Στο ραντάρ των Βρυξελλών η ενεργειακή επάρκεια εν μέσω καύσωνα και ξηρασίας – Τι αποφασίστηκε στην ad hoc συνάντηση της ECG

Σε πλήρη ετοιμότητα βρίσκεται η ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά προκειμένου να αντιμετωπίσει τις πιέσεις που δέχεται το σύστημα από τα κύματα καύσωνα και την ξηρασία που πλήττουν αυτή την περίοδο τμήματα της Ευρώπης.

Αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκε ad hoc συνάντηση, στο πλαίσιο της Ομάδας Συντονισμού για την Ηλεκτρική Ενέργεια (ECG), μεταξύ εμπειρογνωμόνων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη-μέλη της ΕΕ, την Ουκρανία, τη Μολδαβία, τη Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E). Βασικό σημείο της συζήτησης η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Η Ομάδα επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η κατάσταση αναμένεται να παραμείνει οριακή κατά την προσεχή εβδομάδα. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχει μειωθεί σε ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ λόγω των χαμηλών επιπέδων των υδάτων ή των υψηλών θερμοκρασιών του νερού. Ωστόσο, ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών και η ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας επιτρέπουν τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας προς τις περιοχές της Ευρώπης όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη.

Η υψηλή παραγωγή από ηλιακή ενέργεια έχει διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση της πίεσης στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις μεσημεριανές ώρες. Ωστόσο, η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας παραμένει κρίσιμη, ώστε το πλεόνασμα ηλεκτρικής παραγωγής κατά τις ώρες αιχμής της ηλιακής παραγωγής να μπορεί να αξιοποιείται κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν η κατανάλωση κορυφώνεται.

Η Ομάδα υπογράμμισε επίσης ότι τα εθελοντικά μέτρα διαχείρισης της ζήτησης που εφαρμόστηκαν σε ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ, και ιδιαίτερα στην Ουγγαρία, έχουν αποδείξει την προστιθέμενη αξία τους, συμβάλλοντας στη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος σε συνθήκες οριακής ισορροπίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης.

Όπως ανακοινώθηκε σχετικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση σε ολόκληρη την Ευρώπη, να υποστηρίζει τον συντονισμό των απαιτούμενων ενεργειών όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο και να διατηρεί τακτική επικοινωνία με τα κράτη-μέλη και το ENTSO-E, καθώς και με τη Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας.

Καθησυχαστικός ο Jørgensen

Από την πλευρά του ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Dan Jørgensen, ανέφερε ότι η διασυνδεδεμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη βοηθά το σύστημα να αντιμετωπίσει την ακραία ζέστη και την ξηρασία, επιτρέποντας τη μεταφορά ενέργειας σε περιοχές όπου την χρειάζεται περισσότερο. Μετά τη συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού, ο Jørgensen επεσήμανε την ηλιακή παραγωγή, τις διασυνοριακές ανταλλαγές και τα μέτρα ευελιξίας της ζήτησης μεταξύ των στοιχείων που υποστηρίζουν το σύστημα, αλλά προειδοποίησε ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερη αποθήκευση για να διαχειριστεί καλύτερα τις ώρες αιχμής.

Τα οφέλη της διασυνδεδεμένης αγοράς

Εν ολίγοις, ο Dan Jørgensen λέει ότι η διασυνδεδεμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί και επιτρέπει τη μεταφορά ενέργειας μεταξύ των κρατών όταν επηρεάζεται η τοπική παραγωγή. Η υψηλή ηλιακή παραγωγή έχει συμβάλει στη μείωση της πίεσης στις τιμές κατά τις κεντρικές ώρες της ημέρας. Ο Επίτροπος πιστεύει ότι η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερη ευελιξία και αποθήκευση για να αξιοποιήσει το ηλιακό πλεόνασμα κατά τις βραδινές αιχμές κατανάλωσης. Σε ορισμένα κράτη, ειδικά στην Ουγγαρία, τα εθελοντικά μέτρα προσαρμογής της ζήτησης έχουν συμβάλει στην εξισορρόπηση του συστήματος. 

«Η διασυνδεδεμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί», δήλωσε ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, μετά την έκτακτη συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού Ηλεκτρικής Ενέργειας. Εξήγησε ότι οι διασυνοριακές ανταλλαγές επιτρέπουν στην ενέργεια να φτάνει σε περιοχές όπου είναι απαραίτητη, όταν η τοπική παραγωγή μειώνεται λόγω καιρικών συνθηκών.

Η αξιολόγηση που έγινε μετά τη συνάντηση δείχνει ότι ορισμένα κράτη παράγουν λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια λόγω χαμηλών επιπέδων υδάτων ή υψηλών θερμοκρασιών. Αντί αυτές οι μειώσεις να διαχειρίζονται αποκλειστικά εντός του επηρεαζόμενου εθνικού συστήματος, η ενιαία αγορά επιτρέπει τη χρήση διαθέσιμων δυνατοτήτων σε άλλα μέρη της Ευρώπης.

Ο Jørgensen ανέφερε την ηλιακή παραγωγή ως έναν δεύτερο παράγοντα που υποστηρίζει το σύστημα υπό τις τρέχουσες συνθήκες. Η υψηλή φωτοβολταϊκή παραγωγή έχει παράσχει σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας και έχει μειώσει την πίεση στις τιμές κατά τις ώρες αιχμής, όταν η διαθεσιμότητα ηλιακής ενέργειας είναι υψηλότερη.

«Το μάθημα είναι σαφές: χρειαζόμαστε περισσότερη ευελιξία και αποθήκευση για να μεγιστοποιήσουμε την καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και να διαχειριστούμε τις αιχμές κατανάλωσης», δήλωσε ο Jørgensen.

Ο Επίτροπος δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει επί του παρόντος βραχυπρόθεσμους κινδύνους επάρκειας, αλλά ζήτησε συνεχή επαγρύπνηση.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί από κοινού με τα κράτη μέλη, το ENTSO-E και τη Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας και αναφέρει ότι θα υποστηρίξει τον συντονισμό όταν είναι απαραίτητο. Ο Jørgensen, ωστόσο, ανέφερε ότι η εμπειρία της τρέχουσας καιρικής περιόδου δείχνει ήδη πού πρέπει να ενισχυθούν οι δυνατότητες του συστήματος: ευελιξία, αποθήκευση και ικανότητα γρήγορης μεταφοράς ενέργειας μεταξύ κρατών.

Το πρόβλημα της ξηρασίας

Το πρόβλημα της ξηρασίας επηρεάζει ιδιαίτερα τη  Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι τα εξαντλημένα υδατικά αποθέματα αναμένεται να διατηρήσουν το ενεργειακό σύστημα της περιοχής υπό πίεση τουλάχιστον έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.

«Δεν θα περίμενα ομαλοποίηση των εισροών [στη Νοτιοανατολική Ευρώπη] πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου», δήλωσε ο Eylert Ellefsen, ανώτερος αναλυτής της Montel EQ. Η εκτίμηση αυτή ισχύει παρά το γεγονός ότι οι βροχοπτώσεις στην περιοχή αναμένεται να επιστρέψουν κοντά στα κανονικά επίπεδα έως τα τέλη Αυγούστου.

Σχεδόν όλες οι χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Αυστρία, η Ουγγαρία, η Σερβία και η Ρουμανία, καταγράφουν επίπεδα υδάτων κάτω από τα ελάχιστα της τελευταίας 20ετίας. Οι τρέχουσες εισροές —μέτρο που περιλαμβάνει την ενέργεια από τις βροχοπτώσεις και την απορροή των υπόγειων υδάτων— διαμορφώνονται περίπου στο 50%, σύμφωνα με τη Montel EQ.

Η παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή αναμένεται επίσης να παραμείνει 0,8 έως 1,1 GW κάτω από τα κανονικά επίπεδα τις επόμενες τρεις εβδομάδες.

Οι θερμοκρασίες έχουν υποχωρήσει κατά μέσο όρο κατά 1,8°C σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες για τις επόμενες δέκα ημέρες, πριν μειωθούν έως και κατά 4°C μέχρι το τέλος του μήνα.

Τι είναι η Ομάδα Συντονισμού για την Ηλεκτρική Ενέργεια α

Η Electricity Coordination Group (Ομάδα Συντονισμού για την Ηλεκτρική Ενέργεια) είναι ένα επίσημο φόρουμ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών και τον συντονισμό της πολιτικής ηλεκτρικής ενέργειας και της ασφάλειας εφοδιασμού με διασυνοριακό αντίκτυπο ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Παρέχει μια πλατφόρμα στρατηγικής επικοινωνίας για θέματα ενεργειακής πολιτικής. Παράλληλα παρακολουθεί την επάρκεια παραγωγής και τη σταθερότητα των δικτύων, ειδικά σε περιόδους κρίσης ή ακραίων καιρικών και βοηθά στον σχεδιασμό και την εφαρμογή σχεδίων ετοιμότητας κινδύνου (risk-preparedness).

Η ομάδα αποτελείται από εκπροσώπους από τις εθνικές κυβερνήσεις, τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας, τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή