Αχίλλειος πτέρνα αναδεικνύεται ο ΑΔΜΗΕ

Η γνωστή ρήση του Ιησού «πριν αλέκτορα φωνήσαι, τρις απαρνήση με» πιστεύουμε ότι ταιριάζει απόλυτα στο τι πραγματικά συμβαίνει στο σίριαλ της ιδιωτικοποίησης του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Ηλεκτρικής Ενέργειας, του ΑΔΜΗΕ, ο οποίος μέσω του ελέγχου των δικτύων αποτελεί βασικό πυλώνα της αγοράς ηλεκτρισμού. Ηδη υπάρχουν ουσιώδεις ενστάσεις από τους δανειστές για το προτεινόμενο από την ελληνική πλευρά εναλλακτικό μοντέλο λειτουργίας της αγοράς, μέσω του οποίου ενισχύεται αντί να αποδυναμώνεται η δημόσια φυσιογνωμία και δομή της αγοράς.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters το τεχνικό κλιμάκιο του κουαρτέτου κατά την πρώτη συνάντηση στις 8 Οκτωβρίου με εκπροσώπους της κυβέρνησης, στο ΥΠΕΝ, εξέφρασε σοβαρές αντιρρήσεις για την εναλλακτική που πρότειναν για τον ΑΔΜΗΕ και ζήτησαν να παρουσιαστεί νέο σχέδιο μέσα στις αμέσως επόμενες ημέρες. Στη νέα συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου οι δανειστές, όπως προκύπτει από δηλώσεις της κυβέρνησης αλλά και των ίδιων, δεν προέκυψε συμφωνία επί του αρχικού δήθεν ισοδύναμου σχεδίου που υπέβαλε η ελληνική πλευρά. Υπενθυμίζουμε ότι στα προαπαιτούμενα του νέου Μνημονίου περιλαμβάνεται και η ιδιωτικοποίηση του 66% του ΑΔΜΗΕ, η οποία έπρεπε να ξεκινήσει εντός του Οκτωβρίου ή να έχει εξευρεθεί εναλλακτική που θα συμβάλει στο «άνοιγμα» της αγοράς ηλεκτρισμού. Όμως, όπως προκύπτει από τις μέχρι τώρα επαφές και την μέχρι σήμερα αδυναμία συμφωνίας, η κυβέρνηση Τσίπρα δεν επιθυμεί να «σπάσει» τον ΑΔΜΗΕ, διατηρώντας στο κράτος την πλήρη ιδιοκτησία υποδομών και δικτύου.

Όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, το σχέδιο που κατέθεσε η ελληνική πλευρά στο «κουαρτέτο» ως εναλλακτικό ισοδύναμο μέτρο στην ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ προβλέπει ισχυροποίηση του Λειτουργού Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, του ΛΑΓΗΕ, με την ενσωμάτωση ορισμένων βασικών λειτουργιών του ΑΔΜΗΕ στο ΛΑΓΗΕ όπως η καθημερινή κατανομή φορτίων μέσω απόκτησης του Κέντρου Κατανομής Φορτίου στον Άγιο Στέφανο Αττικής, που ανήκει σήμερα στον ΑΔΜΗΕ. Σύμφωνα με το επιτελικό αυτό σχέδιο ο νέος ΛΑΓΗΕ θα μετονομαστεί σε «Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας» και θα έχει αρχικά τη σημερινή ιδιοκτησιακή δομή, η οποία θα είναι 100% κρατική, αλλά με τη δυνατότητα αργότερα να μεταφέρει έως και 49% του μετοχικού κεφαλαίου στον ιδιωτικό τομέα. Επιπλέον, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει δυναμική μετεξέλιξη του νέου Διαχειριστή και εταιρεία (θυγατρική) με δραστηριότητα στις συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια. Τα δε έσοδα για τη λειτουργία και την ανάπτυξη του Νέου Διαχειριστή Συστήματος, προβλέπεται ότι θα προέλθουν από τα αντίστοιχα τέλη που επιβάλλονται σε όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά (παραγωγοί, έμποροι, και προμηθευτές).

Είναι εμφανές, παρατηρούν παράγοντες της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ότι το προτεινόμενο σχήμα κάθε άλλο παρά ισοδύναμο μπορεί να χαρακτηρισθεί ενώ δεν απαντά το κρίσιμο ερώτημα, που απασχολεί άμεσα την αγορά, από πού θα αντλήσει τα 3 ή και περισσότερα δισ. ευρώ που θα χρειασθεί ο ΑΔΜΗΕ να επενδύσει για τον εκσυγχρονισμό, αναβάθμιση και επέκταση του ηλεκτρικού δικτύου κατά τα επόμενα πέντε χρόνια.

Προς αυτή την κατεύθυνση εξάλλου κινούνται και οι ενστάσεις του κουαρτέτου που συνοψίζονται ως εξής:

(α) Η δημιουργία μίας ακόμη υπερενισχυμένης κρατικής εταιρείας, όπως θα είναι ο νέος ΛΑΓΗΕ, αντίκειται πλήρως στη φιλοσοφία του Μνημονίου περί μετάβασης από το βαθύ κρατισμό που χαρακτηρίζει τη δομή των αγορών στην Ελλάδα σήμερα σε καθεστώς ελεύθερης οικονομίας, αλλά και στην ίδια τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία χαρακτηρίζεται από ανταγωνιστικές διαδικασίες. Το προτιμώμενο από τις ελληνικές αρχές «ισοδύναμο» εμποδίζει στην πράξη την ανάπτυξη ανταγωνισμού αντί να τον διευκολύνει.

(β) Ως ισοδύναμο στην μη ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ εκλαμβάνονται άλλου είδους μέτρα, όπως λ.χ. η πώληση μέσω διάθεσης στο Χρηματιστήριο ή σε στρατηγικό επενδυτή του 17% των μετοχών της ΔΕΗ που έχει στην κυριότητα του το ΤΑΙΠΕΔ η εισαγωγή του ίδιου του ΑΔΜΗΕ στο Χρηματιστήριο. Και στις δύο περιπτώσεις επιτυγχάνεται ο ίδιος σκοπός. Δηλαδή, η αποδυνάμωση του κρατικού εναγκαλισμού και η λειτουργία της εταιρείας βάσει ιδιωτικο-οικονομικών κριτηρίων, που είναι το ζητούμενο με ταυτόχρονη εξασφάλιση ίσου περίπου ποσού εσόδων. Για αυτό εξάλλου το κουαρτέτο ζήτησε από την ελληνική πλευρά επαναπροσδιορισμό της αξίας του ΑΔΜΗΕ.

(γ) Σε κανένα άλλο κράτος της Ε.Ε., παρατηρούν εκπρόσωποι των δανειστών, δεν υφίσταται ένα τέτοιο «μπάσταρδο» μοντέλο σαν αυτό που προτείνει η ελληνική πλευρά. Δηλαδή συνδυασμός Market Operator με Transmission Operator ( TSO) σε έναν ενιαίο φορέα.

(δ) Δεν νοείται σε αυτό το αρχικό στάδιο εφαρμογής του Μνημονίου υπαναχώρηση από τον στόχο της επίτευξης μετάβασης του ΑΔΜΗΕ σε ιδιωτικό καθεστώς, ακόμα και σε ένα σχήμα με μειοψηφική συμμετοχή του δημοσίου, μέσω ΔΕΗ.

Οιαδήποτε υποχώρηση τώρα από τον στόχο της ιδιωτικοποίησης θα εκληφθεί ως αδυναμία από την ελληνική πλευρά, παρατηρούν εκπρόσωποι των δανειστών, για να συμπληρώσουν ότι όπως έχουν αντιληφθεί η κυβέρνηση Τσίπρα πραγματικά δεν επιθυμεί να δει ουδεμία ιδιωτικοποίηση να πραγματοποιείται.

Οι δανειστές έχουν επιλέξει να δώσουν τη μάχη με επίκεντρο τον ΑΔΜΗΕ σε μία προσπάθεια να περάσουν εδώ και τώρα τη γραμμή τους για έναν ουσιαστικό περιορισμό του κρατικού παρεμβατισμού στην λειτουργία της αγοράς.

*  του Κ. Ν. Σταμπολή, εκτελεστικός διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ)

(Ημερησία)