Τουρκία – Μια “άγνωστη” αγορά φωτοβολταϊκών

Είναι περίεργο πως ενώ καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από ειδήσεις για την Τουρκία, εν τούτοις γνωρίζουμε ελάχιστα για τα τεκταινόμενα στα ενεργειακά της χώρας και δη στο χώρο των φωτοβολταϊκών στον οποίο η Τουρκία ξεχωρίζει. Μια ουσιαστική διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα είναι ότι, ενώ η πολιτική της Ελλάδας στοχεύει αποκλειστικά στην ενεργειακή μετάβαση προς ένα σύστημα βασισμένο στις ΑΠΕ -και η ζήτηση ενέργειας παραμένει εν πολλοίς στάσιμη-, δεν συμβαίνει το ίδιο με την Τουρκία. Η Τουρκία “διψά” για περισσότερη ενέργεια, και η κάλυψη των αναγκών πάση θυσία είναι η πρώτη προτεραιότητα, με την ενεργειακή μετάβαση να αποτελεί ένα παράλληλο, δευτερεύοντα στόχο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το Νοέμβριο η Τουρκία φιλοξενεί τη Διάσκεψη COP31 για το Κλίμα και πρέπει, ως οικοδέσποινα, να δείξει το πιο φιλοπεριβαλλοντικό της πρόσωπο.

Το 2025, η Τουρκία συγκαταλέχθηκε στις κορυφαίες αγορές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παγκοσμίως. Η δυναμική της ήταν ιδιαίτερα εμφανής τόσο στην αιολική όσο και στην ηλιακή ενέργεια:

• κατέλαβε την πέμπτη θέση διεθνώς στις νέες εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας

• βρέθηκε στη δέκατη θέση παγκοσμίως στις νέες εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του BNEF, η χώρα αναμένεται να επιτύχει τον στόχο της για εγκατεστημένη ισχύ 120 GW από αιολικά και φωτοβολταϊκά έως το 2035. Ωστόσο, η πορεία προς τις μηδενικές καθαρές εκπομπές απαιτεί πολύ μεγαλύτερη κλίμακα δράσης. Για να ευθυγραμμιστεί με έναν στόχο κλιματικής ουδετερότητας, η Τουρκία θα χρειαζόταν τετραπλάσια εγκατεστημένη ισχύ σε σχέση με τον σημερινό στόχο, καθώς και επενδύσεις σχεδόν 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2050.

ΟΙ ΑΠΕ της Τουρκίας προσέλκυσαν κεφάλαια ύψους 13,1 δισ. δολαρίων το 2025, κατατάσσοντας τη χώρα στην 9η θέση παγκοσμίως σε επενδύσεις στον τομέα αυτό. Τα μικρά φωτοβολταϊκά παραμένουν ο βασικός μοχλός επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια στη χώρα, αντιπροσωπεύοντας το 57% των συνολικών επενδύσεων το 2025. Παρά τη μείωση των συνολικών επενδύσεων στην ηλιακή ενέργεια το 2025, ο κλάδος προσέλκυσε κεφάλαια ύψους 9,4 δισ. δολαρίων.
 

Μετά το ρεκόρ εγκαταστάσεων του 2024, η νέα ηλιακή ισχύς στην Τουρκία μειώθηκε πέρυσι στα 6,4 GW, ενώ η ανάπτυξη του κλάδου αναμένεται να επιβραδυνθεί. Η πρόσφατη αλλαγή στο καθεστώς ενεργειακού συμψηφισμού -από μηνιαίο σε ωριαίο διακανονισμό- περιορίζει πλέον τα κίνητρα για υπερδιαστασιολογημένα συστήματα και για διοχέτευση πλεονάζουσας ενέργειας στο δίκτυο.

Το BNEF εκτιμά ότι τα μικρά έργα, που δεν απαιτούν άδεια παραγωγής, θα παραμείνουν η κύρια πηγή νέας φωτοβολταϊκής ισχύος στην Τουρκία το 2026. Ωστόσο, τα έργα μεγάλης κλίμακας αναμένεται να καταλάβουν αυξανόμενο μερίδιο της αγοράς, αντιπροσωπεύοντας το μεγαλύτερο μέρος των νέων εγκαταστάσεων κατά την περίοδο 2028-2035.
 

Η Τουρκία ενισχύει σταθερά την παραγωγική της βάση στα φωτοβολταϊκά. Από το 2022, η δυναμικότητα παραγωγής έχει φτάσει σχεδόν τα 30 GW στα φωτοβολταϊκά πλαίσια, τα 7 GW στις κυψέλες και τα 5 GW στα πλακίδια πυριτίου, με περιορισμένο μόνο μέρος να κατευθύνεται σε εξαγωγές.

Από το 2023, η διαθέσιμη παραγωγική δυναμικότητα ξεπερνά την εγχώρια ζήτηση, γεγονός που συνεπάγεται σημαντική υποαξιοποίηση των μονάδων. Από τα 30 GW θεωρητικό δυναμικό, μόνο 13,2 GW είναι η πραγματική παραγωγή, η οποία ωστόσο είναι μεγαλύτερη από την παραγωγή ολόκληρης της ΕΕ (9,7 GW).

Η αποθήκευση ενέργειας αναμένεται να αναπτυχθεί ταχύτερα την επόμενη δεκαετία, χάρη στη μείωση του κόστους των μπαταριών, την αύξηση των περικοπών παραγωγής από ΑΠΕ και την επέκταση της εγχώριας παραγωγής. Την τάση ενισχύουν και οι νέοι κανόνες αδειοδότησης, καθώς οι άδειες για έργα μεγάλης κλίμακας δίνονται πλέον μόνο αν διαθέτουν αποθήκευση.

Σύμφωνα με το BNEF, η σωρευτική ισχύς αποθήκευσης σε μπαταρίες στην Τουρκία θα φτάσει τα 8 GW / 24 GWh έως το 2035, με το 90% των εγκαταστάσεων να αφορά έργα μεγάλης κλίμακας.
 

φωτογραφία: pixabay.com