμα θα είναι μια πιο σφιχτή αγορά LNG με αυξημένο ανταγωνισμό για κάθε διαθέσιμο φορτίο.

«Αντί για μια αγορά με υπερπροσφορά LNG όπως αναμέναμε ότι θα είχαμε μέσα στο 2026, θα καταλήξουμε σε μια δομικά περιορισμένη αγορά», σημειώνει ο Arne Lohmann Rasmussen, στέλεχος της Global Risk Management, κάνοντας ειδική μνεία στους Χούθι της Υεμένης και στο σενάριο που αποφασίσουν να αποκλείσουν το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ («Πύλη των Δακρύων»), που συνδέει τη Διώρυγα του Σουέζ και την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό.

Σε μια τέτοια περίπτωση πολύ δύσκολα θα βρεθούν πλοιοκτήτες να ρισκάρουν τη διέλευση, σχολιάζει ο αναλυτής, προσθέτοντας ότι για να φτάσει ένα φορτίο στις αγορές της Ασίας θα πρέπει να κάνει ένα ταξίδι 25 ημερών μέσω του Σουέζ, με ό,τι επίπτωση αυτό θα έχει για τις τιμές του πετρελαίου.