Προς μια ενιαία αγορά ενέργειας στην Ε.Ε. προς όφελος των πολιτών

‘’Είναι προς όφελος όλων η ενέργεια να μην χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο. Ήρθε η ώρα η Ευρώπη να σταθεί στα πόδια της, συγκεντρώνοντας τους πόρους μας, συνδυάζοντας τις υποδομές μας και ενώνοντας τη διαπραγματευτική μας δύναμη". (Jean-Claude Juncker, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής)

Όταν έξι χώρες δημιούργησαν την Κοινότητα του Άνθρακα και του Χάλυβα πριν από περίπου 60 χρόνια, σηματοδοτήθηκε μια δέσμευση από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την διασφάλιση της κοινής ευημερίας πάνω από τα εθνικά συμφέροντα.
Σήμερα, οι ευρωπαίοι ιθύνοντες αντιμετωπίζουν μια εξίσου τεράστια και σημαντική πρόκληση: τη δημιουργία μιας πραγματικής Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενέργεια στην εποχή της κλιματικής αλλαγής.

Το γηραιό ορυκτό ενεργειακό σύστημα της Ευρώπης πρέπει να παύσει να υφίσταται. Η Ε.Ε έχει ήδη πολλά εργαλεία για να βελτιώσει το συντονισμό των ενεργειακών πολιτικών της σε όλα τα κράτη μέλη. Η Ευρώπη θα μπορούσε να δώσει σημαντική ώθηση στην απασχόληση και την ανάπτυξη, επιταχύνοντας την εξέλιξη και την αναδιαμόρφωση του τομέα της ενέργειας με στοχευμένες και συντονισμένες επενδύσεις.

Μέχρι το 2030, η Ευρώπη θα μπορούσε να έχει μια πλήρως λειτουργική εσωτερική αγορά ενέργειας με παροχή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας σε ευνοϊκές τιμές για τους πολίτες και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις σε όλη την ήπειρο. Θα μπορούσε να έχει καλύψει το ένα τρίτο της συνολικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με αποτέλεσμα τη δραστική μείωση των δαπανών για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, ενώ παράλληλα θα καταπολεμούσε τη ρύπανσης του αέρα. Θα μπορούσε να έχει μια ασφαλή, σταθερή και μόνιμη παροχή, από καινοτόμες τεχνολογίες, για τη μετάδοση την αποθήκευση και την αξιοποίηση του κλάδου για τις μεταφορές με ηλεκτροκίνητα οχήματα.

Η ενέργεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να είναι ουσιαστική και να αποφέρει οφέλη σε όλα τα κράτη μέλη της, θα πρέπει το ενεργειακό σύστημα να εξετασθεί στο σύνολό του, θεσπίζοντας κοινές ρυθμιστικές διατάξεις. Σύμφωνα με την εντολή και την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κράτη μέλη και οι εθνικοί φορείς θα πρέπει να συνενώσουν τους πόρους τους και να συνεργάζονται.

Τελικά, για την ενέργεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να γίνουν εθνικές ρυθμίσεις, κοινές για τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να ευνοηθεί η μακρο-περιφερειακή ολοκλήρωση της αγοράς ενέργειας και, σε ένα δεύτερο στάδιο, η ενσωμάτωση των περιφερειών σε επίπεδο συντονισμού της Ε.Ε.

Η κίνηση προς μια ενιαία αγορά ενέργειας με ενσωματωμένο νομοθετικό πλαίσιο απαιτεί τον αναχρονισμό των εθνικών αγορών ενέργειας, όχι εις βάρος της εθνικής κυριαρχίας, αλλά προς όφελος της ευημερίας των πολιτών και της οικονομίας.
Ο ευρωπαϊκός κλάδος αιολικής ενέργειας θέτει 5 προτεραιότητες για να δώσει ένα συγκεκριμένο νόημα στην ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να διασφαλίσει ότι η Ε.Ε ανταποκρίνεται στη φιλοδοξία της να καταστεί παγκόσμιος ηγέτης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

• Εξασφάλιση σταθερών πλαισίων:
Σύμφωνα με τον ΔΟΕ (Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας), ο εκσυγχρονισμός του ενεργειακού τομέα στην Ευρώπη απαιτεί ένα τρις εκατομμυρίων ευρώ σε επενδύσεις μέχρι το 2020. Για να προσελκύσει αυτόν τον όγκο των επενδύσεων, η ‘’Ενεργειακή’’ Ένωση πρέπει να αποτελέσει το όχημα για τη σταθεροποίηση των εθνικών πολιτικών ενέργειας δίνοντας στους χρηματοδότες τη δυνατότητα να προβαίνουν σε ενημερωμένες αποφάσεις σχετικά με τις επενδύσεις.

• Παροχή ενεργειακής ασφάλειας:
Η ‘’Ενεργειακή’’ Ένωση θα πρέπει να αντικαταστήσει τις υπέρογκες εισαγωγές ενέργειας με ενέργεια προερχόμενη από εγχώριους πόρους, μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

• Ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας:
Η ‘’Ενεργειακή’’ Ένωση πρέπει να καταστήσει εύρυθμη την λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας για τη διευκόλυνση του εμπορίου, τον θεμιτό ανταγωνισμό και τη μείωση του κόστος για τους καταναλωτές και τους φορολογούμενους.

• Ανάπτυξη των κατασκευών:
Η ‘’Ενεργειακή’’ Ένωση πρέπει να ενισχύσει τις πρωτοποριακές ευρωπαϊκές τεχνολογίες στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω της δυναμικής βιομηχανίας, της καινοτομίας και της εμπορικής πολιτικής.

• Καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής:
Η ‘’Ενεργειακή’’ Ένωση πρέπει να προωθήσει μια μακροπρόθεσμη πολιτική για το κλίμα ως καταλύτη για την οικονομική ανάπτυξη.

(ο Βασίλης Δέλας είναι Μηχανολόγος Μηχανικός στην Activus)