Αντιδράσεις από ΓΣΕΒΕΕ και 7 κλάδους στο on-bill financing του «Εξοικονομώ»

Σοβαρούς κινδύνους για την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» δημιουργεί ο θεσμός του on-bill financing, δηλαδή η δυνατότητα των πάροχων ηλεκτρικής ενέργειας να χειρίζονται τα κονδύλια και να χρηματοδοτούν απ’ ευθείας οι ίδιοι την ενεργειακή αναβάθμιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Οι αρνητικές αλλαγές που έρχονται με την ανάμειξη των πάροχων στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» συζητήθηκαν εκτενώς στην ευρεία σύσκεψη που οργάνωσε η ΓΣΕΒΕΕ την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι ακόλουθες κλαδικές Ομοσπονδίες, μέλη της ΓΣΕΒΕΕ: Ομοσπονδία Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας (ΟΒΥΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων (ΠΟΣΕΗ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ), Ομοσπονδία Ψυκτικών Ελλάδας (ΟΨΕ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ), Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ), Ένωση Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ).

Στη διεξοδική συζήτηση που ακολούθησε τονίστηκαν οι εξής κίνδυνοι από την εμπλοκή των πάροχων ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας:

1. Κατ’ αρχάς τονίστηκε η αντίφαση, σε βαθμό σύγκρουσης συμφέροντος, που γεννάται καθώς εταιρίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας που ως κύριο αντικείμενο δραστηριοποίησής τους στην αγορά έχουν την πώληση ενέργειας, θα αναλάβουν την υλοποίηση έργων μείωσης κατανάλωσης ενέργειας. Ποιο συμφέρον έχουν να εισέλθουν σε μια δραστηριότητα που θα αποβεί σε βάρος των πωλήσεων και των κερδών τους; 
2. Το πρόγραμμα Εξοικονομώ έχει στόχο να υποστηρίξει οικονομικά τα ευάλωτα νοικοκυριά που είναι επιρρεπή στην ενεργειακή φτώχεια ώστε να αναβαθμίσουν ενεργειακά τις οικίες τους κι έτσι να μειώσουν τους επικίνδυνους ρύπους  που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ξέρουμε μάλιστα ότι τα πιο φτωχά νοικοκυριά λόγω υλικής στέρησης έχουν την πιο αναποτελεσματική και πιο ρυπογόνα θέρμανση. Ωστόσο, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας έχουνκαταχωρίσει πολλά από αυτά τα νοικοκυριά στον λεγόμενο «ενεργειακό Τειρεσία», λόγω χρεών που ενδέχεται να έχουν δημιουργήσει. Κατά συνέπεια, τα νοικοκυριά που έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη δημόσιων πόρων για ενεργειακή αναβάθμιση θα εξαιρεθούν εξ αρχής από τα προγράμματά τους, μειώνοντας δραματικά την εμβέλεια του προγράμματος.
3. Η είσοδος των 11 παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στις ενεργειακές αναβαθμίσεις δημιουργεί συνθήκες μονοπώλησης ακόμη και κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από πάροχους που διαθέτουν δίκτυα λιανικών πωλήσεων και προνομιακή πρόσβαση στο πελατολόγιο.
4. Ελλοχεύει ο κίνδυνος απώλειας της τεχνικής αυτονομίας που διαθέτουν τα τεχνικά επαγγέλματα, στην επιλογή υλικών και μεθόδων, η οποία αποβαίνει πάντα σε όφελος του καταναλωτή και, πολύ περισσότερο, σε όφελος της ίδιας της ενεργειακής αναβάθμισης. Τυχόν συμφωνίες των πάροχων με προμηθευτές υλικών και εξαρτημάτων (πχ αντλίες θερμότητας) που θα μειώσουν για τους πάροχους το κόστος της παρέμβασης ενδέχεται να αποβούν επιζήμιες για την ενεργειακή αναβάθμιση.

Η ΓΣΕΒΕΕ και οι κλαδικές Ομοσπονδίες το επόμενο διάστημα θα προβούν σε μια σειρά δημόσιων παρεμβάσεων για να γίνει κατανοητός ο κίνδυνος που ελλοχεύει ακόμη και για τον χαρακτήρα του «Εξοικονομώ», ξεκινώντας από την ενημέρωση των συναρμόδιων υπουργείων και εξετάζοντας κάθε άλλη δυνατότητα αντίδρασης.

Στο Green Panel, με θέμα «Διαχείριση αποβλήτων τροφίμων σε μεγάλους παραγωγούς και νοικοκυριά», σε συνδυασμό με το «Πληρώνω όσο Πετάω», που πραγματοποιήθηκε, την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της  Attica Green Expo2026, συμμετείχε ο Αντιπρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών , Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), κ. Δημήτρης Βαργιάμης.

Στόχος της συζήτησης ήταν η ανάδειξη καλών πρακτικών και πολιτικών για τη διαχείριση των αποβλήτων τροφίμων, με έμφαση σε οργανωμένα συστήματα διαχείρισης σε μεγάλους παραγωγούς, καθώς και η σύνδεση τους με σύγχρονα εργαλεία, όπως το σύστημα «Πληρώνω όσο Πετάω». Ο Αντιπρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ στην τοποθέτηση του ανέλυσε το θέμα της χρηστής διαχείρισης των αποβλήτων και τα τέσσερα στάδια που αφορούν την διαδικασία: πρόληψη (με την σωστή αποθήκευση για να μην δημιουργούνται απόβλητα), επαναχρησιμοποίηση (με την δωρεάν των πλεοναζώντων τροφίμων σε κοινωνικά παντοπωλεία), ανακύκλωση (με την χρησιμοποίηση των οργανικών αποβλήτων για κομποστοποίηση ή ακόμη και ζωοτροφές), και, ενεργειακή αξιοποίηση, τονίζοντας ότι σιγά σιγά γίνονται κατανοητά από τους επαγγελματίες. Επεσήμανε ωστόσο ότι  με βάση την εμπειρία, απαιτούνται τρία μέτρα έτσι ώστε η προωθούμενη ανακύκλωση τροφίμων να αποκτήσει την μέγιστη δυνατή συναίνεση και αποτελεσματικότητα. Το πρώτο μέτρο είναι η διαμόρφωση συνείδησης σε όλη την κοινωνία, το δεύτερο μέτρο είναι η διαμόρφωση ενός αξιόπιστου συστήματος που θα υποστηρίζει την διαχείριση των αποβλήτων τροφίμων ενώ το τρίτο σχετίζεται με το κόστος. Παράλληλα, τόνισε ότι θα πρέπει να υπάρχουν κίνητρα ώστε οι επαγγελματίες να  υποστηρίξουν την προσπάθεια. 

«Σήμερα υπάρχουν αρνητικές και θετικές εμπειρίες από την ανακύκλωση απορριμμάτων. Στις θετικές ξεχωρίζω το σύστημα διαχείρισης αποβλήτων στα συνεργεία συντήρησης αυτοκινήτων, τα εστιατόρια, και στα τεχνικά επαγγέλματα. Η συγκέντρωση και η παράδοση των υπολειμμάτων πραγματοποιείται με τρόπο κερδοφόρο για κάθε επαγγελματία. Έτσι, δεν επιβαρύνεται το περιβάλλον, προωθείται η επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωσή τους και οι επαγγελματίες κερδίζουν. Αν στην εστίαση, δημιουργηθεί ένα σύστημα διαχείρισης αποβλήτων που να συνοδεύεται από κόστος τότε οι επαγγελματίες θα αντιδράσουν», είπε ο κ. Βαργιάμης. Τόνισε επίσης ότι σήμερα υπάρχει γνώση και εμπειρία ώστε η διαχείριση των αποβλήτων να εξελιχθεί σε ένα επιτυχημένο εγχείρημα για όλους.

Στο πάνελ της συζήτησης συμμετείχαν, εκτός του κ. Βαργιάμη, Αντιπρόεδρου της ΓΣΕΒΕΕ και οι: Μανώλης Γραφάκος, Γ.Γ. Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων ΥΠΕΝ, ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος και ο Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής, κ.Γιάννης Μυλωνάκης.

Ο κ. Βαργιάμης, τη ίδια ημέρα, συμμετείχε και σε δεύτερο πάνελ συζήτησης της ΕΕΔΣΑ, στο πλαίσιο της Attica Green Expo2026, με θέμα «Δράσεις συνεργασίας για τη μετάβαση στην Κ.Ο.: Οι Πολίτες, Επιχειρήσεις, Δήμοι, Ανακυκλωτές και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα ως κρίκοι στον κύκλο της ΔσΠ, Ανάκτησης υλικών / ενέργειας, νέων προϊόντων από ανακυκλωμένη α' ύλη». Στη συζήτηση συμμετείχαν   επίσης ο κ.Κ. Ζέρβας, Πρόεδρος Επιτροπής Κυκλικής Οικονομίας ΚΕΔΕ, ο κ. Λ. Μπέλσης, Πρόεδρος ΣΕΠΑΝ, ο κ. Π. Χαμπεσής, επικεφαλής του Τομέα Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ενώ το συντονισμό είχε ο κ. Κ. Ψωμόπουλος, Mέλος ΔΣ ΕΕΔΣΑ -Τομεάρχης Κυκλικής Οικονομίας.