Ραδιενεργά

Η φράση «Πολύ καιρός για το τίποτα» συμπυκνώνει τα πρώτα σχόλια της αγοράς για το πλαίσιο που περιλαμβάνει η υπό διαβούλευση Υπουργική Απόφαση για το net-billing και αφορά τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι. Πρώτη κουβέντα «καταδικασμένο να αποτύχει» και δεύτερη κουβέντα «απόσβεση σε 15 χρόνια» με την 3^η να εννοείται ότι «κανείς δεν πρόκειται να πάει να το κάνει με τέτοιο ορίζοντα απόσβεσης». Το καλύτερο όμως, μου το έγραψε εξοργισμένος αναγνώστης: Πιο ευκολα αγοραζεις πιστόλι, παρά τοποθετείς φωτοβολταϊκό μπαλκονιού!!

Επί του πρακτέου, οι ενστάσεις εστιάζουν στην πολυπλοκότητα του πλαισίου που υποχρεώνει τον ενδιαφερόμενο να προσφύγει σε εγκαταστάτη, δηλαδή 200 ευρώ με το «καλημέρα», χώρια ο απαραίτητος εξοπλισμός στον ηλεκτρολογικό πίνακα για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα είναι zero feed-in. Επομένως το κόστος από περίπου 500 ευρώ πάει στα 1000 ευρώ και με πολύπλοκη διαδικασία που καταλήγει να «ακυρώνει» την λογική «do it yourself».

Δεν ξέρω που θα καταλήξει το όλο θέμα τελικά και εδώ θα είμαστε να το δούμε. Πάντως ξέρω ότι τα παραπάνω θα είναι ένα από σχόλια που θα λάβουν εκεί στο ΥΠΕΝ στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης και επομένως μπορούν από τώρα να ετοιμάζουν την απάντησή τους μιας και το ενδιαφέρον για σχόλια και παρατηρήσεις μαθαίνω ότι είναι μεγάλο και σίγουρα θα εκδηλωθεί μέχρι τις 20 Ιουλίου που ολοκληρώνεται η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.

Το μπλοκ  2 στο Ιόνιο μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για ευρύτερη συνεργασία της ExxonMobil με την Energean, καθώς σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Maarev οι δύο εταιρείες βρίσκονται σε επαφές για κοινή κάθοδο στον επόμενο, πέμπτο γύρω παραχωρήσεων μπλοκ υδρογονανθράκων από το Τελ Αβίβ. Το δημοσίευμα λέει ότι ο αμερικανικός κολοσσός εξετάζει να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία και την παρουσία της Energean, για την είσοδό του στην ισραηλινή αγορά του upstream, καθώς η «ελληνική» εταιρεία παράγει υδρογονάνθρακες και αναπτύσσει σειρά κοιτασμάτων στη χώρα.

Αν οι συζητήσεις έχουν έκβαση, τότε η συνεργασία ExxonMobil και Energean θα αποκτήσει ευρύτερο περιφερειακό χαρακτήρα. Έτσι η Energean θα εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς «πρεσβευτές» για την περαιτέρω εμπλοκή των Big Oil στην Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας σε έναν παγκόσμιο ενεργειακό κολοσσό την τοπική γνώση που απαιτείται για την αξιοποίηση νέων ευκαιριών.

Παλαιότερα σας είχα γράψει ότι ο καλύτερος δείκτης για να δεί κανείς πόσο έχει επικρατήσει σε ένα μέρος της κοινωνίας η δαιμονοποίηση της ανεμογεννήτριας, είναι να βλέπει πολιτικούς όπως ο Βελόπουλος, που είναι πολύ ικανοί στο να πιάνουν που φυσάει ο άνεμος και να προσαρμόζονται αναλόγως, να καταφέρεται εναντίον των αιολικών. Νάτα τώρα και με το νέο αστέρι της πολιτικής, τη Μαρία Καρυστιανού.

Διαβάστε παρακαλώ το άρθρο του Σάκη Μουμτζή. Πέραν των άλλων, επισημαίνει και κάτι ενδιαφέρον: Ολως τυχαίως, όλοι αυτοί οι (διώκτες των αιολικών) όψιμοι λάτρεις του πρασίνου έχουν αναδειχθεί και σε φανατικούς φίλους του λιγνίτη...

Οπως σας είχαμε ενημερώσει, η ανακοίνωση της περίφημης απόφασης για την αυτοκατανάλωση που αναμένει εδώ και δύο χρόνια η αγορά, είναι ζήτημα ημερών και ίσως να βγει σε δημόσια διαβούλευση ακόμη και σήμερα.

Τουλάχιστον αυτό έλεγε χθες υψηλόβαθμη πηγή του ΥΠΕΝ για την απόφαση των 80 και πλέον σελίδων που αναμένει η αγορά έπειτα από ατελείωτες καθυστερήσεις με αποτέλεσμα την ακινησία και καθίζηση για το συγκεκριμένο κλάδο.

Η απόφαση θα επιλύει τις ατέλειες και αρρυθμίες του πλαισίου με βασική της φιλοσοφία ότι θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών, όση ενέργεια δεν κατανάλωσαν να την πωλούν πίσω στο δίκτυο. Σε αυτή διευκρινίζεται το τι θα ισχύει στην περίπτωση του εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, με την κοινή χρήση και το διαμοιρασμό της ενέργειας. Στην ίδια απόφαση και η ρύθμιση για τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι…

Η περίπτωση της Ελλάδας στις μπαταρίες λειτουργεί σαν... φάρος, αφού δείχνει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες όχι τον δρόμο που είναι απαραίτητο να ακολουθήσουν, αλλά αυτόν που πρέπει να αποφύγουν – γιατί απλώς οδηγεί στα βράχια. Με αυτό τον τρόπο σχολίασε χθες στο συνέδριο RenPower ο Πέτρος Τσικούρας, Οικονομολόγος και Οργανωτικός Γραμματέας της ΠΟΣΠΗΕΦ, το γεγονός ότι η Ελλάδα τον Απρίλιο είχε εγκατεστημένες μονάδες αποθήκευσης συνολικής χωρητικότητας μόλις 34 Μεγαβατώρων, όταν στη Βουλγαρία ήταν αγγίζουν τις 2.500 Μεγαβατώρες και στην Ιταλία τις 17.000 Μεγαβατώρες.

Ξεκαθαρίζοντας ότι εκφράζει προσωπικές απόψεις, και όχι θέσεις της Ομοσπονδίας, σημείωσε ότι η απουσία αποθήκευσης έχει ως συνέπεια τη δραστική μείωση των εσόδων των φωτοβολταϊκών, λόγω των περικοπών των Διαχειριστών και των αρνητικών τιμών ενέργειας. Όπως είπε, το συνδυασμένο αποτέλεσμα από αυτά τα δύο «ψαλίδια» είναι το δίμηνο Απρίλιος και Μάιος, τα φωτοβολταϊκά να καταγράψουν μείωση εσόδων κατά 70%, ποσοστό που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 50% για όλο το έτος.

«Συντονισμένο και ολοκληρωμένο σχέδιο για την συνέχεια». Αυτό αποτελεί την κοινή συνισταμένη της αγοράς για το «τι μέλει γενέσθαι» στην αγορά των ΑΠΕ που αν θέλετε την γνώμη μου, δεν το ακούμε πρώτη φορά από τους εκπροσώπους των ΑΠΕ, ωστόσο δεν παύει να έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι το ακούμε για ακόμη μια φορά όπως συνέβη χθές στο συνέδρο RENPOWER. Ενδεικτικά ορισμένα σχόλια που ακούσαμε: 

...Το ρίσκο είναι υψηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, να βάλουμε την ζήτηση στην εξίσωση (ως το πλέον κρίσιμο), αν πάμε εκ νέου σε επιδοτήσεις «ξεχνάμε» το liquidity της αγοράς, χρειάζεται ένα «roadmap semi-regulated» όπου να αποτυπωθεί τι έργα χρειαζόμαστε, τι τεχνολογίες με ορατότητα για τους στόχους που θέτουμε, θα πρέπει να επιταχύνουμε στην ενσωμάτωση της αποθήκευσης, να δούμε πως θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στις ΑΠΕ αλλά να κοιτάξουμε και τις παλιές επενδύσεις γιατί μπορεί να "τιμωρηθούν" αν δεν διορθωθούν κάποια πράγματα, να αξιοποιήσουμε μηχανισμούς και πλαίσιο που θα είναι βιώσιμα στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη ότι οδεύουμε προς τον εξηλεκτρισμό...

Δεν έλλειψαν και τα πιο δηκτικά σχόλια όπως «ήμασταν από τους πρώτους στους διαγωνισμούς για project αποθήκευσης και βρεθήκαμε τελευταίοι πίσω από Βουλγαρία και Ρουμανία» αλλά και η «αισιοδοξία» ότι «δεν ξεκινάμε από το μηδέν».

Συμπέρασμα πέρα από το προφανές «Επανάληψις, μήτηρ πάσης μαθήσεως»: Ότι έχουμε την «επανάληψη» και δυσκολευόμαστε στη «μάθηση» με δεδομένο πλέον, όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς και συμμερίζονται ευρύτερα, ότι πρέπει κανείς (μάλλον το αρμόδιο Υπουργείο) να δει πρώτη την «μεγάλη εικόνα» τόσο σε έκταση όσο και σε ορίζοντα κι ύστερα να περάσει στα επιμέρους που θα «κουμπώσουν» σε αυτή την «μεγάλη εικόνα».

Εύκολο δεν είναι σίγουρα, είναι όμως, όπως φαίνεται, αναγκαίο…

Βλέπετε τις αναλύσεις και τις δημοσιεύσεις που βγάζουν διάφοροι σοβαροί οίκοι για μετοχές και εταιρείες του ενεργειακού τομέα όπως η ΔΕΗ, η HELLENiQ ENERGY, η MOTOR OIL, η ElvalHalcor και άλλες. Δεν είναι συνηθισμένο να βλέπει κανείς τόσους διαφορετικούς επενδυτικούς οίκους να συγκλίνουν σχεδόν ταυτόχρονα στην ίδια ανάγνωση της ελληνικής αγοράς. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των τελευταίων εβδομάδων. Οι αναβαθμίσεις δεν αφορούν μόνο υψηλότερες τιμές-στόχους, αλλά αντανακλούν μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αποτιμάται πλέον το ελληνικό ενεργειακό και βιομηχανικό οικοσύστημα.

Η αγορά φαίνεται να περνά από τη λογική του «πόσα κερδίζει σήμερα» στη λογική του «τι αξία μπορεί να δημιουργήσει τα επόμενα πέντε χρόνια». Όταν η ΔΕΗ αποτιμάται για τις επενδύσεις της σε δίκτυα, ΑΠΕ και data centers, όταν οι όμιλοι διύλισης αξιολογούνται ως ολοκληρωμένοι ενεργειακοί παίκτες και όταν η μεταλλουργία αποκτά premium λόγω της ενεργειακής μετάβασης, τότε προφανώς αλλάζει το αφήγημα.

Το ζητούμενο πλέον είναι οι ίδιες οι εταιρείες να επιβεβαιώσουν στην πράξη τις προσδοκίες που ήδη αρχίζει να προεξοφλεί η αγορά. Γιατί οι επενδυτικοί οίκοι δείχνουν να έχουν ήδη κάνει το επόμενο βήμα. Η πραγματική δοκιμασία είναι τώρα η εκτέλεση των επενδυτικών σχεδίων και η μετατροπή των μεγάλων εξαγγελιών σε μετρήσιμη αξία για τους μετόχους.

Ασφαλώς και η δέσμευση άνω του 45% του προσφερόμενου capacity στο βασικό σκέλος του Κάθετου Διαδρόμου, μεταξύ Ελλάδας- Βουλγαρίας, είναι μια αναμφισβήτητα επιτυχία που δείχνει ότι το έργο ανεβάζει στροφές. 

Ανοίγει η βεντάλια των χωρών - πελατών, μπαίνουν στο παιχνίδι και νέοι traders κι όλα αυτά, όπως μου θυμίζει ένα από τα πιο έμπειρα στελέχη του ΔΕΣΦΑ, ενώ το ρωσικό αέριο είναι ακόμη εδώ. Το προσεχή χειμώνα 2026/2027 το αέριο της Gazprom θα συνεχίσει να τροφοδοτεί νοικοκυριά, επιχειρήσεις και οικονομίες. Αρκετοί λοιπόν παίκτες της αγοράς, προσθέτει ο συνομιλητής μου, τηρούν στάση αναμονής, θεωρώντας ότι υπάρχει έστω και μια μικρή πιθανότητα να δοθεί μια σύντομη παράταση στην πλήρη διακοπή του και να συνεχίσει να ρέει και μετά το φθινόπωρο του 2027.

Αυτό ακριβώς είναι και ένα σημείο στο οποίο αξίζει να σταθούμε. Αν δει κανείς τα χθεσινά στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το εξάμηνο, ναι μεν οι εξαγωγές από την Ελλάδα τριπλασιάστηκαν και το LNG απέσπασε το 43% των συνολικών εισαγωγών, ωστόσο το ρωσικό ακολουθεί από κοντά με 36%.

Αν επίσης δει τα αποτελέσματα της προ ημερών ετήσιας δημοπρασίας μεταξύ Βουλγαρίας - Τουρκίας, στο σημείο διασύνδεσης Strandza - Malkochlar, δηλαδή εκεί όπου μπαίνει το “τουρκικό” αέριο στο ευρωπαικό σύστημα αγωγών, δεσμεύθηκε το σύνολο του capacity. Και οι πάντες γνωρίζουν ότι μεγάλες ποσότητες ρωσικού αερίου συνεχίζουν να διοχετεύονται στην ΕΕ «καμουφλαρισμένες» ως τουρκικό.

Στον αντίποδα θα πει κάποιος, η προ ημερών δημοπρασία για τον Turkstream, έδειξε ότι προσφέρθηκαν 18,3 GWh/ημέρα, αλλά δεσμεύθηκαν μόνο 10 GWh/ημέρα για το έτος αερίου 2026-2027. Δηλαδή δεν καλύφθηκε όλη η ποσότητα.

Όπως και να έχει, θα επαναλάβω κάτι που συχνά- πυκνά υπενθυμίζουν δημόσια πέραν του ενός έμπειροι παίκτες της ελληνικής αγοράς. Ας μη βιαστούμε να ξεγράψουμε το ρωσικό αέριο, ειδικά όσο το τουρκικό “παράθυρο” παραμένει ακόμη ανοικτό και κυρίως μέχρι να δούμε να κλείνουν οριστικά οι κάνουλες της Gazprom με κατεύθυνση την ΕΕ, μετά την 30η Σεπτεμβρίου 2027.

Έναν απρόσμενο επικριτή από τη Βουλγαρία βρίσκει απέναντί της η Ιταλία και τα μέτρα που προωθεί η Ρώμη για περιορισμό της επίδρασης του ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου Εκπομπών (ETS) στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο λόγος για τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος και Υδάτων της χώρας, Τζούλιαν Ποπόβ, ο οποίος με ανάρτησή του στο LinkedIn παρεμβαίνει στη συζήτηση με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο, υποστηρίζοντας ότι η Ιταλία δίνει μάχη εναντίον του λάθος αντιπάλου.

Έχοντας διατελέσει υπουργός Περιβάλλοντος και Υδάτων επί τρεις κυβερνητικές θητείες στη Βουλγαρία, ο Ποπόβ υποστηρίζει πως το ETS δεν είναι η αιτία των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιταλία, αλλά ένας μηχανισμός που αποκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα, δηλαδή τη δομική εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα και κυρίως από το φυσικό αέριο. Όπως επισημαίνει, η Ιταλία εξακολουθεί να παράγει πάνω από το 40% της ηλεκτρικής της ενέργειας από μονάδες αερίου, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών του καυσίμου.

Η κριτική του Ποπόβ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ιταλία επιχειρεί να αναδείξει το κόστος της ενεργειακής μετάβασης για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές, ζητώντας αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο το ETS επηρεάζει την αγορά ηλεκτρισμού. Η Ρώμη υποστηρίζει ότι το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών επιβαρύνει τις τιμές, ιδιαίτερα σε αγορές όπου η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο παραμένει σημαντική.

Ο Βούλγαρος πρώην υπουργός, ωστόσο, αντιστρέφει το επιχείρημα. Υποστηρίζει ότι η πραγματική αδυναμία της Ιταλίας βρίσκεται αλλού: στις ανεπαρκείς διασυνδέσεις με τις γειτονικές αγορές, στην έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και στην καθυστέρηση ανάπτυξης νέων μονάδων ανανεώσιμων πηγών, που θα μπορούσαν να μειώσουν την εξάρτηση από το φυσικό αέριο.

Τα χρωματιστά τιμολόγια ήταν έμπνευση και δημιουργία της ΡΑΑΕΥ και είναι αλήθεια ότι η ιδέα στηρίχτηκε από τον τότε υπουργό ΠΕΝ Θόδωρο Σκυλακάκη. Κυριάρχησαν για πάνω από ένα χρόνο στην ενεργειακή επικαιρότητα και παραμένουν με αναλύσεις επί αναλύσεων κάθε μήνα για το πως θα κινηθούν οι χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων, χώρια οι μετακινήσεις προς τα «μπλε» από το ειδικό τιμολόγιο. Υπήρξαν πολλές «αναγνώσεις» υπέρ και κατά με πάντα επίδικο και ερωτηματικό να παραμένει αν πράγματι οδήγησαν σε βελτίωση της αγοράς προμήθειας, αν ενίσχυσαν τον ανταγωνισμό και βέβαια αν διευκόλυναν και αν χάρισαν καλύτερες τιμές στον τελικό καταναλωτή.

Μια πρώτη απάντηση όπως μαθαίνω, δίνει η ίδια η Κομισιόν «αναγορεύοντας» σε best practice τον χρωματικό κώδικα τιμολογίων της Ελλάδας, πράγμα που θα αναγράφεται στο επικείμενο «πακέτο» κατευθύνσεων που θα παρουσιάσει στις 15 Ιουλίου και σας γράψαμε σήμερα γι αυτό… Πράγματι για κάποιους μπορεί να αποτελέσει «δικαίωση» όλο αυτό, μένοντας βέβαια να δούμε ποιος και τι θα υιοθετήσει εν τέλει…

Σας είπα τις προάλλες για τον σκιώδη υπουργό ενέργειας του Αλέξη Τσίπρα (το Δημήτρη Τσέκερη), να σας πω τώρα για το άλλο καινούργιο κόμμα, την «Ελπίδα» της Μαρίας Καρυστιανού. Εκεί, στο προσωρινό Πολιτικό Συμβούλιο, δηλαδή το κεντρικό όργανο του νέου φορέα, φιγουράρει, με ρόλο στα ενεργειακά, ο πληθωρικός, όσον αφορά την παρουσία του στα ΜΜΕ, ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης.

Επειδή δεν είναι πολλοί οι αναγνωρίσιμοι στο κόμμα αυτό (λογικό άλλωστε), ο κύριος επιθεωρητής βάζει καλή παρακαταθήκη για τη συνέχεια...

Η 15μηνη παράταση που εξασφάλισε προ ημερών η Helleniq Energy για τις έρευνες στο μπλοκ «Ιόνιο» άναψε ξανά τη συζήτηση γύρω από τις επόμενες κινήσεις στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων. Είναι βέβαιο ότι ο όμιλος, ο οποίος διατηρεί το 100% των δικαιωμάτων στη συγκεκριμένη παραχώρηση, αναζητά στρατηγικό partner και οι πληροφορίες λένε ότι μιλά με τους ήδη συνεταίρους του σε άλλα οικόπεδα, δηλαδή τις ExxonMobil και Chevron.

Το κρίσιμο ωστόσο ερώτημα δεν είναι τόσο το «με ποιον», όσο το «πότε». Ανθρωποι με γνώση του αντικειμένου, εκτιμούν ότι ουσιαστικές αποφάσεις θα ληφθούν μετά τα αποτελέσματα της γεώτρησης που προγραμματίζεται στο γειτονικό “μπλοκ2” στο ΒΔ Ιόνιο από το σχήμα ExxonMobil- Energean - Helleniq Energy. Το γεωτρύπανο θα τρυπήσει το προσεχή Φλεβάρη και σαφή εικόνα θα υπάρχει τον Απρίλη του 2027. Αν τα ευρήματα στον "Ασωπό1" επιβεβαιώσουν εμπορεύσιμο κοίτασμα, τότε θεωρείται πολύ πιθανό να ανοίξει άμεσα και ο δρόμος για συμφωνία στο «Ιόνιο». Εκτός και αν κάποιοι είναι τόσο σίγουροι ότι η περιοχή κρύβει σημαντικό και εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, ώστε οι όποιες αποφάσεις για το "Ιόνιο" επισπευσθούν... 

Εντελώς θολό παραμένει το τοπίο αναφορικά με το πρόγραμμα «Συστήματα αποθήκευσης σε επιχειρήσεις», με δεδομένο ότι ούτε καν ανακοινώθηκε η λίστα των δικαιούχων μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας του Ταμείου Ανάκαμψης – και βέβαια καμία επιχείρηση δεν τήρησε το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο για την ολοκλήρωση της επένδυσής της, ώστε να δικαιούται επιδότηση.

Από ό,τι μαθαίνω, τόσο για το «Μπαταρίες στις επιχειρήσεις» όσο και για τα υπόλοιπα προγράμματα με κεφάλαια από το RRF, τα οποία δεν «έτρεξαν» με βάση το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και επομένως έχουν μείνει στον αέρα, θα υπάρξουν ανακοινώσεις μέσα στον μήνα. Έτσι, θα γίνει γνωστό πώς θα προχωρήσουν και με ποια χρηματοδοτικά εργαλεία.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι στην καλύτερη περίπτωση το «Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις» θα υλοποιηθεί με εξαιρετικά περιορισμένη περίμετρο. Εξάλλου, όπως έχει γράψει το energypress, ο προϋπολογισμός του Προγράμματος έχει «ψαλιδιστεί» δραστικά, από τα 153 στα 27 εκατ. ευρώ. Επομένως, σε μία εποχή που δεν υπάρχει πιο κρίσιμος επενδυτικός κλάδος από την αποθήκευση, σε κάθε περίπτωση χάθηκε μία σημαντική ευκαιρία να ενισχυθεί η διείσδυση των μπαταριών.

Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια μετά την πώληση της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, του κορυφαίου ενεργειακού asset της χώρας, η χρηματιστηριακή αξία του ομίλου της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει εκτοξευθεί από περίπου 1,8 δισ. ευρώ στα 4,7 δισ. ευρώ, ενώ οι διεθνείς θεσμικοί επενδυτές συνεχίζουν να συνωστίζονται σε κάθε χρηματοδοτική κίνηση της εταιρείας. Όπως πάντα, τα χαρτοφυλάκια αυτά δεν αγοράζουν το σήμερα αλλά το αύριο: τις παραχωρήσεις, τα μεγάλα έργα υποδομών, το Ελληνικό, την Αμφιλοχία, αλλά και την προοπτική η εταιρεία να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε νέες αγορές, από την αμυντική βιομηχανία μέχρι την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Το αν αυτή η εμπιστοσύνη θα δικαιωθεί στα επόμενα χρόνια, θα φανεί στην πράξη. Προς το παρόν, πάντως, οι επενδυτές μοιάζουν να στοιχηματίζουν ότι ο επόμενος μεγάλος κύκλος ανάπτυξης του ομίλου μόλις ξεκινά.

Και η ηλεκτροκίνηση αποτελεί «θύμα» των πάγιων στρεβλώσεων της δημόσιας διοίκησης, καθώς οι μακρόσυρτες αδειοδοτικές διαδικασίες έχουν συνέπεια να χρειάζονται πάνω από 8 μήνες για να συνδεθεί ένας σταθμός φόρτισης σε πρατήριο. Αυτό επισήμανε ο Γιάννης Αληγιζάκης, Πρόεδρος της Ελίν, στη χθεσινή ετήσια Γενική Συνέλευση της εταιρείας, προσθέτοντας πως η διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων προχωρά με πολύ πιο αργούς ρυθμούς από όσο είχε εκτιμηθεί.

«Η Ελλάδα δεν διαθέτει τις απαιτούμενες υποδομές για να αισθανθεί ο οδηγός ασφαλής στις μετακινήσεις του, επομένως η ηλεκτροκίνηση δεν αποτελεί άμεσο κίνδυνο για τα ορυκτά καύσιμα στη χώρα μας», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας γιατί στις πωλήσεις στην ελληνική αγορά κινούνται ανοδικά κατά κύριο λόγο τα υβριδικά και plug-in υβριδικά μοντέλα, και όχι τα αμιγώς ηλεκτρικά Ι.Χ. Παρά πάντως τους αργούς ρυθμούς ανάπτυξης, η Ελίν εκτιμά ότι η ηλεκτροκίνηση έχει μέλλον και στην Ελλάδα, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι επενδύει στον συγκεκριμένο κλάδο, για να εκμεταλλευτεί τις θετικές μακροπρόθεσμες προοπτικές του.

Δεν ξέρω αν το είχαν προβλέψει (μάλλον θα το είχαν γι’ αυτό και έτρεξαν να μπουν από τους πρώτους) αλλά σε χρυσωρυχείο παραπέμπει η mega-μπαταρία της κοινοπραξίας Metlen – Ομίλου Καράτζη, ισχύος 330 Μεγαβάτ και χωρητικότητας 790 MWh στη Θεσσαλία που ηλεκτρίστηκε προ ολίγων μόλις ημερών. Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές που δεν κάνουν λάθη σε τέτοια πράγματα και νούμερα, η μπαταρία κάνει ταμείο ημερησίως μεγάλο νούμερο, πράγμα που, τουλάχιστον με μια πρώτη «μπακαλίστικη ανάγνωση», σημαίνει γράντ σουξέ.

Στην προκειμένη περίπτωση τα μαθηματικά είναι απλά, 8,48 ευρώ/MWh η ελάχιστη τιμή σήμερα στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και 182,28 ευρώ/MWh η μέγιστη τιμή (τα νούμερα είναι πιο εντυπωσιακά αν πάρουμε κάποια από τις προηγούμενες μέρες αλλά ας μείνουμε στο σήμερα). Το γνωστό σε όλους arbitrage που θα επωφεληθούν τα μέγιστα όσοι προλάβουν να μπουν από τους πρώτους και μέχρι το σημείο που το πλήθος των μπαταριών να αμβλύνει τα peaks των τιμών κατά τις βραδινές ώρες ή κατά άλλη ορολογία, να επέλθει "κανιβαλισμός" στην αγορά.

Ανάλογη τύχη συμμετοχής με όρους merchant αναμένεται να έχει και η συστοιχία μπαταριών της ΗΡΩΝ (του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) ισχύος 162 Μεγαβάτ στη Θίσβη Βοιωτίας. Θυμίζω ότι οι εν λόγω σταθμοί αφορούν σε άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο που μετατράπηκαν σε άδειες αποθήκευσης με συσσωρευτές, όπερ και εγένετο.

Ανατρέχοντας στην περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη είχε κάνει σημαία τη πράσινη μετάβαση αφήνοντας εκτός κάδρου την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος θύμισε χθες μια συνάντηση πριν από περίπου δέκα χρόνια στην Κομισιόν, μεταξύ των επικεφαλής μεγάλων ευρωπαϊκών βιομηχανιών και μιας Ευρωπαίας Επιτρόπου.

«Ακούγοντάς την, νιώσαμε σαν σκουπίδια, σαν να ήμασταν ένοχοι για τα κακά που κάνουμε στην Ευρώπη», ανέφερε ο επικεφαλής της Metlen. Όπως είπε, πήρε τότε τον λόγο και ζήτησε διευκρινίσεις για το μήνυμα που επιχειρούσε να περάσει η Επίτροπος.

«Με όσα μας λέτε, είναι σαν να μας προτρέπετε να πάρουμε τα εργοστάσιά μας και να φύγουμε από την Ευρώπη. Αυτό θέλετε να μας πείτε;», τη ρώτησε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απάντηση ήταν αποστομωτική: «Αυτό ακριβώς θέλω να σας πω. Δεν είστε το μέλλον της Ευρώπης, αλλά το παρελθόν»…

Η Ελλάδα ανήκει στις ευρωπαϊκές χώρες που οι οικιακοί λογαριασμοί ρεύματος διαμορφώνονται κατά κύριο λόγο από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό δείχνει ο δείκτης τιμών ενέργειας για οικιακή χρήση (HEPI), σύμφωνα με τον οποίο τον Ιούνιο, το αποτύπωμα του κόστους του ρεύματος αγγίζει το 70% του τελικού ποσού του λογαριασμού. Πρόκειται για ένα ποσοστό από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, αφού πάνω από την Αθήνα (καθώς ο δείκτης HEPI καταρτίζεται σε επίπεδο ευρωπαϊκών πρωτευουσών), βρίσκεται η Λευκωσία (Κύπρος) με 79% και η Βαλέτα (Μάλτα) με 73%. Παράλληλα, κινείται αισθητά πάνω από τον μέσο όρο των «27», που είναι 52%.

Πολλά και ενδιαφέροντα ειπώθηκαν στο χθεσινό τραπέζι της ΕΛΕΤΕΑΝ, αλλά εγώ ξεχωρίζω το μήνυμα του Παναγιώτη Παπασταματίου προς τη πολιτεία. Απαντώντας στο κατά πόσο οι γενικευμένοι και οριζόντιοι περιορισμοί του νέου Χωροταξικού για τις ΑΠΕ θα πλήξουν το κλάδο στα μάτια των ξένων, ειδικά όταν τα τελευταία χρόνια κάποιοι έχουν αποχωρήσει από τη χώρα, ο Γενικός Διευθυντής της ΕΛΕΤΑΕΝ σχολίασε ότι εκτός από πωλητήρια, βλέπουμε και ένα συνεχές μπαράζ αγορών.

“Ακόμη και όταν κάποιος ξένος όμιλος αποφασίζει να αποσυρθεί από την ελληνική αγορά ή να μειώσει την έκθεση του σε αυτή, πάντα βρίσκεται κάποιος άλλος, έλληνας ή ξένος, να αγοράσει το χαρτοφυλάκιό του. Αυτό σημαίνει ότι η διεθνής αγορά αποδίδει αξία στην αιολική ενέργεια και γενικά στις ΑΠΕ της Ελλάδας, κάτι που πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψιν της και η κυβέρνηση με το σχεδιασμό του νέου Χωροταξικού”, είπε χαρακτηριστικά.

Το σημαντικό για τη χώρα είναι τα έργα να παραμένουν βιώσιμα, συμπλήρωσε, και αυτό είναι και το μήνυμα που έστειλε προς τη πολιτεία. “Κάντε πράξη αυτά που λέτε, δημιουργήστε ένα πιο ξεκάθαρο πλαίσιο ώστε να ξέρει ο νέος επενδυτής πώς θα αποζημιωθεί, και τότε μπορεί να αποκτήσουμε και μεγαλύτερο pipeline αιολικών”…