Οι υποδομές υπάρχουν, μένει η αγορά για να πάρει μπροστά ο Κάθετος Διάδρομος -Κρίσιμο το «momentum» για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες

Ευνοϊκή συγκυρία για την περαιτέρω προώθηση του εθνικού προγράμματος υδρογονανθράκων συνιστά η τρέχουσα περίοδος με το όλο εγχείρημα να διατηρεί ισχυρό γεωπολιτικό βάρος και να λειτουργεί συμπληρωματικά με τα εν εξελίξει σχέδια του Κάθετου Διαδρόμου και την κατοχύρωση της χώρας σε πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG.

Τα παραπάνω συνιστούν σε γενικές γραμμές το βασικό συμπέρασμα των τοποθετήσεων που έγιναν χθες στο βαλκανικό ενεργειακό συνέδριο, τόσο από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ με τον Υφυπουργό ΠΕΝ Νίκο Τσάφο και την ΓΓ Ενέργειας Δέσποινα Παληαρούτα να παίρνουν τον λόγο, όσο και από την πλευρά της αγοράς με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνη Στεφάτο και την Διευθύνουσα Σύμβουλο του ΔΕΣΦΑ Maria Sferruzza να αναφέρονται αμφότεροι στα τεκταινόμενα γύρω από τους υδρογονάνθρακες και τον Κάθετο Διάδρομο.

«Hardware» και «software»

Το «δια ταύτα» αποτυπώνεται στην αποστροφή του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκου Τσάφου περί «hardware» και «software» με το πρώτο να αφορά το κομμάτι των υποδομών και το δεύτερο αυτό της αγοράς. Στην πρώτη περίπτωση «έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος» όπως ανέφερε ο ίδιος, για να προσθέσει ότι οι κρίσιμες και δύσκολες προκλήσεις συγκεντρώνονται στην περίπτωση του «software» όπου το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος που θα καταστήσει λειτουργικά και βιώσιμα τα σχέδια.

Η «άσκηση» καθίσταται δυσκολότερη αν συνυπολογίσει κανείς ότι αφορά το σύνολο της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Κάθετου Διαδρόμου, χωρίς να περιορίζεται στα σύνορα της μίας ή της άλλης χώρας, πράγμα που με την σειρά του προϋποθέτει την «αγαστή» συνεργασία μεταξύ των διαχειριστών καθώς και των εμπλεκόμενων κρατών. Αυτή την στιγμή, η ενεργειακή κατεύθυνση της Ευρώπης, όπως τόνισε, είναι ξεκάθαρη και αφορά την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας με τα ερωτήματα να προκύπτουν στην εφαρμογή τους με όρους αγοράς.

Σε αυτή την κατεύθυνση, καταγράφονται βήματα με τους εμπλεκόμενους διαχειριστές, την Κομισιόν και τα όμορα κράτη να έχουν καταρχήν εγκαθιδρύσει ένα πνεύμα συνεργασίας και συντονισμού που σε πρώτο χρόνο απέφερε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για τον κάθετο Διάδρομο και σε δεύτερο χρόνο – εσχάτως – την γεωγραφική επέκταση του project με την ενσωμάτωση της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας.

Επιπρόσθετα, η Κομισιόν φέρεται να μετατοπίζεται «επί το ρεαλιστικότερον» γεγονός που διαμορφώνει σε συνδυασμό με τα παραπάνω ευνοϊκό κλίμα και έδαφος τόσο για την περαιτέρω ωρίμανση του ενεργειακού σχεδιασμού όσο και για την προώθηση επενδύσεων με τις προοπτικές να καταγράφονται ιδιαίτερα σημαντικές και ελπιδοφόρες.

Σε ανάλογο μήκος κλίματος, ο ειδικός απεσταλμένος του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ Joshua Volz συνομολόγησε στα λεγόμενα του Υφυπουργού, υπογραμμίζοντας τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας να γνωρίσει σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια που με την σειρά τους μπορούν να σημάνουν έως και αύξηση της εγχώριας αγοράς φυσικού αερίου από τα 7 bcm σήμερα στα 9 bcm.

Επαρκές το ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου

Την απάντηση για το «hardware» και τα βήματα που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην περίπτωση του ελληνικού συστήματος φυσικού αερίου την έδωσε η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ. Από την πλευρά της η Maria Sferruzza τόνισε ότι η εξαγωγική ικανότητα του ελληνικού συστήματος έχει αυξηθεί από τα 2 bcm το 2022 στα 4 bcm σήμερα με προοπτική να επεκταθεί στα 8 bcm μόλις τεθούν σε πλήρη λειτουργία οι συμπιεστές σε Αμπελιά και Κομοτηνή.

Το σχέδιο αναβάθμισης του ελληνικού συστήματος περιλαμβάνει επίσης τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας με ορίζοντα έναρξης λειτουργίας το 2027, ενώ ακολουθούν παρεμβάσεις στο συμπιεστή της Νέας Μεσημβρίας και ο νέος αγωγός Καρπερή-Κομοτηνή, όπου αμφότερα τα δύο έργα θα συμβάλουν στην μεγαλύτερη ευελιξία του συστήματος. Ως εκ τούτου, όπως τόνισε η ίδια, «το ελληνικό σύστημα διαθέτει την απαιτούμενη δυναμικότητα για να τροφοδοτήσει τον Κάθετο Διάδρομο» με το ζητούμενο από εκεί και πέρα να αποτελεί το κομμάτι της αγοράς.

Παληαρούτα: «Key player» η Ελλάδα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια

Σε αυτή την κατεύθυνση, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Δέσποινα Παληαρούτα υπήρξε ξεκάθαρη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη τόσο για ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο στη βάση συνεργασίας και συντονισμού όσο και για την ύπαρξη μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας που θα προσδώσουν την απαιτούμενη ορατότητα σε χρήστες και Διαχειριστές.

Τα παραπάνω συνιστούν βασικές προϋποθέσεις για την κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων με την βάση να αποτελεί η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων τεχνολογιών στη βάση μιας ρεαλιστικής προσέγγισης με σαφείς προτεραιότητες και άξονες.

Η Ελλάδα, όπως τόνισε η ίδια, μπορεί να επιτελέσει κρίσιμο ρόλο για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια που με την σειρά της φιλοδοξεί να ενισχύσει περαιτέρω την διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ενόψει της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Στο «τέλος της ημέρας» το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης και η γεωπολιτική σταθερότητα.

«Παράθυρο ευκαιρίας» για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες

Σε αυτή την κατεύθυνση, εντάσσεται οργανικά πλέον και το εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων με τον Αριστοφάνη Στεφάτο να κάνει λόγο για κρίσιμο «momentum» που θα πρέπει να αξιοποιηθεί από την ελληνική Πολιτεία προκειμένου να «μετρήσει» περισσότερα «block 2». Τα δεδομένα της οικείας βιομηχανίας δεν αφήνουν περιθώρια «παρερμηνειών» με το αξιοποιήσιμο αποτέλεσμα να προκύπτει συνήθως μετά από πολλαπλές προσπάθειες.

Ενδεικτικά ο κ. Στεφάτος ανέφερε ότι χρειάζονται 10-20 γεωτρήσεις τύπου block 2 προκειμένου να χαρτογραφήσουμε πλήρως το ελληνικό υπέδαφος και να διαμορφώσουμε μια ασφαλή εικόνα ως προς τον «θησαυρό» που κρύβει.

Η επανεκκίνηση του προγράμματος έρευνας και ανάπτυξης με την σχεδιαζόμενη ερευνητική γεώτρηση στο block 2 στις αρχές του 2027 συνιστά ένα εξαιρετικό πρώτο βήμα το οποίο όμως κινδυνεύει να μείνει μετέωρο αν δεν συνεχιστεί στη βάση μιας ολιστικής προσέγγισης που θέτει επί τάπητος το σύνολο των πιθανών στόχων στις ελληνικές θάλασσες, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα να συνηγορούν υπέρ των επόμενων βημάτων.

Αυτό γιατί, όπως ανέφερε ο ίδιος, το 66% των γεωτρήσεων κάθε τύπου που έχουν πραγματοποιηθεί στο ελληνικό έδαφος έχουν δείξει θετικά «δείγματα γραφής», υποδεικνύοντας την ανάγκη συνέχισης των εργασιών για την ανακάλυψη πετρελαϊκού συστήματος και κατ’ επέκταση κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Προφανώς δεν παραγνωρίζεται η συνθετότητα του εγχειρήματος, ωστόσο, επισημαίνεται η πάγια «τακτική» και «στρατηγική» του κλάδου που λειτουργεί με πιθανότητες, επιδιώκοντας πάντα να τις αυξάνει στο μέγιστο δυνατό σημείο. Υπό αυτό το πρίσμα, τα «θεμελιώδη» πληρούνται με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ να απευθύνει κάλεσμα στην οικεία βιομηχανία να κινηθεί, αξιοποιώντας το θετικό momentum της αναζήτησης των «εναλλακτικών» για την Ευρώπη, λαμβάνοντας τις ανάλογες αποφάσεις.