Πώς θα πουληθεί η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου

Η αντίστροφη μέτρηση γι’ αποκρατικοποίηση άρχισε για την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, με την ψήφιση του νομοσχεδίου από την κυπριακή Βουλή, που καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η κυβέρνηση για να υλοποιήσει την απαίτηση της Τρόικας για ιδιωτικοποιήσεις.

Ως πρώτη επιλογή, η οποία θα συζητηθεί κατά την ετοιμασία του Σχεδίου Αναδιάρθρωσης της ΑΗΚ, είναι να κατατεμαχιστούν σε τέσσερις νέες νομικές οντότητες οι δραστηριότητες του Οργανισμού οι οποίες και θα λειτουργήσουν εξυπαρχής. Το στοίχημα που «παίζεται» είναι να υλοποιηθεί ο στόχος της αποκρατικοποίησης και μετά της ιδιωτικοποίησής της, χωρίς το κράτος να απολέσει τον ρόλο του σε έναν ιστορικό οργανισμό ουσιώδους υπηρεσίας, αλλά ταυτόχρονα και να προσελκύσει το επενδυτικό ενδιαφέρον ώστε να καλυφθεί η «τρύπα» τού λογαριασμού της κρίσης και να λειτουργήσει μέσα σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Ήδη, σύμφωνα με το sigmalive.com, ευρωπαϊκοί και άλλοι ενεργειακοί όμιλοι εκδηλώνουν ενδιαφέρον για να αποκτήσουν μερίδιο στον υπό αναδιάρθρωση Οργανισμό, μετά το «σπάσιμο» της ΑΗΚ σε «πακέτα», που θα επιτρέψει την πώλησή τους είτε ξεχωριστά ή σε έναν επενδυτή. Με τις αποφάσεις που θα ληφθούν το κράτος αναμένεται να μειώσει τη συμμετοχή του στον Οργανισμό, χωρίς να διασαφηνιστεί ακόμη πόσο θα είναι το ποσοστό αυτό.

Οι νέοι επενδυτές που καλοβλέπουν την ΑΗΚ διαβλέπουν ότι η επένδυσή τους σε έναν κερδοφόρο Οργανισμό θα τους δημιουργήσει προοπτικές καθώς θεωρούν ότι η εταιρεία ή οι εταιρείες που θα δημιουργηθούν, θα ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή ή θα τους ανοίξουν πόρτες για νέες αγορές σε χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου, μετά και τις ενεργειακές εξελίξεις.

Σε πρώτη φάση η ΑΗΚ διχοτομείται σε μια «μικρή» επιχείρηση, στην οποία θα μεταβιβαστεί πιθανότατα το ένα τέταρτο των περιουσιακών στοιχείων της «μεγάλης» και σε μετέπειτα στάδιο θα πωληθεί - λειτουργώντας ανταγωνιστικά προς τη «μεγάλη» ΑΗΚ. Πέρα από τις μνημονιακές υποχρεώσεις υλοποιείται ταυτόχρονα και η απαίτηση της Ε.Ε. για άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τις πρόνοιες της συμφωνίας ένταξης της Κύπρου.

Λογιστικός και ιδιοκτησιακός διαχωρισμός

Ωστόσο, σε όλο αυτό το πλέγμα της αποκρατικοποίησης εμπλέκονται διάφορες συζητήσεις, με επίκεντρο τους σοβαρούς προβληματισμούς για το ενδεχόμενο το κράτος να διατηρήσει τον δημόσιο έλεγχο της Αρχής και τη διοίκησή της, με την επίκληση της κοινοτικής νομοθεσίας σύμφωνα με την οποία: «Δεν επιβάλλεται η πώληση κρατικών επιχειρήσεων αλλά η δημιουργία μη ρυθμιζόμενων από το κράτος αγορών». Η κοινοτική οδηγία επιτρέπει στο κράτος να λειτουργήσει μιαν ανταγωνιστική αγορά (στην οποία να δραστηριοποιούνται πέραν του ενός παίχτη), διαχωρίζοντας ωστόσο λογιστικά και ιδιοκτησιακά (unbundling) τις καθετοποιημένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενεργειακή αγορά (παραγωγή - μεταφορά - διανομή). Σε κανέναν σημείο της κοινοτικής οδηγίας δεν αναφέρεται ότι η Αρχή περνά πλήρως στα χέρια των ιδιωτών.

Σύμφωνα με τους στόχους που έθεσε το Υπουργικό Συμβούλιο, το «ξήλωμα» της ΑΗΚ δρομολογείται σταδιακά μέσα στο πλαίσιο υλοποίησης των μνημονιακών υποχρεώσεων για αποκρατικοποίηση. Παράλληλα με τις ισχυρές αντίθετες θέσεις που διατυπώνονται και συνηγορούν ότι «οι μεγάλοι κερδισμένοι από την ιδιωτικοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας είναι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις», επιχειρείται και ένα βήμα παραπέρα από τους πολέμιους των ιδιωτικοποιήσεων. Θεωρούν ότι η μείωση των τιμών δεν βοηθά τους καταναλωτές που θα πληρώνουν ακριβότερα τον ηλεκτρισμό τους, σε σύγκριση με αυτούς που εμπιστεύονται οργανισμούς που ελέγχονται από το Δημόσιο.

Το νέο σενάριο που γράφεται για την ιστορική Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, που κατάφερε να επιβιώσει και να εξέλθει από τη μεγάλη κρίση μετά την καταστροφή του ηλεκτροπαραγωγού σταθμού στο Βασιλικό κατά τη φονική έκρηξη στο Μαρί, φαίνεται ότι θα «παίζεται» σταδιακά και σε διάφορα μέρη.