ΥΠΕΝ: Οι έξι πυλώνες για να επιστρέψει το κόστος ρεύματος στα επίπεδα προ της κρίσης - Κεφάλαια 5 δισ. ευρώ για μπαταρίες, εξοικονόμηση και πράσινες λύσεις θέρμανσης

Σε έξι βασικούς πυλώνες στηρίζεται το νέο σχέδιο που παρουσίασε σήμερα το ΥΠΕΝ για μείωση του συνολικού κόστους ηλεκτρισμού που πληρώνουν οι τελικοί καταναλωτές.

Όπως δήλωσε σχετικά ο ΥΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου, από μια περίοδο σταθερή παλαιότερα στη λιανική ρεύματος, έχουμε μια αύξηση σχεδόν 50% από το 2019, όπως δηλαδή είναι και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.

"Προσπαθούμε σε τρία χρόνια να σβήσουμε αυτή την αύξηση και να γυρίσουμε στα επίπεδα προς της κρίσης. Μας το επιτρέπει η συστηματική παρέμβαση σε όλες τις πτυχές που επηρεάζουν το κόστος, δηλαδή χονδρική, ευστάθεια συστήματος, χρεώσεις δικτύου, επιδοτήσεις ΑΠΕ, ευάλωτοι, προμήθεια, φόροι. Όλα μαζί έφταναν τα 23,7 λεπτά στο β' εξάμηνο του 2025".

Προς αυτή την κατεύθυνση, υπάρχουν διαθέσιμα τρια χρηματοδοτικά εργαλεία που εκπροσωπούν συνολικά κεφάλαια 5 δισ. ευρώ: Το κοινωνικό κλιματικό ταμείο, το ταμείο απανθρακοποίησης νησιών με 2,3 δισ. ευρώ και η ρήτρα διαφυγής με 600+ εκατ. ευρώ.

ΑΠΕ και νέο χωροταξικό

Οι ΑΠΕ έχει αποδειχτεί ότι μειώνουν σημαντικά τη χονδρική του ρεύματος και επιτρέπουν στη χώρα μας να έχει χαμηλότερες τιμές από την υπόλοιπη περιοχή. Τα στοιχεία από το προηγούμενο διάστημα το φανερώνουν ξεκάθαρα, τόνισε ο κ. Παπασταύρου. Μέσω του νέου χωροταξικού, θα συνεχιστεί η ανάπτυξή τους.

Στόχος τα 5 GW στην αποθήκευση ως το 2030 με νέους διαγωνισμούς

Η αποθήκευση μπορεί να προσφέρει εφεδρείες και εξισορρόπηση των ΑΠΕ έναντι χαμηλότερου κόστους, επισήμανε ο υπουργός. Ως το τέλος του 2026 οι εγκαταστάσεις προβλέπεται να φτάσουν το 1 γιγαβάτ, του χρόνου τα 1,5 γιγαβάτ, 3-4 γιγαβάτ ως τα τέλη του 2028 και 5 γιγαβάτ το 2030.

Η επίσπευση θα γίνει με τα 400 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης συν 200 εκατ. από τη ρήτρα διαφυγής.

Τα εν λόγω 200 εκατ. ευρώ επιμερίζονται ως εξής:

- Πρόσκληση θα γίνει προς επιχειρήσεις και ΟΤΑ  για αποθήκευση με ή χωρίς φ/β. Προβλέπονται 50 εκατ. ευρώ για τις παροχές ΟΤΑ, συν 50 εκατ. ευρώ για την αυτοκαταναλωση σε μη οικιακούς καταναλωτές.

- Διαγωνισμοί θα γίνουν για μεγάλα έργα με 50 εκατ. ευρώ για εγκατάσταση μπαταριών σε ΑΠΕ και 50 εκατ. ευρώ για standalone μονάδες.

Διασυνδέσεις, νησιά και ΥΚΩ

Το ταμειο απανθρακοποίησης θα προσφέρει 1,1 δισ.ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και υποδομές στα νησιά, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα-ταμιευτήρες, 970 εκατ. για ΑΠΕ με αποθήκευση με έμφαση στην αυτοκατανάλωση, όπως και 56 εκατ. για υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. 

Όσον αφορά συγκεκριμένα τις ΑΠΕ στα νησιά, 476 εκατ. ευρώ θα οδηγήσουν σε εγκαταστάσεις 316 MW φ/β με αποθήκευση 295 MW. Οι δικαιούχοι θα είναι κατοικίες, ιδιωτικά και δημόσια κτήρια του τριτογενούς τομέα, πάροχοι ύδρευσης, αγρότες και αεροδρόμια. Προβλέπεται ενίσχυση από 32% έως 54% αναλόγως της κατηγορίας.

Επίσης, θα υπάρξει πρόβλεψη στον προϋπολογισμό για μια ένεση 200 εκατ. στον λογαριασμό ΥΚΩ, ώστε να μειωθούν 50% αυτές οι χρεώσεις από τις αρχές του 2027 για τους οικιακούς καταναλωτές.

Ρευματοκλοπές, ληξιπρόθεσμα και προμήθεια

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, οι ρευματοκλοπές στοιχίζουν 450 εκατ. ευρώ ετησίως στους νομοταγείς καταναλωτές. Η συνεχιζόμενη μείωσή τους μέσω των έξυπνων μετρητών αφαιρεί σημαντικό βάρος από την τελική τιμή του ρεύματος, ανέφερε ο υφυπουργός. Νίκος Τσάφος. Πλέον τα 2/3 της κατανάλωσης έχουν μπει στην τηλεμέτρηση, πρόσθεσε.

Αντίστοιχα, στις ληξιπρόθεσμες οφειλές το νέο πλαίσιο φέρνει επισήμανση του καταναλωτή που χρωστάει και εκφράζεται η πεποίθηση οτι θα οδηγήσει σε εξομάλυνση.

Ταυτόχρονα, η αγορά λιανικής ωριμάζει και τα μπλέ τιμολόγια κερδίζουν διαρκώς μερίδιο εις βάρος των πράσινων. Ο υφυπουργός χαρακτήρισε πολύ θετική την πρωτοβουλία της ΔΕΗ με το δικό της φτηνό μπλε τιμολόγιο.

Εξοικονόμηση ενέργειας νοικοκυριά και δημόσιος τομέας

Από την πλευρά του υπουργείου τονίστηκε ότι μέχρι σήμερα διατέθηκαν 1,6 δισ. ευρώ σε 260.000 δικαιούχους μέσω των διαφόρων προγραμμάτων.

Το κοινωνικό κλιματικό ταμείο έρχεται να προσφέρει άλλα 2,1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,7 δισ. για αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή θέρμανσης και θερμοσιφώνων, δωρεάν πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης σε 200.000 νοικοκυριά, δημιουργία μητρώου ενεργειακής στήριξης για δικαιούχους του κοινωνικού ταμείου, αύξηση επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους και one stop shop για ενημέρωση και συμβουλές προς ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Στήριξη μέσω της ρήτρας διαφυγής

200 εκατ. ευρώ προβλέπονται για 32.000 αντλίες θερμότητας και 68.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες. Η επιδότηση φτάνει το 50% για αγορά αντλίας θερμοτητας και ανεβαίνει στο 55% για τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Συγκεκριμένα για τις περιοχές της ενεργειακής μετάβασης, δηλαδή Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη, προβλέπονται 49,8 εκατ. ευρώ σε 10.000 δικαιούχους, με την επιδότηση στο 60%.

Τα προγράμματα Ηλέκτρα και Φοίβος φτάνουν τα 160 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις σε δημόσια κτίρια και σχολεία. Πρόκειται για προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης που δεν υλοποιήθηκαν και περιλαμβάνονται πλέον στη ρήτρα διαφυγής.

Νέο πλαίσιο στην αυτοκατανάλωση

Τέλος, το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης θα ανακοινωθεί πολύ σύντομα και θα επιταχύνει την αυτοκατανάλωση, που πλέον απλοποιείται. Μεταξύ άλλων προβλέπει εγκατάσταση μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης χωρίς έγχυση στο δίκτυο.

Για τους ΟΤΑ το όφελος πιστώνεται απευθείας ως έκπτωση στο λογαριασμό.

Μια ακόμα εξέλιξη είναι η εγκατάσταση σταθμών αυτοκατανάλωσης από τρίτο πρόσωπο και η ανάπτυξη συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών.

Παράλληλα, θα τεθούν οι κανόνες για τα φωτοβολταικά στο μπαλκόνι με ισχύ εώς 800 W.