Πώς η κρίση στην Ουκρανία ευνοεί τον ισχυρό άνδρα της Λευκορωσίας

Ο λαός της Λευκορωσίας έχει πολλούς λόγους να είναι δυσαρεστημένος με τον Πρόεδρο Alexander Lukashenko. Οι στενοί οικονομικοί δεσμοί που σφυρηλάτησε με τη Μόσχα προκαλούν έντονο πόνο στη Λευκορωσία τώρα που η ρωσική οικονομία «τρεκλίζει». Οι ενέργειες του Κρεμλίνου στη γειτονική Ουκρανία είναι μια υπενθύμιση ότι οι καλές σχέσεις με τον πρόεδρο Vladimir Putin μπορούν να μετατραπούν γρήγορα σε κακές. Ακόμη και πριν από την κρίση στην Ουκρανία, η Λευκορωσία έπασχε από αδύναμη οικονομία και εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπό την ηγεσία του Lukashenko.

Παραδόξως, όμως, η πρόσφατη αναταραχή φαίνεται να έχει αυξήσει τη στήριξη για τον αυταρχικό πρόεδρο και την πολιτική της μεγάλης οικονομικής εξάρτησης από τη Ρωσία. Πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει ότι περισσότεροι από το 55% των Λευκορώσων δηλώνουν ότι εμπιστεύονται τον Lukashenko, έναντι κάτω από 40% πέρυσι. Ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός Λευκορώσων θεωρούν ότι η χώρα τους βαδίζει «στο σωστό δρόμο», σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Ανεξάρτητου Ινστιτούτου Κοινωνικών, Οικονομικών & Πολιτικών Σπουδών στο Μινσκ.

Σχεδόν οι μισοί από τους ερωτηθέντες δήλωσαν ότι αν τους δινόταν η επιλογή, θα επέλεγαν την οικονομική ενοποίηση με τη Ρωσία για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε μια δημοσκόπηση πριν από ένα χρόνο, η κατάσταση ήταν αντίστροφη, με τους μισούς να τάσσονται υπέρ της ένταξης στην ΕΕ.

Πώς εξηγείται αυτό, όταν η οικονομία της Λευκορωσίας έχει φτάσει σε σημείο να «σέρνεται», ο πληθωρισμός σημειώνει διψήφια ποσοστά και η ταχεία πτώση των τιμών του πετρελαίου απειλεί την κύρια πηγή ρευστότητας της χώρας που είναι η διύλιση και μεταπώληση του ρωσικού πετρελαίου;

O Lukashenko έχει ωφεληθεί από την αναμέτρηση στην Ουκρανία για τρεις τουλάχιστον λόγους:

- Έχει επιδέξια πάρει το μέρος και των δύο πλευρών. Μετά την προσάρτηση της Ρωσίας της Κριμαίας, εμφανίστηκε να συντάσσεται με την κυβέρνηση στο Κίεβο, λέγοντας ότι προτιμά μια «ενιαία και ενωμένη Ουκρανία». Σε μια συνέντευξη Τύπου τον περασμένο μήνα, ωστόσο, κατηγόρησε την κυβέρνηση της Ουκρανίας ότι προκαλεί την αντίδραση της Ρωσίας με την «απαγόρευση της ρωσικής γλώσσας» και «τις απειλές κατά της ζωής αυτών των ανθρώπων» στην Κριμαία. Ο Lukashenko φιλοξένησε επίσης τις ειρηνευτικές συνομιλίες στο Μινσκ, «στιλβώνοντας» την εικόνα του στα μάτια των συμπατριωτών του ως πολιτικός. Έχει προτείνει ακόμη και την αποστολή στρατευμάτων της Λευκορωσίας στην Ουκρανία ως «ειρηνευτές».

- Οι περισσότεροι Λευκορώσοι μαθαίνουν τα νέα από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία παρουσιάζουν πανηγυρικά την προσάρτηση της Κριμαίας ως μια θετική εξέλιξη και αποδίδουν τις συγκρούσεις στην Ουκρανία στην κυβέρνηση του Κιέβου και τους δυτικούς συμμάχους της. Ο φόβος ενός ανάλογου χάους στη Λευκορωσία έχει δημιουργήσει «μια πραγματική ζήτηση για σταθερότητα, ένα σταθερό χέρι», σχολίασε Λευκορώσος πολιτικός αναλυτής σε πρόσφατη συνέντευξή του Transitions Online, ένα ενημερωτικό δελτίο που αφορά την περιοχή. «Η οικονομία ήταν μέχρι πρόσφατα κρίσιμος παράγοντας στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης απέναντι στην κυβέρνηση, αλλά πλέον αυτό δεν παίζει τόσο μεγάλο ρόλο», είπε.

- Η κατάσταση έχει εξουδετερώσει τους πολιτικούς αντιπάλους του Lukashenko, «ακόμη και εκείνους που ζητούσαν, πριν από λίγα χρόνια, μια γρήγορη ανατροπή της κυβέρνησης» λέει ο YaraslauKryvoi του Κέντρου Ostrogorski, ερευνητικής ομάδας του Λονδίνου για τη Λευκορωσία. Φοβούνται ότι αν ο αυταρχικός πρόεδρος αποδυναμωνόταν ή ακόμη και εκτοπιζόταν, η Λευκορωσία θα μπορούσε να γίνει η επόμενη Κριμαία. «Πολύς κόσμος σκέφτεται «Ας μείνουμε με τον Lukashenko. Θα ασχοληθούμε αργότερα με τη δημοκρατία», λέει ο Kryvoi.

(της Carol Matlack, Bloomberg Businessweek, capital)