Βιομηχανία: Νέα μέτρα στήριξης 100 εκατ. ευρώ – Ενίσχυση για όλο το 2026 για τις επιχειρήσεις εκτός αντιστάθμισης – Επιδότηση και για τους δικαιούχους αποζημίωσης για το έμμεσο κόστος CO2

Σε μία δέσμη μέτρων για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους της εγχώριας βιομηχανίας, ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, έχει καταλήξει η κυβέρνηση, η οποία μάλιστα θα καλύπτει το σύνολο των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, οι σχετικές αποφάσεις έχουν πλέον κλειδώσει, με την παρέμβαση να αποσκοπεί στην απορρόφηση μέρους των επιβαρύνσεων που έχει προκαλέσει η σημαντική άνοδος των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στο 2026.

Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η αναδρομική εφαρμογή των ενισχύσεων, καθώς προβλέπεται να καλυφθεί είτε ολόκληρο το τρέχον έτος είτε περίπου το δεύτερο εξάμηνό του, ανάλογα με την κατηγορία των δικαιούχων. Για τον σκοπό αυτό, θα αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που παρέχουν τα ευρωπαϊκά πλαίσια κρατικών ενισχύσεων CISAF και METSAF – με διαφορετική φόρμουλα για τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2 και για εκείνες που βρίσκονται εκτός του συγκεκριμένου μηχανισμού.

Η δεύτερη κατηγορία αντιστοιχεί σε ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 1-1,5 Τεραβατωρών, ενώ οι δικαιούχοι αντιστάθμισης απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης της ενεργοβόρου βιομηχανίας, με καταναλώσεις 6,5-7 Τεραβατωρών. Πρόκειται για περίπου 40-50 μεγάλες βιομηχανίες, οι οποίες θα συμπεριληφθούν επίσης στη νέα παρέμβαση, ώστε να υπάρξει μία εξτρά προστασία στην ενισχυμένη αντιστάθμιση για την πενταετία 2026-2030.

Συνδυασμός CISAF και METSAF για τις επιχειρήσεις εκτός αντιστάθμισης

Ειδικότερα, για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις που δεν δικαιούνται αντιστάθμιση CO2, η επιλογή είναι να επιδοτηθεί η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από την 1η Ιανουαρίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2026. Η σχεδιαζόμενη αρχιτεκτονική προβλέπει την εφαρμογή του CISAF κατά τους πρώτους μήνες του έτους, με πιθανότερο χρονικό ορόσημο ολοκλήρωσης τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο. Για το υπόλοιπο διάστημα, δηλαδή από τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου, προβλέπεται η αξιοποίηση των ευνοϊκότερων όρων του METSAF.

Το CISAF αποτελεί το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία, το οποίο επιτρέπει, μεταξύ άλλων, τη μείωση έως 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος για ποσότητα που δεν ξεπερνά το μισό της ετήσιας κατανάλωσης των επιλέξιμων επιχειρήσεων. Το METSAF, που θεσπίστηκε τον Απρίλιο του 2026 ως έκτακτη απάντηση στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, διευρύνει προσωρινά αυτή τη δυνατότητα, αυξάνοντας το μέγιστο ποσοστό μείωσης στο 70%.  Οι βιομηχανίες θα πρέπει να προχωρήσουν σε «πράσινες» επενδύσεις ύψους όσο το 50% των ενισχύσεων.

Μία από τις παραμέτρους που απομένει να οριστικοποιηθούν είναι το λεγόμενο floor price, δηλαδή η κατώτατη τιμή αναφοράς μετά την επιδότηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται να διαμορφωθεί στα 50 ή στα 60 ευρώ ανά Μεγαβατώρα και για τα δύο σκέλη της παρέμβασης. Σημειώνεται ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει πως το κατώφλι δεν μπορεί να οριστεί κάτω από τα 50 ευρώ/Mwh.

Πρόσθετη ενίσχυση και στις 40-50 μεγαλύτερες βιομηχανίες

Διαφορετική είναι η φόρμουλα για τις επιχειρήσεις που εισπράττουν αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO2. Επειδή οι περιορισμοί σώρευσης του CISAF αφήνουν στην πράξη ελάχιστα περιθώρια πρόσθετης επιδότησής τους, η ενίσχυση θα δοθεί αποκλειστικά με αξιοποίηση των αυξημένων δυνατοτήτων του METSAF. Η επιλέξιμη περίοδος αναμένεται να ξεκινά από τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο και να εκτείνεται έως το τέλος του 2026.

Το METSAF επιτρέπει ευνοϊκότερο συνδυασμό της αντιστάθμισης CO2 με την επιδότηση ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα, η συνολική ενίσχυση για την ίδια επιλέξιμη κατανάλωση μπορεί να φτάσει έως το άθροισμα της μέγιστης επιτρεπόμενης αντιστάθμισης και του 50% της μέγιστης επιδότησης ηλεκτρισμού που προβλέπει το CISAF, όπως έχει τροποποιηθεί από το έκτακτο πλαίσιο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται πρόσθετος χώρος στήριξης και για τους δικαιούχους του μηχανισμού αντιστάθμισης.

Η απόφαση για την ένταξή τους στο νέο πακέτο ελήφθη ώστε να συνδυαστεί με την αυξημένη πλέον ενίσχυση του μηχανισμού αντιστάθμισης. Υπενθυμίζεται ότι, έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν, το ΥΠΕΝ εξασφάλισε την αύξηση του εθνικού συντελεστή στους 0,82 τόνους CO2 ανά Μεγαβατώρα για την περίοδο 2026-2030, αποτρέποντας την προβλεπόμενη μείωσή του.

Η εξέλιξη αυτή «μεταφράζεται» σε περίπου 75 εκατ. ευρώ επιπλέον ετήσιων αποζημιώσεων, σε σύγκριση με τα ποσά που θα προέκυπταν από τον μειωμένο συντελεστή. Ωστόσο, το νέο περιβάλλον των ενεργειακών τιμών οδήγησε στην εκτίμηση ότι απαιτείται πρόσθετη προστασία και για τη συγκεκριμένη κατηγορία βιομηχανιών.

Τα μέτρα που έχουν προηγηθεί

Η απόφαση για την ενεργοποίηση νέων κρατικών ενισχύσεων έρχεται στον απόηχο των επανειλημμένων παρεμβάσεων του βιομηχανικού κόσμου για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους. Πιο πρόσφατη παρέμβαση ήταν η κοινή επιστολή 16 βιομηχανικών και παραγωγικών φορέων, που δημοσιοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου, με αίτημα την άμεση αξιοποίηση του CISAF, όπως αυτό έχει ενισχυθεί από το METSAF. Οι φορείς υπογράμμισαν την ανάγκη προστασίας της ανταγωνιστικότητας της εγχώριας μεταποίησης, επισημαίνοντας ότι το υψηλό κόστος ηλεκτροδότησης επηρεάζει περισσότερες από 700 ενεργοβόρες παραγωγικές μονάδες.

Για τις επιχειρήσεις εκτός αντιστάθμισης, η επιλογή να καλυφθεί ολόκληρο το 2026 αποτυπώνει την ανάγκη μεγαλύτερης ενίσχυσης σε σχέση με τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί. Σε αυτά περιλαμβάνεται η μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στη μέση και υψηλή τάση, η οποία ισχύει από την 1η Ιουλίου. Το μέτρο καλύπτει περίπου 23.000 καταναλωτές και συνεπάγεται ετήσια δαπάνη της τάξης των 26 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, το ΥΠΕΝ έχει προχωρήσει στην απλοποίηση του καθεστώτος αυτοκατανάλωσης μέσω net billing, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να αξιοποιούν την ηλεκτροπαραγωγή φωτοβολταϊκών για την κάλυψη μέρους των αναγκών τους. Με το νέο πλαίσιο θεσπίστηκε επίσης, για πρώτη φορά, η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης χωρίς φωτοβολταϊκά, αποκλειστικά για ιδιοκατανάλωση.

Πρόκειται για επιλογή που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον επιχειρήσεων, καθώς τους επιτρέπει να αξιοποιούν τις διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Στην ίδια κατεύθυνση, το υπουργείο σχεδιάζει νέο πρόγραμμα επιδότησης μπαταριών για επιχειρήσεις, με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, όπως έγραψε χθες το energypress, το ΥΠΕΝ έχει ήδη ξεκινήσει να σχεδιάζει τη φόρμουλα χορήγησης των επιδοτήσεων.