Σφυρίζει …. αδιάφορα η Ευρώπη πριν το βαρύ ενεργειακό χειμώνα - Καμία συζήτηση στο χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών για μέτρα σε καύσιμα, αέριο και ρεύμα - Κάθε χώρα το δρόμο της

30 09 2026 | 07:25

Στην εικόνα μιας Ευρώπης που αρκείται ξανά σε γενικόλογες κατευθύνσεις και συστάσεις, αντί να συζητά το πώς θα αντιμετωπίσει στην πράξη τον δύσκολο ενεργειακό χειμώνα, παραπέμπουν οι πληροφορίες για τα όσα διεμείφθησαν στο χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών του Δουβλίνου.

Αν και δεν επρόκειτο να λάβει αποφάσεις καθ’ ότι άτυπο, εντούτοις αρκετοί ανέμεναν ότι βασικό θέμα συζήτησης θα ήταν ο κίνδυνος έξαρσης της κρίσης, το τι θα συμβεί στο κακό σενάριο, μαζί με προτάσεις για μια κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση απέναντι στις πιέσεις των τιμών σε βενζίνη, ντίζελ, αέριο και ρεύμα.

Τόσο όμως στην πρώτη ενότητα με αντικείμενο την προσιτή ενέργεια (Energy Affordability), όσο και στις επόμενες, κυριάρχησαν η πορεία της ενεργειακής μετάβασης καθ' οδόν προς το 2040, ο εξηλεκτρισμός και η ανάγκη επιτάχυνσης της παραγωγής καθαρής ενέργειας προκειμένου το μπλοκ των 27 να απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα, παρά το πώς θα κινηθεί ενόψει χειμώνα.

Στο ανακοινωθέν της ιρλανδικής προεδρίας, αφού γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι οι προσιτές τιμές αποτελούν μία από τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη (https://irish-presidency.consilium.europa.eu/en/news/minister-o-brien-concludes-successful-informal-meeting-of-eu-energy-ministers-at-dublin-castle/), επισημαίνεται ότι “οι υπουργοί συζήτησαν το πώς η ενεργειακή πολιτική μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, προωθώντας παράλληλα τους στόχους της Ευρώπης για την ενεργειακή μετάβαση και ανταγωνιστικότητα”.

Αναφορά γίνεται επίσης στο πώς τα μέτρα στήριξης των αδυνάμων θα γίνουν πιο αποτελεσματικά, χωρίς όμως λεπτομέρειες, καθώς και στην ανάγκη για περισσότερη ευρωπαική καινοτομία.

"Σαν να μην υπάρχει κρίση"

Στην πραγματικότητα το χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών επιβεβαίωσε τις ανησυχίες όσων βλέπουν τις Βρυξέλλες να συμπεριφέρονται "σαν να μην υπάρχει κρίση" και να επαναλαμβάνεται το γνωστό από το παρελθόν σκηνικό, η κάθε χώρα να τραβά τον δικό της δρόμο, αναλόγως των δημοσιονομικών της αντοχών, όπως ήδη κάνουν οι 27.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες ο Επίτροπος Γιόργκενσεν δεν άφησε να φανεί ότι εξετάζονται κάποια μέτρα, και παρ’ ότι αναγνώρισε ότι ο επιπλέον λογαριασμός για την Ευρώπη από το φυσικό αέριο έχει πλέον ξεπεράσει τα 100 δισ ευρώ, (https://energypress.gr/news/giorgkensen-xeperase-ta-100-dis-o-logariasmos-tis-fetinis-krisis-gia-tin-eyropi), περιορίστηκε στην ανάγκη επιτάχυνσης του εξηλεκτρισμού και την διείσδυση των ΑΠΕ.

Ο ίδιος είχε εισηγηθεί σε προ ημερών επιστολή του στους 27 υπουργούς (https://www.rapporteur.com/news/high-gas-prices-linking-to-supply-crisis-brussels-warns-amid-shortage-fears/), να ενθαρρύνουν τα νοικοκυριά να καταναλώνουν λιγότερο ηλεκτρικό ρεύμα όταν η ζήτηση είναι υψηλή, να περιορίζουν τη θέρμανση στα δημόσια κτίρια και “να σβήνουν τον περιττό δημόσιο φωτισμό τη νύχτα”, ώστε να μειωθεί δραστικά η ζήτηση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

“Σαν να μην υπάρχει η αίσθηση του κατεπείγοντος στην Ευρώπη και όλοι να φοβούνται μην τυχόν κατηγορηθούν ότι αμφισβητούν την ορθότητα του… ευαγγελίου της πράσινης μετάβασης”, όπως σχολίαζε σκωπτικά την χθεσινή εικόνα, άνθρωπος με γνώση των διεργασιών.

Τα στρατηγικά αποθέματα και ο κανονισμός για το μεθάνιο

Σε ό,τι αφορά τις ελληνικές θέσεις, παρ' ότι δεν είναι σαφές τι απήχηση βρίσκουν και σε άλλες χώρες και κατά πόσο θα δούμε προσεχώς να συμπτύσσονται συμμαχίες, εντούτοις ο υφυπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας Νίκος Τσάφος (https://energypress.gr/news/minyma-tsafoy-gia-tin-energeiaki-asfaleia-tis-ee-perissotera-stress-tests-gia-petrelaio-aerio), στάθηκε κατά την δική του παρέμβαση, όχι μόνο στην ανάγκη η Ευρώπη να επανασχεδιάσει την στρατηγική της για την ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και να ασχοληθεί άμεσα με πρακτικά ζητήματα.

Από την απώλεια δυναμικότητας διύλισης της ΕΕ που ξεπερνά πλέον το 15% τις τελευταίες δεκαετίες με αποτέλεσμα το σοβαρό έλλειμμα σε ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα, μέχρι την αναθεώρηση του αχρείαστου στόχου για πληρότητα 90% στις ευρωπαικές αποθήκες αερίου, καθώς το μόνο που κάνει είναι να τροφοδοτεί την κερδοσκοπία. Το ίδιο ισχύει για την ανάγκη να γίνουν σε ευρωπαικό επίπεδο stress tests, στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια, καθώς οι κίνδυνοι δεν έχουν χαρτογραφηθεί.

Στα θετικά, ξεχωρίζει το μήνυμα που έστειλε ο συμμετέχων στις εργασίες του συμβουλίου και επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ, που ανακοίνωσε ότι εξετάζεται ένας νέος γύρος απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές, όπως είχε ζητήσει πρόσφατα ο Πρόεδρος Μακρόν.

Επίσης θετική εξέλιξη, η επιβεβαίωση από τον Επίτροπο Γιόργκενσεν ότι έχει δώσει εντολή να εξεταστεί η αναβολή της έναρξης εφαρμογής του κανονισμού για το μεθάνιο που αφορά τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκειμένου να μην εκτιναχθούν περαιτέρω οι τιμές μέσα στον χειμώνα, θέμα στο οποίο είχε αναφερθεί πρόσφατα στους FT ο επικεφαλής του AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου.

Η αναβολή θα αφορά ενδεχομένως ένα έτος (δηλαδή θα τεθεί σε ισχύ από το 2028 αντί από τον Ιανουάριο του 2027) με τον Επίτροπο να σημειώνει ότι αυτό δεν σημαίνει ότι χαλαρώνουν οι κανόνες.

Τάσεις αυτονόμησης

Το γενικότερο ωστόσο μήνυμα είναι κάθε χώρα κινείται πλέον αυτόνομα, όπως δείχνει και η χθεσινή κίνηση της Ιταλίας, με την κυβέρνηση Μελόνι, (https://montelnews.com/news/86310e8a-bd35-4d56-9781-73def8cb2563/italy-seeks-eu-carbon-market-changes-as-energy-costs-rise), να ανακοινώνει ότι από κοινού με την Τσεχία, τάσσονται υπερ της αναβολής της εφαρμογής του συστήματος ETS2. Δεν πρόκειται δηλαδή να αποδεχτούν την επέκταση της επιβολής κόστους CO2 στα καύσιμα θέρμανσης των κτιρίων και τις οδικές μεταφορές, προκειμένου να μειώσουν το ενεργειακό της κόστος και να προστατέψουν τις βιομηχανίες τους.

Τα παραπάνω συμβαίνουν όταν όλα τα σήματα και οι πληροφορίες συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να παραταθεί βαθιά μέσα στο 2027, με άγνωστη κατάληξη, αφού όλα δείχνουν ότι η σύγκρουση στην Μ.Ανατολή θα συνεχιστεί.

Μια διευθέτηση της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν και η επιστροφή στην ομαλή ροή των αποστολών LNG και πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θεωρούνται απίθανες πριν από το τέλος του έτους, όπως εκτιμά υψηλόβαθμο στέλεχος της Eurasia Group, εταιρείας παροχής συμβουλών για θέματα πολιτικού κινδύνου (https://montelnews.com/news/ca9820cb-b30e-4b74-93bd-73ec90b71c6b/risk-expert-sees-no-credible-solution-to-iran-war-this-year).