Παναγιώτης Παπασταματίου : Οι Α.Π.Ε. εξυπηρεούν το σκοπό της αναδάσωσης

Στα φοιτητικά μου χρόνια υπήρχε ένα σύνθημα που έλεγε «Λίγα λόγια και κοινή λογική». Oι Α.Π.Ε. είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτυχίας αυτού του συνθήματος.

Η επικαιρότητα καταγράφει δύο ζητήματα. Την Υπουργική απόφαση για το στόχο του 2020 και την προσπάθεια της ΕΛΕΤΑΕΝ να αναδείξει το θέμα της εγκατάστασης των Α.Π.Ε. σε αναδασωτέες εκτάσεις.

Ο νόμος για την προστασία των δασών (ν.998/1979) που ισχύει, ορίζει ρητά ότι ένα έργο Α.Π.Ε., ένα μεγάλο δημόσιο έργο ή ένα στρατιωτικό έργο που επιτρέπεται να κατασκευαστεί σε μια έκταση που θεωρείται δασική, μπορεί να κατασκευαστεί σε αυτήν ακόμα και αν η έκταση καεί (αρ. 45, 58 και 59 του ν.998/1979). Αντίστροφα: Αν λόγω της φύσης και της αξίας της δασικής έκτασης, ένα έργο Α.Π.Ε. ή ένα άλλο έργο υποδομής απαγορεύεται να γίνει σε μια δασική έκταση, τότε αν αυτή καεί, συνεχίζει να υφίσταται η απαγόρευση. Το γεγονός της πυρκαγιάς δεν μπορεί να αλλάζει την απόφαση της Διοίκησης για το αν ένα έργο επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται.

Όμως διαφαίνεται μια ερμηνεία σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται να γίνει οτιδήποτε σε αναδασωτέα έκταση ακόμα και αν πριν επιτρεπόταν. Κατ’ αυτή την ερμηνεία αν καεί μια έκταση, θα πρέπει να περιμένουμε να ανακτήσει η έκταση την δασική βλάστηση προτού αυτή καταστραφεί νομίμως για την εγκατάσταση του έργου. Όμως η ερμηνεία αυτή οδηγεί και σε άλλα άτοπα: Για παράδειγμα αντί μιας έκτασης που έχει καεί και πριν την καταστροφή της δεν είχε οικολογική αξία, θα πρέπει να προτιμηθεί για επέμβαση μια δασική έκταση που πιθανόν έχει αξία σημαντικότερη αξία από ότι η αναδασωτέα πριν την πυρκαγιά.

Η σοφία του Συντάγματος και η δύναμη της κοινής λογικής επιβάλουν την προστασία και των δασικών και των αναδασωτέων εκτάσεων. Η αξία της δασικής έκτασης πριν την καταστροφή της είναι η κρίσιμη παράμετρος που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για να κριθεί αν μπορεί ή αν απαγορεύεται να γίνει ένα έργο δημοσίου συμφέροντος σε αυτή.

Στην περίπτωση των Α.Π.Ε. μάλιστα συντρέχουν δύο πρόσθετες προϋποθέσεις:

- Οι Α.Π.Ε. έχουν θετικές συνέπειες στο σκοπό της αναδάσωσης και στην άμεση και έμμεση προστασία και διατήρηση της δασικής βλάστησης και της βιοποικιλότητας.

- Το κοινοτικό δίκαιο επιβάλει την προώθηση των Α.Π.Ε.. Όποια μέτρα λαμβάνονται, που πιθανόν εμποδίζουν την ανάπτυξή τους, θα πρέπει να τεκμηριώνονται ανάλογα με το προστατευτικό αποτέλεσμα που επιτυγχάνουν και να μην προκαλούν αναστολή της ανάπτυξης χωρίς ανάλογη ουσιαστική προστασία κάποιας υψηλής περιβαλλοντικής αξίας.

Ο Π.Παπασταματίου είναι πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ