Ραδιενεργά

Εγκαταστάθηκε μαθαίνω ο νέος πρόεδρος στο γραφείο του στη ΔΕΠΑ και είχε μάλιστα την ευκαιρία να μιλήσει στους εργαζόμενους. Εντύπωση έκαναν μάλιστα οι αναφορές που έκανε στις προηγούμενες θητείες του σε εταιρείες όπου ανέλαβε το έργο να βελτιώσει τα μεγέθη και τη λειτουργία προτού αυτές οδηγηθούν σε εξαγορά με αυξημένο τίμημα. Έμμεση η αναφορά αλλα το μήνυμα ελήφθη...

Άναψε φωτιές το ρεπορτάζ του energypress για τη στάση που φαίνεται να κρατάει η ΔΕΗ σχετικά με την τιμή εκκίνησης των δημοπρασιών NOME. Παρότι, εδώ που τα λέμε, από τις προσεκτικές δημόσιες τοποθετήσεις του Αρθούρου Ζερβού,  φαινόταν η λογική με την οποία αντιμετωπίζει το θέμα. Τέλος πάντων, μου τηλεφώνησε απογοητευμένος παράγοντας της αγοράς, λέγοντάς μου περίπου τα εξής: «Γράφεις ότι υπάρχει επιφύλαξη στην αγορά για το κατά πόσον θα ξεκινήσουν το Φθινόπωρο οι δημοπρασίες. Πώς να μην υπάρχει επιφύλαξη όταν η ΔΕΗ έχει αυτή τη στάση; Όταν λέει ότι δεν πρόκειται να κάνει αποδεκτή τιμή που να είναι κάτω από τα κοστολογικά στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί από την Ernst & Young και ότι θα πάει στα δικαστήρια εάν η ΡΑΕ καθορίσει τιμή που δεν θα ανταποκρίνεται στα συμφέροντά της; Και όταν, παρόλα αυτά, το υπουργείο της χαϊδεύει τα αυτιά;». Και κατέληξε: «Φοβάμαι κι εγώ ότι αν η πολιτεία δεν δείξει αποφασιστικότητα, ή δεν θα προχωρήσουν καθόλου οι δημοπρασίες ή θα δούμε μεγάλες καθυστερήσεις»…

Έχω την εντύπωση ότι η νέα διοίκηση του ΔΕΣΦΑ, παρότι έχει να διαχειριστεί μια κάπως μεσοβέζικη κατάσταση, καθώς εκκρεμεί η ολοκλήρωση της μετάβασης στους νέους ιδιοκτήτες, τους Αζέρους της SOCAR, προχωράει με ταχύτητα τα έργα υποδομής. Δηλαδή τη βασική δουλειά που έχει να κάνει ο Διαχειριστής. Όπως πληροφορούμαι, η επιτυχία έγκειται κυρίως στο ότι κατάφερε να ξεκουνήσει κάπως τα πράγματα και να εξασφαλίζει γρηγορότερα τις αδειοδοτικές διαδικασίες με τη βοήθεια πάντα των στελεχών, αλλά και των Περιφερειών, των Δήμων και του Υπουργείου. Σημειώνω επιπλέον ότι ο Διευθύνων Κώστας Ξιφαράς έχει θέσει ως στόχο να μειώσει κατά 10% τα λειτουργικά έξοδα εντός του 2014, πράγμα που, με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία, δείχνει να το καταφέρνει…

Δεν ξέρω, αλλά με όποιους μιλάω από την αγορά σχετικά με τις δημοπρασίες NOME, βλέπω ότι δεν πιστεύουν ότι μπορούν να ξεκινήσουν το φθινόπωρο. Πολλά είναι τα πιθανά προβλήματα που «βλέπουν» μπροστά και γιαυτό, παρότι όλοι είναι υπέρ, είναι ταυτόχρονα και επιφυλακτικοί. Υποθέτω ότι η εικόνα αυτή θα αποτυπωθεί και στη διαβούλευση…

Μια ευχάριστη έκπληξη, που δείχνει ότι τα όσα συμβαίνουν στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων δεν έχουν περάσει απαρατήρητα σε διεθνές επίπεδο, αναμένεται κατά την τελετή υπογραφών των συμβάσεων για το open door. Όπως μαθαίνω το παρών θα δώσει και ο βρετανός υπουργός ενέργειας Ed Davie, ο οποίος βρίσκεται στην Αθήνα ενόψει της συνόδου της ΕΕ. Ως γνωστόν οι βρετανικές εταιρείες έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και η παρουσία του κ. Davie έχει το δικό της ειδικό βάρος και μόνο απαρατήρητη δεν μπορεί να περάσει…

Η Ινδική India Power Corporation (IPCL) είναι ο 5ος ενδιαφερόμενος για τον ΑΔΜΗΕ, και θεωρείται μάλλον το αουτσάιντερ της διαδικασίας. Διαβάζοντας στην ιστοσελίδα της, μαθαίνουμε ότι επενδύει σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο αποτελούμενο από συμβατικές και μη μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού, καθώς επίσης ότι κατέχει θέσεις στη μεταφορά, διανομή, και στο εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας. Έχει σαν στόχο να δημιουργήσει ένα χαρτοφυλάκιο θερμοηλεκτρικών μονάδων αλλά και ΑΠΕ συνολικής ισχύος 10.000 MW τα επόμενα χρόνια, κατέχει άδεια εμπορίας, ενώ δραστηριοποιείται και στα δίκτυα ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, εκδήλωσε ενδιαφέρον για το διαγωνισμό του ΑΔΜΗΕ από κοινού με κάποιο fund, που αποτελεί και έναν από τους βασικούς μετόχους της.

Δεν είδα επίσημη ανακοίνωση, αλλά έμαθα ότι ο Σάββας Σεϊμανίδης, γνωστό στέλεχος του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών και σύμβουλος του ΕΣΗΑΠΕ αναλαμβάνει τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (EREF). Ο Σάββας Σεϊμανίδης ήταν ήδη αναμεμειγμένος στην εκπροσώπηση των ΑΠΕ, αφού ήταν μέχρι τώρα αντιπρόεδρος της EREF. Ευχόμαστε καλορίζικος στα νέα καθήκοντα. Είναι προφανές ότι, όσο περισσότεροι Έλληνες βρίσκονται σε κρίσιμες ευρωπαϊκές θέσεις, τόσο αναβαθμίζεται η εικόνα και το κύρος της χώρας μας.

Η βιομηχανία δε στρέφεται συλλήβδην εναντίον των ΑΠΕ, ούτε εναντίον των φωτοβολταϊκών, αναφέρει στέλεχος της βιομηχανίας προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές … «παρεξηγήσεις». Η θέση της βιομηχανίας είναι εναντίον της φούσκας που δημιουργήθηκε με 2500MW φωτοβολταϊκών και με ταρίφες τριπλάσιες από τα αιολικά. Η φούσκα αυτή τελικά έσκασε, συμπαρασύροντας και τους απλούς επενδυτές που πίστεψαν ότι είχαν μπροστά τους μια ευκαιρία για εγγυημένα κέρδη. Υπάρχουν ευθύνες για την εξέλιξη αυτή. Όμως επ’ ουδενί δεν μπορούμε να καταφεύγουμε σε λύσεις που μετακυλύουν τα κόστη από τις λάθος επιλογές, στον καταναλωτή. Και αυτό επίσης είναι μια θέση που υποστηρίζουν ο βιομηχανικός κλάδος. 

Τη δική του απάντηση δίνει ο Στέλιος Ψωμάς στο σχόλιο επί του άρθρου του «Μια αλήθεια, τρία ψέματα» που μας κοινοποίησε στέλεχος της ΕΒΙΚΕΝ και διαβάσατε ήδη στα «ραδιενεργά». Η ανταπάντηση του Στέλιου Ψωμά είναι η εξής:
«Όπως είναι γνωστό, στην Ελλάδα δεν υπάρχει οργανωμένη αγορά επικουρικών υπηρεσιών και οι σταθμοί αμείβονται με ΑΔΙ ανεξάρτητα αν δουλεύουν ή όχι. Οι σταθμοί φυσικού αερίου παίρνουν ΑΔΙ ακόμη κι αν δεν δουλέψουν ποτέ! Δεν ισχύει συνεπώς το σχόλιο ότι “το αυξημένο κόστος  προκαλείται από τα ΑΔΙ που πληρώνουμε στις μονάδες φυσικού αερίου ώστε να είναι σε λειτουργία επί πολλές ώρες για να αντιμετωπίσουν την απότομη αύξηση ισχύος”.
Είναι σωστό ότι τα υδροηλεκτρικά και οι σταθμοί φυσικού αερίου είναι αυτοί που μπορούν να σηκώσουν (λόγω ευελιξίας) το κενό ισχύος που προκύπτει το απόγευμα λόγω παύσης της λειτουργίας των φωτοβολταϊκών (sunset effect). Από την άλλη βέβαια, όπως έδειξε σχετική μελέτη του ΑΠΘ, στο διασυνδεδεμένο Σύστημα, τα φωτοβολταϊκά υποκαθιστούν κατά 80% σταθμούς φυσικού αερίου και κατά 20% λιγνίτη, με άλλα λόγια κάνουν πολύ φθηνότερη την ενέργεια τις ώρες ηλιοφάνειας.
Να μη ξεχνάμε επίσης πόσα “έχει επωμιστεί ο ελληνικός λαός” εδώ και τόσα χρόνια λόγω ΑΔΙ στους συμβατικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής (560 εκατ. € ετησίως), λόγω επιδότησης της ηλεκτροπαραγωγής με πετρέλαιο στα νησιά (πάνω από 600 εκατ. € ετησίως) και λόγω έμμεσης επιδότησης του λιγνίτη που δεν χρεώνεται με δικαιώματα χρήσης αλλά παρέχεται από το ελληνικό δημόσιο δωρεάν στη ΔΕΗ εδώ και δεκαετίες. Αν μάλιστα προσθέσει κανείς και το κόστος της ρύπανσης και το λεγόμενο "εξωτερικό" κόστος από την καύση ορυκτών καυσίμων, τότε θα διαπιστώσει ότι η στροφή προς καθαρές πηγές ενέργειας είναι όχι μόνο απαραίτητη για περιβαλλοντικούς λόγους, αλλά εν τέλει και φθηνότερη μακροπρόθεσμα».

Σημείωμα – απάντηση στο άρθρο του Στέλιου Ψωμά με τίτλο «Μια αλήθεια, τρία ψέματα» που δημοσιεύτηκε στο energypress, μας έστειλε στέλεχος της ΕΒΙΚΕΝ, παρουσιάζοντας την οπτική της Ένωσης για τις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί στο ηλεκτρικό σύστημα μετά την αθρόα εισαγωγή φωτοβολταϊκών. Η απάντηση έχει ως εξής:

«Η επιστολή της ΕΒΙΚΕΝ αφορούσε το πρόβλημα που παρουσιάζεται η αιχμή του συστήματος να μην ταυτίζεται  με τις αιχμές που ορίζονται στα  τιμολόγια της ΔΕΗ.

Τα φωτοβολταϊκά εξαφανίζουν την  μεσημεριανή αιχμή. Μάλιστα εάν αυξηθεί η παραγωγή από φωτοβολταϊκά  θα υπάρξει πρόβλημα μείωσης του φορτίου βάσης απαραίτητου για να στηριχθεί η λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων.

Τα φωτοβολταϊκά αυξάνουν όμως την διαφορά ισχύος, μεταβαίνοντας από το μεσημέρι στην βραδινή αιχμή του συστήματος και γίνεται πολύ πιο απότομη η αύξηση της ισχύος από το μεσημέρι στο βράδυ Στην δύση του ηλίου εμφανίζεται η  ανάγκη μέσα σε 2 ώρες να αυξηθεί η παραγωγή κατά 2.000 - 3.000 MW.

Αυτή η απότομη αύξηση ισχύος παραγωγής αποτελεί για τον ΑΔΜΗΕ τεχνικό πρόβλημα γιατί οι μόνες μονάδες που μπορούν  να παρακολουθήσουν τέτοιες μεταβολές είναι τα μεγάλα υδροηλεκτρικά και δευτερευόντως οι μονάδες φυσικού αερίου.

Το αυξημένο κόστος  προκαλείται από τα ΑΔΙ που πληρώνουμε στις μονάδες φυσικού αερίου ώστε να είναι σε λειτουργία επί πολλές ώρες για να αντιμετωπίσουν την απότομη αύξηση ισχύος.

Θα περιμέναμε οι ειδικοί οι υποστηρίζοντες τα  φωτοβολταϊκά να έχουν αντιληφθεί  το δυσβάσταχτο πρόβλημα που έχει επωμιστεί ο Ελληνικός λαός για τα επόμενα 20 χρόνια, ο οποίος καλείται να πληρώσει αυτά που υποσχέθηκαν προς τους παραγωγούς φωτοβολταϊκών οι κυβερνώντες, και δεσμεύτηκαν μάλιστα με την υπογραφή συμβάσεων...»

Δεν θέλω να γράψω ονόματα και ιδιότητες, αλλά η εικόνα που σχημάτιζε κανείς χθες στο συνέδριο του Greek Energy Forum, γνωρίζοντας τα στελέχη ελληνικής καταγωγής που δουλεύουν στη Βρετανία στον ενεργειακό κλάδο, ήταν μια ελπιδοφόρα εικόνα. Κατά κανόνα νέοι άνθρωποι, με πολύ καλές σπουδές και πολύ καλές θέσεις. «Σε πέντε χρόνια το ελληνικό στοιχείο θα κυριαρχεί απολύτως στα ενεργειακά δρώμενα του Λονδίνου» ακούστηκε ως πρόβλεψη στο περιθώριο του συνεδρίου από ανθρώπους που ξέρουν τι λένε…

Στο θετικό ρόλο που έχει διαδραματίσει μέχρι τώρα η ΡΑΕ με τις πρωτοβουλίες και τις παρεμβάσεις της για τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά ενέργειας αναφέρθηκε ο Μάκης Παπαγεωργίου, μιλώντας στο Διεθνές Συνέδριο για τον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο που πραγματοποιείται σήμερα. Όπως είπε, δεν πρόκειται μόνο για τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει αλλά και για αυτά που απομένουν να γίνουν. Η αναφορά του κ. Παπαγεωργίου δεν είναι τυχαία αφού, αν παρατηρήσει κανείς το μνημόνιο, σχεδόν το σύνολο των αλλαγών που είναι να έρθουν στην αγορά, περνάει μέσα από τη δουλειά του ρυθμιστή…

Την είδηση για την απόφαση του ΤΑΙΠΕΔ σχετικά με το νέο ηγετικό δίδυμο στη ΔΕΠΑ (ο Γιώργος Σπανούδης στη θέση του προέδρου και ο Σπύρος Παλαιογιάννης στη θέση του διευθύνοντος Συμβούλου) τη διαβάσατε πρώτοι εσείς οι αναγνώστες του energypress. Τώρα μαθαίνω ότι Σπανούδης και Παλαιογιάννης θα εγκατασταθούν κατά πάσα πιθανότητα την Τετάρτη, με Διοικητικό Συμβούλιο που θα συγκληθεί στη ΔΕΠΑ. Ταυτόχρονα θα οριστούν οι αρμοδιότητες. Σας γράφω τι λέει το ρεπορτάζ και θα δούμε αν θα επιβεβαιωθεί: Ο πρόεδρος θα έχει μεταξύ άλλων στην ευθύνη του την πορεία της ιδιωτικοποίησης της επιχείρησης (μετοχοποίηση; στρατηγικός επενδυτής; Εισαγωγή στο χρηματιστήριο;) ενώ ο διευθύνων θα τρέχει το καθημερινό management, την εμπορική πολιτική κ.λπ.

Ίσως δεν αξιολογήθηκε όπως της έπρεπε η είδηση για τη δημιουργία των μεταπτυχιακών προγραμμάτων για έρευνα και αξιοποίηση Υδρογονανθράκων στη Ελλάδα. Η χρηματοδότηση ως γνωστόν θα προέρχεται από το Πράσινο Ταμείο που εποπτεύει το Υπουργείο Περιβάλλοντος, και είναι μια πρωτοβουλία εξαιρετικά σημαντική για τους νέους επιστήμονες. Μέσα στον Σεπτέμβριο - Οκτώβριο αυτής της χρονιάς, πέντε Πανεπιστήμια της χώρας, Μετσόβειο - Αριστοτέλειο - Καποδιστριακό - Δημοκρίτειο και Πάτρας, ξεκινούν ένα μεγάλο μεταπτυχιακό σε θέματα ερευνών Υδρογονανθράκων. Ένα δεύτερο μεταπτυχιακό το οποίο επίσης θα στηριχθεί οικονομικά από το ΥΠΕΚΑ θα ξεκινήσει από το Πολυτεχνείο Κρήτης. Η κίνηση είναι πολύ σημαντική γιατί έτσι η Ελλάδα αποκτά ένα καταρτισμένο ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό (μηχανικούς πετρελαίου κλπ.) απαραίτητο για την αξιοποίηση των εθνικών κοιτασμάτων. Ένας κλάδος στον οποίο προσβλέπει η χώρα, πέραν των κρατικών εσόδων θα δημιουργήσει απασχόληση, τεχνογνωσία, νέες ειδικότητες. Φαντάζομαι ότι θα είναι πολλοί οι νέοι που βλέπουν με αναπτερωμένες ελπίδες τα νέα… Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι υπάρχει το προηγούμενο του ΤΕΙ Καβάλας που έχει το μεταπτυχιακό πρόγραμμα "Oil & Gas Technology'' στο τμήμα Τεχνολογίας Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου από το οποίο έχουν βγεί εξειδικευμένοι επιστήμονες, πολλοί εκ των οποίων στελεχώνουν τον Πρίνο και εν γένει τις ερευνητικές και εξορυκτικές δραστηριότητες της Energean Oil.

Τα καλά νέα για τα πετρέλαια θα έχουν συνέχεια, διαβεβαιώνουν κύκλοι του ΥΠΕΚΑ. Οι τρεις συμβάσεις σε Πατραϊκό Κόλπο, Κατάκωλο και Ιωάννινα βρίσκονται προς έγκριση στο Ελεγκτικό Συνέδριο, και είναι θέμα ημερών ή λίγων εβδομάδων να πάρουν το "οκέυ". Στη συνέχεια θα χρειαστεί να επικυρωθούν από τη Βουλή, και πλέον θα μπορούν να ξεκινήσουν οι εργασίες. Την ίδια στιγμή έχει ολοκληρωθεί και η επεξεργασία των σεισμικών σε Ιόνιο και Κρήτη. Και καλύτερη "διαφήμιση" για την πώλησή τους σε πετρελαϊκούς ομίλους από την είδηση της Enel δεν θα μπορούσε να υπάρξει, όπως λένε οι ίδιες πηγές...

Όπως σας έχω πει, από το χρήμα που παίρνει η ΔΕΗ όλο και κάτι πέφτει στην αγορά. Ο ΑΔΜΗΕ έχει πάρει κάποια από τα ληξιπρόθεσμα, ενώ και ο ΛΑΓΗΕ μπορεί να επιταχύνει τις  πληρωμές του. Εάν μάλιστα επιβεβαιωθεί η πληροφορία που έχω, είναι πολύ πιθανόν πριν το Πάσχα οι παραγωγοί ΑΠΕ να πληρωθούν και τα τιμολόγια Αυγούστου. Ανέλπιστα θά λεγα…

Ο Ηλίας Καρυδογιάννης είναι ένα παλιό και έμπειρο στέλεχος της ενεργειακής αγοράς που δραστηριοποιείται πλέον μέσω της εταιρείας EnSCo AE της οποίας είναι  Πρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος. Μου έκανε εντύπωση μια γνώμη που εξέφρασε στην ημερίδα της ΕΛΕΤΑΕΝ την προηγούμενη εβδομάδα και την μεταφέρω. Επιχειρηματολογώντας για την ανάγκη να ενισχυθεί η αποθήκευση ενέργειας μέσω αντλησιοταμιευτικών έργων που θα δώσουν τη δυνατότητα να διεισδύσουν περισσότερο, χωρίς υψηλό κόστος, οι Ανανεώσιμες Πηγές, ανέφερε και το εξής: Είναι μεγάλο λάθος το ότι οι υδροηλεκτρικές μονάδες του Θησαυρού και της Σφηκιάς εντάσσονται στην μικρή ΔΕΗ και βαίνουν προς πώληση. Θα έπρεπε να μείνουν στο σύστημα υπό τον έλεγχο του ΑΔΜΗΕ και να λειτουργούν ως αποθήκες ηλεκτρικής ενέργειας.  Με μεγάλο ενδιαφέρον θα άκουγα απόψεις επί της πρότασης… 

Χθες είχε ολομέλεια η ΡΑΕ και απ΄όσα γνωρίζω συζητήθηκε το τελικό κείμενο για τις δημοπρασίες τύπου NOME, ωστόσο δεν είμαι βέβαιος ότι θα βγεί σε δημόσια διαβούλευση πριν το Πάσχα. Πάντως το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής παραμένει (Φθινόπωρο) όσο και οι εκτιμήσεις ότι οι δημοπρασίες θα αποτελέσουν τον καταλύτη για να ανοίξει η αγορά της λιανικής ρεύματος. Και τούτο διότι ανοίγει στην ουσία ο δρόμος για τα λεγόμενα "διμερή συμβόλαια", μέσω των οποίων από το 2015 και μετά οι παραγωγοί θα προμηθεύουν απευθείας τους καταναλωτές, και όχι μέσω της ημερήσιας αγοράς όπως σήμερα.

Σας τα έγραψα ότι ομόλογο δεν υπάρχει Παρασκευή. Από βδομάδα και βλέπουμε. Να σας γράψω και κάτι ακόμη: αυτά τα περί δύο εκδόσεων 200 και 300 εκατ. επίσης δεν ισχύουν. Μία θα είναι η έκδοση και το ύψος της θα εξαρτηθεί από την απόδοση, όσο πιο χαμηλή τόσο πιο πολλά θα σηκώσει η ΔΕΗ, όπως έχουμε ήδη ενημερώσει. Εδώ είμαστε και θα τα δούμε όλα... 

Το γράφω τώρα. Και πιστεύω ότι θα δικαιωθώ διότι σήμερα είναι από χλωμό έως … απίθανο να ανοίξει βιβλίο προσφορών για το ομόλογο της ΔΕΗ. Τουλάχιστον αυτήν την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν υπάρχει καμία τέτοια απόφαση. Guarantee που λένε και στο χωριό μου. Τώρα το τι κυκλοφορεί στην πιάτσα και το τι λένε ντίλερς, μπρόκερς και λοιποί ραντιέρηδες, είναι αλλουνού παπά…