Greenpeace: Σεληνιακό τοπίο τύπου Κοζάνης, η Ελασσόνα αν γίνει μονάδα λιγνίτη

Τέσσερα εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα θα εκπέμπονται κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα αν τυχόν κατασκευαστεί λιγνιτική μονάδα στην Ελασσόνα, γεγονός που θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημιά στο γειτονικό χωριό Δομένικο, καθώς η ευρύτερη περιοχή θα μετατραπεί σε σεληνιακό τοπίο, τύπου Κοζάνης.

Τα μελανά αυτά χρώματα χρησιμοποιεί το ελληνικό γραφείο της Greenpeace για να περιγράψει τις επιπτώσεις από τυχόν απόφαση της κυβέρνησης- κάτω από την πίεση της τρόικας- για αξιοποίηση των κοιτασμάτων της Ελασσόνας με δημιουργία ενός σταθμού 660 MW, τη λειτουργία του οποίου μπορούν να συντηρήσουν για 30 χρόνια τα αποθέματα λιγνίτη της περιοχής.

Διότι μπορεί η υπουργός ΠΕΚΑ να εμφανίζεται κατηγορηματικά αντίθετη στο ενδεχόμενο αξιοποίησης των λιγνιτικών κοιτασμάτων της Ελασσόνας (146 εκατ. κυβικά μέτρα) και της Δράμας, τίποτε όμως δεν μπορεί να αποκλείσει κατά την Greenpeace, μελλοντικά και αν δεν «περπατήσουν» οι λύσεις που προωθούνται για το άνοιγμα της αγοράς του λιγνίτη, ότι η τρόικα δεν θα πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Σε πρόσφατη εκδήλωση που έγινε στην περιοχή, ο Δημήτρης Ιμπραήμ, συντονιστής εκστρατειών της οργάνωσης, προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη αξιοποίηση του λιγνιτικού κοιτάσματος του Δομένικου, θα προκαλέσει προβλήματα υγείας στους κατοίκους, παρακμή και πιθανότατα εγκατάλειψη του χωριού, ενώ θα καταστραφούν ολοσχερώς οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις που βρίσκονται εντός του πεδίου και θα ρυπανθεί ο υδροφόρος ορίζοντας.

Όξινη βροχή, νέφος, πνευμονοπάθειες…

Τα στοιχεία που επικαλείται η Greenpeace για τις επιπτώσεις που θα είχε η δημιουργία μιας μονάδας 660 MW δείχνουν ότι ένας θερμοηλεκτρικός σταθμός παραγωγής ενέργειας αυτής της ισχύος, ακόμα και με τις πιο σύγχρονες «αντιρρυπαντικές» τεχνολογίες, εκπέμπει τεράστιες ποσότητες αέριων ρύπων και παράγει ετησίως χιλιάδες τόνους στέρεων αποβλήτων, κυρίως σε μορφή τέφρας.

Εκτός όμως από τα αέρια του θερμοκηπίου, ένας λιγνιτικός σταθμός θα προκαλούσε τεράστια τοπική ρύπανση εκπέμποντας ετησίως 14.923 τόνους διοξειδίου του θείου (SO2) που προκαλεί όξινη βροχή, 7.827 τόνους οξειδίων του αζώτου (NOx) που συντελούν στη δημιουργία φωτοχημικού νέφους, αλλά και 995 τόνους επικίνδυνων μικροσωματιδίων, που αποτελούν βασική αιτία πνευμονοπαθειών και άλλων παθήσεων. Επίσης στους αέριους ρύπους περιλαμβάνονται σε σημαντικές ποσότητες επικίνδυνα τοξικά μέταλλα, όπως υδράργυρος που βλάπτει την νευρολογική ανάπτυξη στα παιδιά και τα έμβρυα, χρώμιο, αρσενικό, νικέλιο κα. Αυτά τα μέταλλα μάλιστα βρίσκονται σε ακόμα μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στα στερεά απόβλητα του σταθμού (ιπτάμενη τέφρα και τέφρα πυθμένα) που συνήθως απορρίπτονται σε ανοιχτή τοποθεσία πλησίον του σταθμού, όπως δείχνει η εμπειρία της Κοζάνης.

«Γκρίζες» φωτογραφίες από Ινδία, Κίνα, Αυστραλία

Τις προηγούμενες μάλιστα ημέρες οργανώθηκε από την Greenpeace στην πόλη της Ελασσόνας έκθεση φωτογραφιών με τίτλο το «Πραγματικό Κόστος του Άνθρακα», για τις επιπτώσεις από τη χρήση του σε κάθε γωνία του πλανήτη. Η έκθεση περιελάμβανε φωτογραφίες από περιοχές στην Ινδία, την Κίνα και την Αυστραλία, όπου οι εργασίες εξόρυξης έχουν απογυμνώσει το έδαφος, έχουν μειώσει τη στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα, ενώ οι τεράστιοι όγκοι αποβλήτων που παράγονται, γεμίζουν τις γειτονικές κοινότητες με σωματίδια σκόνης και μπάζα. Η εξόρυξη στις χώρες αυτές έχει οδηγήσει στην απώλεια γόνιμων εδαφών μέσω της διάβρωσης, ενώ οι διαρροές στα κοντινά ύδατα έχουν καταστρέψει τα ποτάμια και η ατμόσφαιρα κατά καιρούς καλύπτεται από σύννεφα σκόνης. Το «ταξίδι» κατέληξε στην Ελλάδα για να δείξει το πραγματικό κόστος της εξάρτησής μας από το λιγνίτη..

Εικόνες του χωριού από το μέλλον…

Στην περίπτωση του Δομένικου, αν και τα κοιτάσματα δεν βρίσκονται ακριβώς κάτω από το χωριό, αυτό πιθανότατα θα εγκαταλειφθεί, αναφέρει ο Τάκης Γρηγορίου από την Greenpeace, ακολουθώντας την τύχη πολλών άλλων, έρημων πλέον, χωριών που είχαν την ατυχία να βρίσκονται στα λιγνιτικά πεδία της Κοζάνης. Η δε, μετεγκατάσταση του Δομένικου δεν θα είναι εύκολη υπόθεση, ακριβώς επειδή τα λιγνιτικά κοιτάσματα δεν βρίσκονται κάτω από το έδαφός του. Η πρακτική έχει δείξει ότι οι εκτάσεις, κάτω από τις οποίες υπάρχουν κοιτάσματα απαλλοτριώνονται.

Τα χρήματα δεν θα καταλήξουν στην κοινωνία

Σχολιάζοντας το οικονομικό σκέλος μιας τέτοιας επένδυσης, η Greenpeace εκτιμά ότι το συνολικό της κόστος θα ξεπεράσει τα 1,3 δισ. ευρώ , ωστόσο τα χρήματα αυτά δε θα καταλήξουν στην τοπική κοινότητα, όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, ενώ τα κέρδη του σταθμού από την πώληση ενέργειας θα επιστραφούν στους ιδιώτες επενδυτές.

Αντί αυτού, καταλήγει η Greenpeace, οι τοπικές οικονομίες θα μπορούσαν να στραφούν σε ένα διαφορετικό βιώσιμο – μοντέλο ανάπτυξης που θα βασίζεται στην ποιοτική γεωργία, τον πράσινο τουρισμό και την παραγωγή καθαρής ενέργειας, μέσω π.χ. μιας μονάδας βιομάζας που θα καίει αγροτικά υπολείμματα. Τέλος, η οργάνωση σημειώνει ότι η αξιοποίηση των κοιτασμάτων Ελασσόνας και Δράμας, κάθε άλλο παρά απαραίτητη είναι για την ενεργειακή μας ασφάλεια, αφού η Ελλάδα έχει πολύ μεγάλο δυναμικό σε ανανεώσιμη ενέργεια αλλά και τεράστιες προοπτικές για εξοικονόμηση ενέργειας, στις οποίες μπορεί και να βασιστεί για να στραφεί σε ένα άλλο μοντέλο, πραγματικής ανάπτυξης...