Ραδιενεργά

Το ακούσαμε και αυτό. Κατά την προσφώνησή του όταν επισκέφθηκε τον ΑΔΜΗΕ, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας, αναφέρθηκε στην εταιρεία (πάνω μία φορά) ως Ανεξάρτητη Αρχή Διαχείρισης Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Πέραν του ότι πρόκειται περί Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και όχι για Ανεξάρτητη Αρχή, όπως η ΡΑΕ, το λάθος επαναλήφθηκε και στην επίσημη ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ. Βέβαια μπορεί κάποιοι που εξέθεσαν τον κ. Τσίπρα να βγουν τώρα και να πουν ότι όταν γίνει κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ ο ΑΔΜΗΕ θα γίνει ανεξάρτητη αρχή, όμως το κακό – για όσους γνωρίζουν – έχει ήδη γίνει. Το βέβαιο είναι ότι χρειάζεται καλύτερη προετοιμασία και καλό θα ήταν ο κ. Τσίπρας να αναζητήσει συμβουλές από ανθρώπους που ξέρουν την αγορά ηλεκτρισμού. Διότι σε κάθε περίπτωση μιλάμε για την αξιωματική αντιπολίτευση, που έχει θεσμικό ρόλο ελέγχου της εξουσίας…

Αποφασισμένοι να «σηκώσουν» το θέμα της πώλησης του ΑΔΜΗΕ είναι, όπως μαθαίνω, στον ΣΥΡΙΖΑ. Επειδή πρόκειται για εταιρεία που κατέχει τα δίκτυα μεταφοράς, θεωρούν ότι υπάρχει πεδίο για να γίνει… ντόρος.  Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται προφανώς και η αυριανή επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στα κεντρικά του Διαχειριστή, στον Κηφισό, όπου θα συναντηθεί τόσο με τη διοίκηση, όσο και με τους εργαζόμενους του ΑΔΜΗΕ.

Μαθαίνω ότι μεγάλο μερίδιο στην επιτυχία της δημοπρασίας της ΔΕΠΑ είχε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία παρενέβη ώστε να επιλυθούν κάποιες σημαντικές εκκρεμότητες της διαδικασίας. Μάλιστα για το θέμα έδειξε ενδιαφέρον προσωπικά ο πρόεδρος της Επιτροπής Μανόλης Κυριτσάκης, καθώς θυμίζουμε οι δημοπρασίες εντάσσονται στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η ΔΕΠΑ ενώπιον της ΕΠΑΝΤ για την απελευθέρωση της αγοράς αερίου. Υπό την έννοια αυτή, η Επιτροπή και ο Πρόεδρός της, ήθελαν να εξασφαλίσουν την επιτυχία των δημοπρασιών ώστε το μέτρο να αποδώσει. Και όπως φάνηκε από τα αποτελέσματα, η παρέμβασή τους ήταν πετυχημένη. Πρόκειται για μια παρέμβαση ουσίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που οδηγεί σε απτά αποτελέσματα για μια κομβική αγορά…

Όλα εδώ θα τ΄ακούσουμε… Ο Πάρις Κουκουλόπουλος μιλώντας στη Βουλή ως εισηγητής του ΠΑΣΟΚ επί του νομοσχεδίου για τις ΑΠΕ αποφάνθηκε ότι η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού έφερε, τόσο την Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα, αυξήσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Ζήτησε μάλιστα αλλαγή πορείας. Τώρα τι να πούμε για όσους έχουν στηρίξει επί χρόνια την απελευθέρωση σε όλες τις αγορές και όχι μόνον την ενεργειακή και τώρα πετάνε εύκολες κορώνες…

Παράγοντας του χώρου των ΑΠΕ μου επισημαίνει ότι η ΔΕΗ επωφελείται πολλαπλώς από τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ του ΛΑΓΗΕ χάρη στα οικιακά φωτοβολταϊκά και μου έστειλε τον εξής υπολογισμό που τον θέτω υπόψη σας: «Η ΔΕΗ ζητεί και λαμβάνει από τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ το σύνολο της αξίας της παραγωγής των οικιακών. Όμως, ως γνωστό, η ΔΕΗ δεν καταβάλει στους παραγωγούς το σύνολό αυτής της αξίας αλλά τη συμψηφίζει με την αξία της κατανάλωσης και επομένως τους πιστώνει τη διαφορά της αξίας της παραγωγής τους μείον την αξία της κατανάλωσής τους. Ακόμα όμως και αν η ΔΕΗ λάμβανε από τον Ειδικό Λογαριασμό μόνο αυτή την διαφορά, και πάλι θα επιβάρυνε άδικα τον ΛΑΓΗΕ. Και αυτό διότι η επιτυγχανόμενη εξοικονόμηση αφορά το σύνολο της παραγωγής του ΦΒ στη στέγη, η οποία παραμένει στο δίκτυο Χαμηλής Τάσης και καταναλώνεται τοπικά - πλησίον δηλαδή της παραγωγής. Κατά συνέπεια το ποσό που πρέπει να διοχετεύεται από τον Ειδικό Λογαριασμό προς τη ΔΕΗ είναι η συνολική ΦΒ παραγωγή από τις στέγες επί τη διαφορά του feed in tariff (539 €) μείον το συνολικό οικιακό τιμολόγιο λιανικής στη Χαμηλή Τάση (περίπου 140 €),  ήτοι [ΦΒ παραγωγή] x [550 -140]. Κατά το τελευταίο 12μηνο, το πρόσθετο βάρος του Ειδικού Λογαριασμού από αυτή την στρέβλωση ήταν τουλάχιστον 40 εκατ. Ευρώ! Δηλαδή το 9% του τζίρου των αιολικών, μικρών υδροηλεκτρικών και βιομάζας. Με άλλα λόγια, όλη σχεδόν η έκτακτη εισφορά 10% που έχει επιβληθεί στις ΑΠΕ (πλην ΦΒ) χρηματοδοτεί αυτό το λογιστικό τέχνασμα της ΔΕΗ».

Όχι ότι έχει γίνει καμία πρόοδος, αλλά τουλάχιστον υπάρχει μία κινητικότητα. Ο λόγος για τα Ιωάννινα και τον Πατραϊκό, τις δύο από τις τρεις περιοχές του open door, για τις οποίες εκκρεμεί η υπογραφή της σύμβασης με τους αναδόχους. Εκεί όμως που πραγματικά είναι να απορεί κανείς είναι με το Κατάκολο. Οι πληροφορίες μου, λένε ότι ενώ από τις 28 Αυγούστου, οι δύο εταιρείες που συμμετείχαν στο διαγωνισμό ανακοίνωσαν ότι αποδέχονται τον αναγκαστικό γάμο, έκτοτε σιωπή. Τίποτα. Σα να μην υπάρχει Κατάκολο. Είναι όντως περίεργο…

Ποικίλα σχόλια έχει προκαλέσει η αποδοχή από τον υπουργό ΠΕΚΑ της πρότασης να αντιμετωπίζονται τα αγροτικά φωτοβολταϊκά ως ειδική κατηγορία. Αυτό που δεν έχει γνωστό όμως είναι ότι η διακοψιμότητα είναι μόνο μία από τις παραμέτρους του θέματος. Όπως μαθαίνω από τους ανθρώπους του υπουργείου, ο βασικός λόγος που οδήγησε στο να θεσπιστεί ξεχωριστή κατηγορία για τα αγροτικά φωτοβολταϊκά ήταν για να αποφευχθεί ο κίνδυνος κάποιοι αγρότες να χάσουν την αγροτική τους επιδότηση σε περίπτωση που κάποια χρονιά για παράδειγμα η παραγωγή δεν πάει τόσο καλά. Εάν συμβεί αυτό, το αγροτικό εισόδημά τους θα είναι μικρότερο από αυτό που λαμβάνουν από τα φωτοβολταϊκά, η δραστηριότητα των φ/β θα φαίνεται ως κύρια και ως εκ τούτου θα χάσουν την αγροτική επιδότησή τους.  Έτσι, προκειμένου να μην υπάρχει τέτοια πιθανότητα, οι «φωτοβολταϊκοί αγρότες» ανήκουν πλέον σε δική τους κατηγορία…

Όχι, δεν θέλει να τα αγοράσει. Ενδιαφέρεται ωστόσο, σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, να μετατρέπουν για λογαριασμό της τα ΕΛΠΕ πετρέλαιο σε ντίζελ κίνησης, είτε στην Ελευσίνα, είτε στη Θεσσαλονίκη. Στις συζητήσεις, που σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έχουν γίνει ανάμεσα στα δύο μέρη, η πρόταση ήταν να δίνουν οι Βραζιλιάνοι το αργό στα ΕΛΠΕ και εκείνα να τους το επιστρέφουν ως έτοιμο προϊόν (πετρέλαιο κίνησης). Το θέμα τέθηκε ξανά το τελευταίο διάστημα, στο πλαίσιο σειράς επαφών που είχε στην Αθήνα αντιπροσωπεία της βραζιλιανικής κυβέρνησης...

Οι προϋπολογισμοί του «Εξοικονόμηση κατ΄ οίκον» στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτ. Μακεδονίας και Ανατολ. Μακεδονίας και Θράκης, είχαν ως γνωστόν εξαντληθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες θα δοθούν κονδύλια και θα συνεχιστεί απρόσκοπτα η λειτουργία το προγράμματος σε όλες τις Περιφέρειες. Μέχρι σήμερα ο συνολικός αριθμός των ωφελούμενων ανέρχεται πλέον σε 40.000 νοικοκυριά, συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού 410 εκατ. ευρώ , ενώ δημιουργούνται περισσότερες από 3.000 νέες θέσεις εργασίας ετησίως και αθροιστικά τουλάχιστον 12.000 μέχρι την ολοκλήρωσή του. Για τους ωφελούμενους προκύπτει ότι πέτυχαν μείωση της κατανάλωσης ενέργειας κατά μέσο όρο 40%.

Έκανε προσπάθεια χθες ο Γιάννης Μανιάτης, στην ομιλία του στη Βουλή,  να πείσει ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ συνεχίζει να αποτελεί προτεραιότητα του ΥΠΕΚΑ. Ως πανεπιστημιακός μάλιστα, έκανε και ενδιαφέρουσες θεωρητικές αναφορές. Αλλά τι να λέμε… Όλοι όσοι εμπλέκονται ξέρουν ότι δεν περνάμε και την ευνοϊκότερη περίοδο για την πράσινη ανάπτυξη…

Τρεις βουλευτές της ΝΔ, οι Α. Λυκουρέντζος, Φ. Αραμπατζή και Θ. Λεονταρίδης, απέσυραν τις υπογραφές τους από την τροπολογία του fast track. Δήλωσαν ότι υπέγραψαν με το σκεπτικό της ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής και βιομηχανίας και δε γνώριζαν ότι αυτή ήταν φωτογραφική. Βεβαίως από τη δική του πλευρά ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος επέμεινε στην τροπολογία μιλώντας για 1000 άνεργους που θα δημιουργηθούν στην Τρίπολη εάν δεν περάσει η τροπολογία (τα εργοστάσια των ενδιαφερομένων εταιρειών πάντως βρίσκονται στην Πάτρα, ενώ στην Τρίπολη υπάρχει η μονάδα που έχει κλείσει και παράγει πάνελ λεπτού υμενίου, thin film). Ο κ. Κωνσταντινόπουλος πάντως ζήτησε από το ΥΠΕΚΑ να φέρει μια ρύθμιση που θα κρατήσει ανοιχτά τα εργοστάσια. Η συζήτηση επί των άρθρων και των τροπολογιών στο ν/σ για τις ΑΠΕ θα γίνει την Πέμπτη.

Από τον κατάλογο των τροπολογιών που έχουμε υπόψη μας, δεν φαίνεται να έχει κατατεθεί ακόμα η τροπολογία που αφορά τις fast track φωτοβολταϊκές επενδύσεις. Επίσης είναι σαφές ότι ο Μάκης Παπαγεωργίου κρατάει αποστάσεις. Αντίθετα, εμφανίζονται αρκετοί βουλευτές και μάλιστα διακομματικά, που θέλουν να προωθήσουν το ξεπάγωμα των συγκεκριμένων επενδύσεων  με βασικό επιχείρημα να δουλέψουν τα εργοστάσια… Από την άλλη, μετά τον θόρυβο που δημιουργήθηκε, έχει συγκροτηθεί και ομάδα βουλευτών εναντίον της τροπολογίας. Για να δούμε τελικά, θα φτάσει κάποιο συγκεκριμένο κείμενο στη Βουλή;

Η επιλογή της έγινε δεκτή από τους ανθρώπους της αγοράς και όσους γνωρίζουν τους υδρογονάνθρακες με ανακούφιση. Ο λόγος για τη Σοφία Σταματάκη, νέα επικεφαλής της ΕΔΕΥ, η οποία αναλαμβάνει να φέρει σε πέρας την κρίσιμη προσπάθεια για την αξιοποίηση του πιθανού πλούτου υδρογονανθράκων στη χώρα μας. Στα θετικά της κυρίας Σταματάκη το γεγονός ότι πάντοτε ήταν μετρημένη στα λόγια παρά το γεγονός ότι η ίδια μαζί με 2-3 άλλα στελέχη και συμβούλους του ΥΠΕΚΑ βρίσκονται στην «καρδιά» της προσπάθειας που έχει ξεκινήσει εδώ και τρία χρόνια για να ξαναγεννηθεί από τις στάχτες της η αγορά πετρελαίου στην Ελλάδα. Και αν μη τι άλλο η παρουσία της στην ΕΔΥ εγγυάται αυτό ακριβώς που χρειάζεται: πολλή δουλειά και λίγα λόγια.
 

Θα περάσει από τη Βουλή, με το νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ, η διακοψιμότητα, αλλά κάτι μου λέει ότι δεν θα δεί και τόσο γρήγορα «φως» η βιομηχανία. Χρειάζονται στη συνέχεια υπουργικές αποφάσεις και μετά θα πρέπει ο ΑΔΜΗΕ να συνεννοηθεί με τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις μία μία και να υπογράψει μαζί τους σύμβαση. Αν πιστέψω τους απαισιόδοξους, μιλάμε για αρκετούς μήνες. Εδώ θάμαστε και θα μετράμε…

Σε διαδικασία προετοιμασίας για αλλαγές ώστε κάποια στιγμή να μπορεί να παίξει το ρόλο ενός power exchange κατά τα πρότυπα της Ιταλίας ή της Ισπανίας βρίσκεται ο ΛΑΓΗΕ. Υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι τα πράγματα θα κυλήσουν ομαλά και το σύνολο της ενεργειακής αγοράς θα… χορέψει σε ρυθμούς target model όταν έρθει εκείνη η ώρα…

Λέγονται πολλά με τη διακοψιμότητα, και στη Βουλή που βρίσκεται το νομοσχέδιο λέγονται περισσότερα. Επειδή όμως άκουσα κάποιους βουλευτές να λένε ότι πρόκειται για χάρη σε 10 – 15 εταιρείες, πρέπει να ξέρουμε ότι τη διακοψιμότητα μπορούν να την αξιοποιήσουν όλες ουσιαστικά οι ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας που αποτελούν στην πραγματικότητα τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής βιομηχανίας. Είναι 23 βιομηχανίες της Υψηλής Τάσης και άλλες 60 της Μεσαίας Τάσης που καταναλώνουν πάνω από 13 Γιγαβατώρες το χρόνο. Το έχουμε ξαναγράψει: Καμία οικονομία δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς – κάποια τελοσπάντων - βιομηχανία και καμία βιομηχανία δεν μπορεί να επιβιώσει αν το ενεργειακό της κόστος είναι πολλαπλάσιο από τους ανταγωνιστές της…

Διάβασα την Παρασκευή το βράδυ στο diavgeia.gr ότι το ΥΠΕΚΑ ανέθεσε τη νομική του υποστήριξη όσον αφορά τη διαδικασία κατάρτισης των συμβάσεων παραχώρησης για τα Ιωάννινα, τον Πατραϊκό και το Κατάκολο στο γνωστό δικηγορικό γραφείο Μπερνίτσα. Αν δεν απατώμαι, το ΥΠΕΚΑ ήδη υποστηρίζεται από μεγάλο δικηγορικό γραφείο με έδρα το Λονδίνο. Δεκαπέντε μήνες μετά την έναρξη της διαδικασίας προστίθεται τώρα ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα. Άραγε η εξέλιξη θα επισπεύσει τις υπογραφές ή - κάτι ο χρόνος για ενημέρωση, κάτι τα νέα πρόσωπα και οι νέες απόψεις που θα βρεθούν στο τραπέζι - θα έχει ως αποτέλεσμα να πάμε ακόμη πιο πίσω;

Δεν ξέρω αν έχετε προσέξει ότι εδώ και κανα δυό βδομάδες από το ΥΠΕΚΑ δεν αποπνέει πλέον «σύγχυση» όσον αφορά στα θέματα με τα οποία καταπιάνονται ο υπουργός Μανιάτης και ο υφυπουργός Παπαγεωργίου. Να σας πληροφορήσω λοιπόν ότι η αποσαφήνιση δεν έγινε… αναίμακτα, αλλά με παρέμβαση του ίδιου του πρωθυπουργού, ο οποίος κλήθηκε και έσπευσε να περιορίσει την… πληθωρικότητα του κ. Μανιάτη. Ο υφυπουργός έχει πλέον και με τη βούλα τις αρμοδιότητες της ενέργειας από μόνος του, εκτός από τις  έρευνες υδρογονανθράκων με τις οποίες ασχολείται ο υπουργός. Θα παρακαλέσω, δε, όχι διαψεύσεις, γιατί θα γράψω όλη την ιστορία - όπως μου την διηγήθηκε ο άνθρωπός μου στο Μαξίμου - η οποία έχει πραγματικά ωραίες ατάκες…

Επειδή έγραψα το ένα, οφείλω να γράψω και το άλλο: Κι άλλοι από την αγορά των ΑΠΕ, και συγκεκριμένα οι εκπρόσωποι της αιολικής ενέργειας σχολιάζουν επίσης αρνητικά τη βιομηχανία εξωδίκων και μηνυτήριων αναφορών που ασκούνται το τελευταίο διάστημα σε ΡΑΕ, ΛΑΓΗΕ κ.λπ. «Στόχο έχουν το σαμάρι μια και ο γάιδαρος τους είναι απρόσιτος», μου λένε χαρακτηριστικά. Σημειώνω κατά λέξη: «Ιδιαίτερα η κατηγορία για παράβαση καθήκοντος προς την ολομέλεια της ΡΑΕ είναι κάτι παραπάνω από απαράδεκτη, γιατί είναι και κακόβουλη, αφού αν προχωρήσει θα ταλαιπωρήσει για μεγάλο διάστημα ανθρώπους που κινούνται με πολλή μεγάλη προσοχή στα πλαίσια των νόμιμων αρμοδιοτήτων και κυρίως υποχρεώσεων τους, στην πιο δύσκολη εποχή της ελληνικής οικονομίας και ιδιαίτερα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Αλλού είναι το πρόβλημα και το ξέρουμε όλοι. Έχουμε την αγορά με τις μεγαλύτερες στρεβλώσεις και την υφιστάμεθα άλλοι γογγύζοντας, άλλοι όχι. Ας κοιτάξουμε να την εξορθολογήσουμε και τότε ας δούμε ποιος φταίει».

Η αναταραχή που επικρατεί τους τελευταίους μήνες στην αγορά ΑΠΕ και ειδικότερα των φωτοβολταϊκών (λόγω των ελλειμμάτων που παρουσιάζει ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ αλλά και λόγω των ρυθμίσεων του ΥΠΕΚΑ), έχει οδηγήσει μερίδα επενδυτών στην ανάληψη πρωτοβουλιών με τις οποίες στρέφονται νομικά εναντίον θεσμικών φορέων της αγοράς. Χαρακτηριστικά είναι, για παράδειγμα, τα εξώδικα, οι αγωγές και οι απειλές κατάσχεσης κατά του ΛΑΓΗΕ και η μηνυτήρια αναφορά εναντίον μελών της ΡΑΕ για παράβαση καθήκοντος σε σχέση με τα ελλείμματα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ. Είχα μια συνομιλία με αρμόδιο υψηλόβαθμο στέλεχος του ΣΕΦ, το οποίο μου είπε τα εξής επί του θέματος: «Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών πιστεύει ότι τα υπαρκτά και σοβαρά προβλήματα της αγοράς αντιμετωπίζονται μόνο με την άρση των στρεβλώσεων που χαρακτηρίζουν την ενεργειακή αγορά, στρεβλώσεις που διαχέονται σε όλο το φάσμα των τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής και δεν αφορούν φυσικά μόνο τις ΑΠΕ. Η ποινικοποίηση της λειτουργίας της αγοράς δεν βοηθά στην εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης, ιδιαίτερα όταν λάβει κανείς υπόψη του ότι την τελική ευθύνη για τις σχετικές αποφάσεις σε σχέση με τη δημιουργία του ελλείμματος έχει διαχρονικά το αρμόδιο υπουργείο ΠΕΚΑ». Το ίδιος στέλεχος, εκφράζοντας προφανώς το σύνολο του ΣΕΦ, έκανε το εξής σχόλιο, ειδικά για τη ΡΑΕ: «Κάθε άλλο παρά ως αρνητική μπορεί να κρίνει κάποιος τη στάση της ΡΑΕ σε θέματα ΑΠΕ την τελευταία τριετία, όπως προκύπτει από σειρά πρωτοβουλιών και δράσεων»…