Κηρύχθηκε άγονος ο διαγωνισμός για τα φωτοβολταϊκά στο Απόλλων – Ερωτηματικά για την πορεία του εγχειρήματος – Αναλυτικά τα έργα που κατέβηκαν – Οι εξηγήσεις για την συμμετοχή

Μόνο κατά το ήμισυ δύναται να προκύψουν τελικά αποτελέσματα για τον πρόσφατο διαγωνισμό ΑΠΕ στα πλαίσια του προγράμματος «Απόλλων» με την διαδικασία των φωτοβολταϊκών να καταλήγει άγονη βάσει των σχετικών προδιαγραφών.

Ειδικότερά, όπως εξήγησε, αναλυτικά ο Διευθυντής Αδειοδότησης ΑΠΕ της ΡΑΑΕΥ Ιωάννης Χαραλαμπίδης, μιλώντας στο Renewable Energy Tech Forum και αποτυπώνεται στην παρακάτω διαφάνεια, η υποβολή συνολικά 3 αιτήσεων συνολικής ισχύος 61 MW με την τελική διαθέσιμη δημοπρατούμενη ισχύ – κατόπιν εφαρμογής του κανόνα ανταγωνισμού 40% - στα 43,57 MW καταλήγει να θέτει εκτός λίστας μια από τις αιτήσεις ως «απαράδεκτη» καθώς έχει μεγαλύτερη ισχύ από την Ακριβή Δημοπρατούμενη Ισχύ.

Αυτό καταλήγει σε παραβίαση του κανόνα για τον ελάχιστο αριθμό σταθμών ανά τεχνολογία – το κριτήριο των 3 αιτήσεων – με αποτέλεσμα ο διαγωνισμός για την κατηγορία των φωτοβολταϊκών να κηρύσσεται εκ των πραγμάτων άγονος με βάση τις προδιαγραφές του υπάρχουν. Κατά συνέπεια, όπως αναφέρθηκε σχετικά, η διαδικασία θα ακυρωθεί και θα επιστραφούν το τέλος Συμμετοχής και η εγγυητική επιστολή συμμετοχής στους δύο συμμετέχοντες που υπέβαλαν τις υπόλοιπες 2 αιτήσεις έργων φωτοβολταϊκών τύπου 11^Α.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως διευκρίνισε ο Διευθυντής της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων ότι ο χαρακτηρισμός του διαγωνισμού ως «άγονος» σημαίνει ότι θα πρέπει να επαναπροκηρυχθεί πράγμα που ωστόσο δεν είναι σίγουρο ότι μπορεί να γίνει, καθώς το σχήμα στήριξης υπό την σκέπη του οποίου προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για το Απόλλων, έληξε στις 31/12/2025 και επομένως δεν ισχύει πλέον.

Επομένως προκύπτει ένα ερώτημα κατά πόσο η Ρυθμιστική Αρχή έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε εκ νέου προκήρυξη του διαγωνισμού πράγμα που αναμένεται να εξετάσει και να απαντήσει η νομική υπηρεσία της ΡΑΑΕΥ με τις τελικές αποφάσεις, σε κάθε περίπτωση ως προς την διαχείριση του ζητήματος να παραπέμπονται στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ το οποίο και θα αποφασίσει για την "επόμενη μέρα" του προγράμματος Απόλλων. 

Σε ότι αφορά την κατηγορία των αιολικών, όπου υποβλήθηκαν συνολικά 13 αιτήσεις συνολικής ισχύος 380,60 MW με Ακριβή Δημοπρατούμενη Ισχύ 271 MW, ο προσωρινός πίνακας των αποτελεσμάτων αναμένεται να καθυστερήσει σε σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, λόγω διοικητικών εκκρεμοτήτων στην διοίκηση της Ρυθμιστικής Αρχής.

Ως γνωστόν, η θητεία του προέδρου της Ολομέλειας του κλάδου της Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ βαίνει προς λήξη όπως και μελών της Ολομέλειας, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ληφθούν αποφάσεις. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε την δημοσίευση του προσωρινού πίνακα στις 30 Απριλίου και των οριστικών αποτελεσμάτων στις 7 Μαΐου πράγμα που μετατίθεται για 30 Μαΐου ως προς τον προσωρινό πίνακα, ελλείψει Ολομέλειας να επικυρώσει τα αποτελέσματα στις 30 Απριλίου.

Οι βασικοί λόγοι για την «αδιαφορία» των φωτοβολταϊκών

Σε κάθε περίπτωση, η χαμηλή συμμετοχή κύρια στην κατηγορία των φωτοβολταϊκών αλλά και στα αιολικά παρά τα πολύ καλύτερα τελικά «νούμερα» σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά, φέρεται να αντιβαίνει με τις αρχικές εκτιμήσεις και τουλάχιστον με την «δεξαμενή» έργων που είχαν δικαίωμα να συμμετέχουν με τους επενδυτές τελικά να καταλήγουν να αποφασίζουν διαφορετικά.

Ενδεικτικά, όπως τόνισε ο κύριος Χαραλαμπίδης, το διαθέσιμο χαρτοφυλάκιο των αιολικών υπολογιζόταν περί τα 1000 με 1.200 MW, έχοντας δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση με τα υπόλοιπα από μια ευρύτερη δεξαμενή αιολικών έργων συνολικής ισχύος περί τα 3 GW να βρίσκονται ήδη σε υλοποίηση ή να είναι δεσμευμένα σε PPAs. Στην δε περίπτωση των φωτοβολταϊκών οι προσδοκίες ήταν σημαντικά μεγαλύτερες, λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια μάζα φωτοβολταϊκών έργων με Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης που ξεπερνούν σήμερα τα 10 GW.

Εντούτοις, η πραγματικότητα, όπως προαναφέρθηκε, αποδείχθηκε σημαντικά διαφορετική με τους βασικούς λόγους της «αποχής», όπως εξήγησε ο Σύμβουλος του ΣΕΦ Στέλιος Ψωμάς, να οφείλεται στο γεγονός ότι τα «ώριμα» έργα που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν, είχαν ήδη μπει σε τροχιά υλοποίησης ή δεσμευτεί σε διμερείς πράσινες συμβάσεις με αποτέλεσμα οι εν δυνάμει υποψήφιοι να περιοριστούν σημαντικά.

Αν και  δεν υπάρχει κάποια επίσημη εξήγηση, η τρέχουσα «σφυγμομέτρηση» της αγοράς δείχνει την αλλαγή των δεδομένων στην πορεία του χρόνου με μεγάλους παίκτες να εκφράζουν αρχικά – προ διετίας όταν και τέθηκε στο τραπέζι το πρόγραμμα Απόλλων – την πρόθεσή τους να συμμετάσχουν πράγμα που άλλαξε δύο χρόνια με τα έργα, όπως προαναφέρθηκε να ακολουθούν άλλο «route to the market» σε συνδυασμό με την δυσκολία που αντικειμενικά γέννησε η προϋπόθεση για φωτοβολταϊκά τύπου 11^Α, δηλαδή φωτοβολταϊκά με μπαταρία.

Αυτό σήμαινε τροποποίηση των αδειών παραγωγής προκειμένου να ενσωματωθεί και η παράμετρος της αποθήκευσης πράγμα που στην περίπτωση των πιο «ώριμων» έργων συνεπαγόταν εκ νέου διαπραγματεύσεις με τις τράπεζες για να διεκδικήσουν νέα «φόρμουλα» χρηματοδότησης που θα περιλαμβάνει και τις μπαταρίες. Την ίδια στιγμή, τα χρονικά περιθώρια ήταν εξαιρετικά στενά, καταλήγοντας να διαμορφώνεται ένα «αποτρεπτικό σκηνικό» για τους επενδυτές να πάρουν μέρος στον διαγωνισμό.

Γιατί δεν συμμετείχαν περισσότερα αιολικά

Το ζήτημα του χρόνου έπαιξε επίσης ρόλο και στην περίπτωση των αιολικών, οδηγώντας σε ανάλογα αποτελέσματα παρά την σημαντικά ευρύτερη δεξαμενή έργων που θα μπορούσαν να κατέβουν στο διαγωνισμό.

Αναλυτικότερα, όπως τόνισε ο Γενικός Διευθυντής της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Παπασταματίου, μιλώντας στο ίδιο πάνελ, η βασική εκτίμηση περί της μειωμένης συμμετοχής εντοπίζει 4 βασικούς λόγους με τον πρώτο να αφορά το αδειοδοτικό πλαίσιο.

Συγκεκριμένα, πολλά έργα βρίσκονται σε διαδικασία τροποποίησης ΑΕΠΟ με την όλη διαδικασία να αποδεικνύεται εξαιρετικά χρονοβόρα και σε βάρος του όλου χρονοδιαγράμματος ωρίμανσης και υλοποίησης του έργου με αποτέλεσματα να «υπάρξουν περιπτώσεις έργων που επέλεξαν να μην κατέβουν για αυτό τον λόγο» όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά.

Δεύτερος λόγος που έπαιξε ρόλο, χωρίς βέβαια να προσδιορίζεται η βαρύτητά του στην λήψη της τελικής απόφασης για συμμετοχή ή μη, αφορά τις εξαγγελίες περί οριζόντιων περιορισμών στο υπό διαμόρφωση χωροταξικό, γεγονός που πολλαπλασιάζει την αβεβαιότητα των επενδυτών, «συνηγορώντας» υπέρ της άποψης να «μείνουν εκτός» στην παρούσα φάση.

Στο ίδιο μήκος κύματος περί αβεβαιότητας λειτούργησε και το χρονοδιάγραμμα του διαγωνισμού, το οποίο, κατόπιν των όλων καθυστερήσεων που μεσολάβησαν στην προκήρυξη του διαγωνισμού, κατέστη εξαιρετικά ασφυκτικό για την υλοποίηση των έργων εντός χρονικών πλαισίων.

Τέλος η μη πρόβλεψη για τυχόν αναπροσαρμογή των τιμών αποζημίωσης σε συνάρτηση με αλλαγές στη «μεγάλη εικόνα» λόγω πολέμου, πληθωρισμού κλπ, συμπλήρωσε τους λόγους για τους οποίους, κατά την συντριπτική πλειοψηφία, οι επενδυτές των αιολικών επέλεξαν να απέχουν, παρά το «ατού» των σταθερών τιμών αποζημίωσης για τα έργα που λάμβαναν το «πράσινο φως».