Αυξημένο ενδιαφέρον για τα διηπειρωτικά ενεργειακά δίκτυα – Τα projects που είναι στα σκαριά και ο ρόλος της Ελλάδας

Καθώς ο κόσμος γίνεται ολοένα και πιο παγκοσμιοποιημένος, παρά τις στρεβλώσεις που προκαλούν οι πολιτικές του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, η ιδέα της κατανομής της ενέργειας γίνεται όλο και πιο δημοφιλής. 

Αρκετές χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη διασυνδεδεμένες ενεργειακές υποδομές, οι οποίες επωφελούνται η μία από τους φυσικούς πόρους της άλλης για την ενίσχυση της ισχύος τους.  Και αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στην Ευρώπη.

Εν τω μεταξύ, πολλές χώρες επιδιώκουν μια πράσινη μετάβαση προχωρώντας σε μεγάλες επενδύσεις για την ανάπτυξη της δυναμικότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειάς τους. 

Ωστόσο, ορισμένες περιοχές του κόσμου έχουν περισσότερους άφθονους ανανεώσιμους πόρους από άλλες, γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη ανάπτυξης νέων δικτύων κατανομής ενέργειας. 

Το μεγάλο δυναμικό

Υπάρχει τεράστιο δυναμικό για ανταλλαγή ισχύος μεταξύ των χωρών και των ηπείρων, που θα βοηθούσε στην επιτάχυνση μιας παγκόσμιας πράσινης μετάβασης. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει σε ανάλυσή του το oilprice.com, η ανάπτυξη διασυνδεδεμένων δικτύων μεταφοράς ενέργειας είναι πολύπλοκη λόγω των διαφορετικών κανονιστικών προτύπων και άλλων φραγμών. 

Παρόλα αυτά, ορισμένες περιφέρειες αρχίζουν ήδη να αναπτύσσουν νέα δίκτυα με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας τις επόμενες δεκαετίες. 

Η σύνδεση με την Αφρική

Η Ευρώπη και η Αφρική αρχίζουν να αναπτύσσουν δεσμούς για την ενίσχυση της πρόσβασης σε καθαρή ενέργεια σε χώρες με μη βέλτιστες καιρικές συνθήκες για παραγωγή ενέργειας. 

Μεγάλο μέρος της Βόρειας Αφρικής έχει άφθονο ηλιακό φως καθ 'όλη τη διάρκεια του έτους, καθιστώντας την μια προνομιακή τοποθεσία για την ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας ηλιακών πάρκων. Εν τω μεταξύ, η Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη είναι λιγότερο κατάλληλες για τέτοιου είδους έργα. Ως εκ τούτου, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν τρόπους μετάδοσης καθαρής ενέργειας μέσω της θάλασσας.

Το Morocco-UK Power Project

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύσσει το Morocco-UK Power Project , το εμβληματικό έργο της Xlinks για την προμήθεια εκατομμυρίων βρετανικών κατοικιών με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που παράγεται στη Βόρεια Αφρική μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μήκους 4.000 km. Η Xlinks σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα πάρκο ηλιακής και αιολικής ενέργειας και μπαταρίας μήκους 1.500 μιλίων στην επαρχία Ταν-Ταν, στο Μαρόκο, μια περιοχή με διπλάσια ηλιακή ένταση από το Ηνωμένο Βασίλειο, που θα ξεκινήσει τη δεκαετία του 2030. Το Μαρόκο είναι ήδη συνδεδεμένο με την Ευρώπη μέσω δύο καλωδίων υψηλής τάσης προς την Ισπανία, ισχύος 700 MW το καθένα. 

Η Ελλάδα

Άλλα έργα που αναπτύσσονται περιλαμβάνουν την πρωτοβουλία GREGY μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου και το έργο ELMED-TUNITA μεταξύ Τυνησίας και Ιταλίας. Το GREGY βρίσκεται στα σκαριά από το 2008. Ο Ελληνικός Όμιλος Κοπελούζου έχει διαθέσει 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή ενός υποθαλάσσιου καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας με δυνατότητα αμφίδρομης μετάδοσης ισχύος για τη μεταφορά 3 GW ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως. 

Εν τω μεταξύ, ο ιταλικός διαχειριστής συστήματος μεταφοράς Terna και η τυνησιακή κρατική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου STEG σχεδιάζουν να αναπτύξουν μια αμφίδρομη σύνδεση ισχύος 220 km μεταξύ Ιταλίας και Τυνησίας με ισχύ 600 MW, σε μέγιστο βάθος περίπου 800 μέτρων κατά μήκος του Στενού της Σικελίας. 

Οι στόχοι της απεξάρτησης

Ο Nivedh Das Thaikoottathil, ανώτερος αναλυτής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Rystad Energy, εξηγεί: «Το δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της Βόρειας Αφρικής ευθυγραμμίζεται καλά με τον στόχο της Ευρώπης να μειώσει την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. Η γεωγραφική εγγύτητα της περιοχής την καθιστά φυσικά κατάλληλη για σχέσεις αγοραστή-πωλητή, οδηγώντας σε έργα μεγάλης κλίμακας, καθώς και σε υποθαλάσσια καλώδια δια μέσου της Μεσογείου, ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο»

Ενώνοντας τις δύο πλευρές του Ατλαντικού

Η Ευρώπη διερευνά επίσης επιλογές συνδεσιμότητας με τη Βόρεια Αμερική, η οποία είναι πιο δύσκολη λόγω της απόστασης. Τρεις παίκτες επενδύουν στην ανάπτυξη της τεχνολογίας που απαιτείται για τη σύνδεση των δύο ηπείρων μέσω του North Atlantic Transmission One–Link (NATO-L). Ο στόχος είναι να αναπτυχθεί ένα σύνολο υποθαλάσσιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος (HVDC) ισχύος 6 GW σε όλο τον Ατλαντικό Ωκεανό για τη σύνδεση της Βόρειας Αμερικής με τη Δυτική Ευρώπη. 

Ο Laurent Segalen, ιδρυτής της Megawatt-X, ο Gerard Reid, ιδρυτικός εταίρος της Alexa Capital και ο Simon Ludlam, ο ιδρυτικός εταίρος της Etchea Energy, αναπτύσσουν το έργο. 

Το καλώδιο θα πρέπει να καλύψει 3.500 km, καθιστώντας το έργο εξαιρετικά φιλόδοξο. Εάν επιτύχει, θα επιτρέψει τη μεταφορά καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βόρεια Αμερική στη Δυτική Ευρώπη. Το έργο αναμένεται να διαρκέσει από 10 έως 15 χρόνια για να ολοκληρωθεί, με την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστούν τα εμπόδιο και θα καταστεί  δυνατό. 

Η εικόνα στην Ασία

Στην Ασία, υπάρχει σημαντικό δυναμικό για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ πολλών χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ορισμένες χώρες έχουν πολύ περισσότερους ανανεώσιμους πόρους από άλλες, γεγονός που καθιστά τον διαμοιρασμό της ενέργειας, κλειδί για την ενεργειακή ασφάλεια και την περιφερειακή πράσινη μετάβαση. Για παράδειγμα, ενώ το Λάος έχει σημαντική δυναμικότητα υδροηλεκτρικής ενέργειας και η Ινδονησία έχει τη δυνατότητα για έως και 2.900 GW ηλιακής φωτοβολταϊκής ισχύος, η Σιγκαπούρη έχει περιορισμένους φυσικούς πόρους.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου στην Indika Energy, Azis Armand δηλώνει στο oilprice.com: «Η ενίσχυση των περιφερειακών μας ενεργειακών δικτύων αποτελεί στρατηγική ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη στη Νοτιοανατολική Ασία. Αξιοποιώντας ποικίλους ενεργειακούς πόρους… μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα ανθεκτικό, ολοκληρωμένο ενεργειακό πλαίσιο».

Τα έργα που έχουν ήδη ξεκινήσει

Ορισμένα έργα έχουν ήδη αναπτυχθεί, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών δικτύων, όπως το Έργο Ενσωμάτωσης Ενέργειας Λάος-Ταϊλάνδη-Μαλαισία-Σιγκαπούρη (LTMS-PIP) και το Έργο Διασύνδεσης Ισχύος Βόρνεο-Ινδονησίας-Μαλαισίας-Φιλιππίνες (BIMP-PIP). Ωστόσο, απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας σε ολόκληρη την περιοχή και για την υποστήριξη της απομάκρυνσης από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα τον άνθρακα. 

Σε εξέλιξη νέες διαπραγματεύσεις

Αρκετές χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν συμμετάσχει σε συζητήσεις για την ανάπτυξη ενεργειακών συνδέσεων μεταξύ των χωρών ή των ηπείρων για την υποστήριξη της καθαρής κατανομής ενέργειας. Ωστόσο, ενώ ορισμένα έργα μικρών αποστάσεων έχουν ήδη ολοκληρωθεί, η ανάπτυξη πιο απαιτητικών τεχνολογικά έργων μεγάλων αποστάσεων μπορεί να διαρκέσει αρκετά ακόμη χρόνια. Ωστόσο, ο διαμοιρασμός ενέργειας θα είναι το κλειδί για την επίτευξη μιας παγκόσμιας πράσινης μετάβασης, καθώς ορισμένες χώρες έχουν άφθονες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ άλλες απαιτούν μεγαλύτερες επενδύσεις για να αυξήσουν την ικανότητα πράσινης ενέργειας.