Αυτοκατανάλωση: Προβληματικό το net-billing για ΟΤΑ και Κοινωφελή Ιδρύματα – Περιοριστική η κοινή χρήση ενέργειας μόνο για κατοίκους του ίδιου κτιρίου – «Αρρυθμίες» και αν το φωτοβολταϊκό ανήκει σε τρίτο πρόσωπο

Μία από τις βασικές δυνατότητες που δίνει το net-billing, και πιο συγκεκριμένα την πώληση της περίσσειας ηλεκτρικής ενέργειας στο σύστημα, δεν μπορεί να αξιοποιήσει μία ευρεία γκάμα καταναλωτών – όπως ΟΤΑ, εκπαιδευτικά ιδρύματα, ΜΚΟ ή Κοινωφελή ιδρύματα. Όπως σημειώνουν παράγοντες του κλάδου στο energypress, κοινός παρονομαστής όλων αυτών των καταναλωτών είναι πως δεν μπορούν να εκδώσουν τιμολόγια, κάτι που όμως αποτελεί προϋπόθεση για τη πώληση των «πράσινων» Μεγαβατώρων. 

Υπενθυμίζεται ότι η διάθεση του πλεονάσματος παραγωγής γίνεται χωρίς την έκδοση τιμολογίων μόνο για τα οικιακά συστήματα. Αντίθετα όλες οι υπόλοιπες εφαρμογές αντιμετωπίζονται οριζόντια ως εμπορικές. Ωστόσο, αν οι επιχειρήσεις μπορούν όντως να εκδώσουν τιμολόγια, δεν ισχύει το ίδιο για μία σειρά από οργανισμούς. 

Η προβληματική εφαρμογή του net-billing στις συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να αποκατασταθεί με κατάλληλη αλλαγή της Υπουργικής Απόφασης που εξειδίκευσε την εφαρμογή του net-billing και του virtual net-billing. Το ΥΠΕΝ έχει στα σκαριά την τροποποίηση της ΥΑ, η οποία αναμένεται το φθινόπωρο. 

Τα ίδια στελέχη της αγοράς προτείνουν για αυτές τις περιπτώσεις να ισχύσει ό,τι και για τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές. Δηλαδή η περίσσεια ενέργειας να λογίζεται ως πίστωση στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης του αυτοκαταναλωτή.

Ηλιακά συστήματα από τους προμηθευτές 

Με την τροποποιητική Υπουργική Απόφαση, μπορούν επίσης να επιλυθεί ένα σημαντικό εμπόδιο που έχει επί της ουσίας μπλοκάρει την εφαρμογή της αυτοκατανάλωσης, στην περίπτωση που το φωτοβολταϊκό εγκαθίσταται από τρίτο πρόσωπο. Αν και το συγκεκριμένο σχήμα αυτοκατανάλωσης θεσπίστηκε για πρώτη φορά με το νομοθετικό πλαίσιο για το net-billing -επιτρέποντας στους προμηθευτές να αναλάβουν τη δαπάνη ώστε κάποιος πελάτης τους να γίνει prosumer- «βρίσκει τοίχο» η φόρμουλα εφαρμογής που προβλέπεται στην ΥΑ. 

Βασικός λόγος είναι πως στην Υπουργική αναφέρεται πως το τρίτο πρόσωπο πρέπει να έχει στην κυριότητά του τον χώρο που βρίσκεται ο μετρητής του καταναλωτή (νοικοκυριού, επιχείρησης, Ενεργειακής Κοινότητας ή ΟΤΑ Α’ και Β’ Βαθμού). Κάτι που πρακτικά εξαλείφει τη δυνατότητα εμπλοκής των παρόχων στην αυτοκατανάλωση. Πρόταση των στελεχών της αγοράς είναι στην προϋπόθεση να προστεθεί και η εναλλακτική περίπτωση που ο αυτοκαταναλωτής έχει τη νόμιμη χρήση του χώρου του μετρητή. 

Συλλογική αυτοκατανάλωση σε ακτίνα μερικών χιλιομέτρων 

Την ίδια στιγμή, στο εγχώριο νομοθετικό πλαίσιο έχει ενσωματωθεί μία πολύ περιοριστική εφαρμογή της συλλογικής αυτοκατανάλωσης, όπως αυτή προβλέπεται στην ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711. Υπενθυμίζεται ότι προς ώρας για τον Έλληνα νομοθέτη δυνατότητα για συλλογική αυτοκατανάλωση έχουν μόνο δύο ή περισσότεροι κάτοικοι του ίδιου κτιρίου. 

Αντίθετα, στην Οδηγία είναι σαφώς πιο διευρυμένη η έννοια της γεωγραφικής εγγύτητας όσων αξιοποιούν τη συλλογική αυτοκατανάλωση. Όπως επισημαίνεται στο Άρθρο 2, ενεργός πελάτης είναι και «μία ομάδα τελικών πελατών που δρουν από κοινού, οι οποίοι καταναλώνουν ή αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στους χώρους τους εντός καθορισμένων ορίων». 

Για την πλήρη ενσωμάτωση της Οδηγίας, στελέχη της αγοράς προτείνουν τα όρια αυτά να είναι μεν περιορισμένα, αλλά βέβαια σαφώς πιο εκτεταμένα από τη γειτνίαση στο ίδιο κτίριο. Συγκεκριμένα, οι αυτοκαταναλωτές που δρουν από κοινού θα πρέπει να βρίσκονται εντός ακτίνας 2 χιλιομέτρων για συστήματα που αφορούν τη χαμηλή τάση, 5 χιλιομέτρων για συστήματα που αφορούν τη μέση τάση και 20 χιλιομέτρων για συστήματα που αφορούν την υψηλή και υπερυψηλή τάση. Στην περίπτωση ΟΤΑ, το πλέον εύλογο είναι η γεωγραφική περιοχή ταυτίζεται με τα όρια του εκάστοτε Δήμου.

Οι συλλογικοί αυτοκαταναλωτές θα μοιράζονται μεταξύ τους την ανανεώσιμη ενέργεια βάσει ιδιωτικών συμφωνητικών ή μέσω νομικής οντότητας, ενώ θα μπορούν να ορίζουν κάποιο τρίτο πρόσωπο ως διοργανωτή της κοινής χρήσης ενέργειας. Μεταξύ άλλων, αυτό το τρίτο πρόσωπο θα έχει τη δυνατότητα να αναλαμβάνει τη σύναψη συμβάσεων και τιμολόγηση ενεργών πελατών που συμμετέχουν στην κοινή χρήση ενέργειας.

Παράλληλα, ο διοργανωτής της κοινής χρήσης ενέργειας ή άλλο τρίτο μέρος θα μπορεί να έχει στην ιδιοκτησία του ή να διαχειρίζεται εγκατάσταση αποθήκευσης ή παραγωγής ανανεώσιμης

ενέργειας έως έξι (6) MW, χωρίς να θεωρείται ενεργός πελάτης. Επίσης, οι συλλογικοί αυτοκαταναλωτές δεν θα υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις προμηθευτή, όταν η ανανεώσιμη ενέργεια μοιράζεται μεταξύ νοικοκυριών με εγκατεστημένη δυναμικότητα έως 10,8 κιλοβάτ για μεμονωμένα νοικοκυριά και έως 50 κιλοβάτ για πολυκατοικίες.

Στην περίπτωση επίσης της συλλογικής αυτοκατανάλωσης από δημόσιους φορείς, η κοινόχρηστη ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να είναι προσβάσιμη σε πολίτες που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια. Μάλιστα, προτείνεται να τεθεί ένα κατώφλι για τη συγκεκριμένη προϋπόθεση, ώστε η ποσότητα της προσβάσιμης ενέργειας να ανέρχεται τουλάχιστον κατά μέσο όρο στο 10% της κοινόχρηστης παραγωγής των «πράσινων» έργων.