Χάρης Φλουδόπουλος: Υπάρχουν και «περιμένουν» δέκα νέοι Πρίνοι

Σημαντικές ενδείξεις για την ύπαρξη έως δέκα νέων «Πρίνων» σε περιοχές του Αιγαίου, αναμένεται να ανακοινωθούν στις 19 Νοεμβρίου σε επιστημονικό συνέδριο του ΕΛΚΕΘΕ σύμφωνα με πληροφορίες του «Κ». Πρόκειται για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης διάφορων διάσπαρτων λεκανών μέσα στην περιοχή του Αιγαίου, οι οποίες έχουν ανάλογα χαρακτηριστικά με το κοίτασμα του Πρίνου. Εφόσον τα συγκεκριμένα κοιτάσματα αποδειχθούν και παραχθούν, μπορεί να μη μετατρέπουν τη χώρα μας σε … Σαουδική Αραβία, αναμένεται ωστόσο να φέρουν σημαντικά οφέλη που μεταφράζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα royalties που θα εισπράξει το ελληνικό δημόσιο. Η ανακοίνωση θα γίνει από το γεωλόγο πετρελαίων, πρώην στέλεχος των Ελ.Πε. Δρ. Κωνσταντίνο Νικολάου, ο οποίος ασχολείται συστηματικά με τον τομέα της έρευνας στη χώρα μας, από τα μέσα της δεκαετίας του 70. Το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο για τις νέες αυτές ανακοινώσεις, είναι ότι δεν αφορούν κλειστή περιοχή του ανατολικού Θρακικού πελάγους ή το λεγόμενο κοίτασμα του Μπαμπουρα, όπου υπάρχει εμπλοκή της Τουρκίας. Για να γίνουν αντιληπτά τα μεγέθη των πιθανών αυτών κοιτασμάτων, η λεκάνη του Πρίνου έχει μέχρι σήμερα παράξει 116 εκατ. βαρέλια πετρέλαιο και 850 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικό αέριο. Η αξιολόγηση που έχει γίνει από την επεξεργασία επιστημονικών δεδομένων, δείχνει ότι αντίστοιχες ποσότητες είναι πιθανόν να υπάρχουν σε αρκετές (έως δέκα) περιοχές του Αιγαίου.

Φυσικό Αέριο

Μια ακόμη σημαντική ανακοίνωση, για λιγότερο ώριμα αλλά πολύ ελπιδοφόρα πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου αναμένεται να γίνει στο ίδιο συνέδριο. Πρόκειται για την περίφημη περιοχή της λεκάνης του Ηροδότου, που αν και σε πρώιμο στάδιο, τα αναγνωριστικά και σεισμικά στοιχεία είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά. Οι ανακοινώσεις θα γίνουν από τους συμβούλους ενεργειακών επιχειρήσεων και πρώην στελέχη της ΔΕΠ – ΕΚΥ (πρώην Ελ.Πε.) Τερέζα Φωκιανού και Ηλία Κονοφάγο. Ειδικότερα θα παρουσιαστούν τελευταίες μελέτες του USGS (United States Geological Survey) για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπου υπάρχει ήδη σημαντική κινητικότητα, τόσο στο Ισραήλ (κοίτασματα Ταμάρ και Λεβιάθαν) όσο και στην Κύπρο (Κύπρος Α).

Σύμφωνα με το USGS η ευρύτερη περιοχή περιέχει συνολικά αναμενόμενα κοιτάσματα καθαρού μεθανίου (φυσικό αέριο) της τάξης των 15 τρις κυβικών μέτρων, ποσότητα ικανή για να καλύψει τις ανάγκες της Ευρώπης σε αέριο για 30 χρόνια (περίπου 500 δις κ.μ. ετησίως).

Από τις περιοχές στις οποίες αναφέρεται η USGS έχει ήδη γίνει γεώτρηση στο Ταμάρ όπου εντοπίστηκαν 250 δις κυβικά μέτρα, ενώ ακόμη έχει αποδειχθεί η ύπαρξη πετρελαϊκών συστημάτων στη λεκάνη του Λεβιάθαν (Λεβαντίνιο) και της Κύπρου Α. Και τις τρεις παραχωρήσεις εκμεταλλεύεται η Τεξανή Noble Energy, καθώς και η Ισραηλινή Delek, η οποία διαθέτει συμμετοχή και στη Noble. «Περιμένουμε μια μεγάλη επανάσταση στην περιοχή και είτε θα είμαστε μέσα σε αυτήν είτε όχι» τονίζει στο «Κ» η κ. Τερέζα Φωκιανού. «Έχουμε για πρώτη φορά τα στοιχεία από το εξωτερικό, η ανακοίνωση του USGS προκαλεί ρίγος, εάν η Ελλάδα ασχοληθεί θα λύσει το πρόβλημά της» υποστηρίζει στο «Κ» ο κ. Κονοφάγος.

Η ιστορία της Κύπρου

Στην Κύπρο για να γίνουν οι παραχωρήσεις οι προσπάθειες ξεκίνησαν το 2002 από τον τότε πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, που διαπραγματεύτηκε με την Αίγυπτο την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων (ζωνών εκμετάλλευσης). Οι συζητήσεις κατέληξαν το 2004 επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου και ο διαγωνισμός έγινε το 2007, με την πρώτη παραχώρηση να γίνεται το 2008. Για να προχωρήσει η περίπτωση της λεκάνης του Ηροδότου, θα πρέπει να προχωρήσει η οριοθέτηση των ζωνών με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, ενώ λόγω μεγάλου βάθους (2 έως 3 χιλιάδες μέτρα) απαιτούνται μεγάλες επενδύσεις, δηλαδή σε πιθανό διαγωνισμό αναμένεται να εκδηλώσουν ενδιαφέρον μόνο μεγάλες εταιρείες του χώρου.

Τα «έτοιμα»

Παράγοντες του χώρου μιλάνε για 8 έως 10 περιοχές στη Δ. Ελλάδα και το Ιόνιο με πιθανότητα ύπαρξης πετρελαϊκών συστημάτων – σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία – της τάξης του 30 έως 40%. Δεδομένη είναι η ύπαρξη μικρού κοιτάσματος στο Κατάκολο, ενώ περιοχές με σημαντικό ενδιαφέρον χαρακτηρίζονται ο Πατραϊκός Κόλπος, ο Μεσσηνιακός Κόλπος, το Β. Ιόνιο, η Ήπειρος και η Αιτωλοακαρνανία. Στην υπόλοιπη Ελλάδα νέα στοιχεία που προκαλούν ενδιαφέρον υπάρχουν για τα Γρεβενά, τη Θεσσαλονίκη καθώς και στην περιοχή της Δυτικής Θράκης, καθώς ήδη στην Ανατολική που εντάσσεται στην ίδια γεωλογική λεκάνη, η Τουρκία έχει εντοπίσει περίπου 20 μικρά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα αερίου.

Τα προβλήματα

Το βασικότερο πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα παραμένει μια κλειστή αγορά για την έρευνα όταν μάλιστα θεωρείται από τις λιγότερο εξερευνημένες περιοχές. Από τις αρχές του περασμένου αιώνα μέχρι σήμερα έχουν γίνει 175 γεωτρήσεις εκ των οποίων με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα μόλις το 15% έγινε με ορθό τρόπο. Για να θεωρηθεί εξερευνημένη μια περιοχή όπως η χώρα μας, θα πρέπει να γίνουν τουλάχιστον 2000 γεωτρήσεις, καθώς σε όλες τις χώρες της ευρύτερης περιοχής έχουν εντοπιστεί γειτονικά πετρελαϊκά συστήματα. Το παράδειγμα της Κύπρου πάντως «δείχνει το δρόμο» καθώς εκεί επετράπησαν τα λεγόμενα non exclusive surveys δηλαδή οι μη αποκλειστικές μελέτες από εξειδικευμένες εταιρείες του χώρου. Αυτές οι εταιρείες κάνουν τις έρευνες με δικά τους κόστη και στη συνέχεια τις εμπορεύονται σε εταιρείες προκαλώντας το ενδιαφέρον της αγοράς. Με αυτή τη διαδικασία η Κύπρος δε χρειάστηκε να πληρώσει σεντ για τις παραχωρήσεις της. Σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζουν παράγοντες του χώρου υπάρχει επαρκές νομικό πλαίσιο, βάσει του οποίου μπορεί να προχωρήσει το στάδιο της έρευνας, χωρίς τη σύσταση του λεγόμενου κρατικού πετρελαϊκού φορέα, κάτι που θα μπορούσε να γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο.

(Κεφάλαιο, 13/11/2010)