Τριβυζά (Φυσικό Αέριο): Πιο ανθεκτική η αγορά ενέργειας, αλλά προσαυξήσεις, απώλειες και ενεργειακός τουρισμός κρατούν ψηλά το κόστος

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, με φόντο την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και τα ερωτήματα για το κατά πόσο οι αγορές ενέργειας είναι σήμερα καλύτερα προετοιμασμένες σε σχέση με το 2022, η Ζαΐρα Τριβυζά, Energy Supply and Regulatory Affairs Director στη Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας, περιέγραψε μια αγορά πιο ώριμη και ανθεκτική, αλλά με κρίσιμες στρεβλώσεις που εξακολουθούν να επιβαρύνουν το τελικό κόστος για τους καταναλωτές.

Μιλώντας την Μεγάλη Τρίτη στο 7ο Power & Gas Forum που διοργανώνει το energypress.gr στις 6 και 7 Απριλίου στην Αθήνα, η ίδια ανέδειξε τόσο τα ενισχυμένα εργαλεία άμυνας της αγοράς, όσο και τα διαρθρωτικά προβλήματα που παραμένουν ενεργά.

Περισσότερες άμυνες σε σχέση με το 2022

Η κ.Τριβυζά σκιαγράφησε την πρόοδο που έχει σημειώσει η αγορά τα τελευταία χρόνια, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανθεκτικότητά της απέναντι σε κρίσεις.

Όπως ανέφερε, η αγορά σήμερα βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη θέση σε σχέση με την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Τα επίπεδα τιμών είναι χαμηλότερα, ενώ η ίδια η αγορά έχει εξελιχθεί, με μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ και περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές.
Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με την ίδια, έχει διαδραματίσει η πρόσβαση των προμηθευτών σε προθεσμιακά προϊόντα, που επέτρεψε την ανάπτυξη σταθερών τιμολογίων. Οι καταναλωτές έχουν αξιοποιήσει αυτά τα προϊόντα, περιορίζοντας την έκθεσή τους στις έντονες διακυμάνσεις των τιμών.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, η ύπαρξη αυτών των «ασπίδων» δεν σημαίνει ότι η αγορά είναι πλήρως θωρακισμένη.

Οι συνιστώσες κόστους που «περνούν» στον καταναλωτή

Απαντώντας στο κατά πόσο υπάρχουν επιμέρους κόστη που επηρεάζουν τις τελικές τιμές, η κ. Τριβυζά στάθηκε σε μια σειρά από παράγοντες που επιβαρύνουν τους προμηθευτές και, τελικά, μετακυλίονται στους καταναλωτές.

Κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν οι λεγόμενες λοιπές προσαυξήσεις, οι οποίες, πέρα από το ύψος τους, χαρακτηρίζονται από έντονη μεταβλητότητα. Όπως σημείωσε, έχουν καταγραφεί σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ αρχικών εκτιμήσεων και τελικών τιμών, γεγονός που τις καθιστά απρόβλεπτες.

Το πρόβλημα εντείνεται στον σχεδιασμό σταθερών τιμολογίων, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα αντιστάθμισης (hedging) αυτών των χρεώσεων. Αυτό αυξάνει το ρίσκο για τους προμηθευτές και περιορίζει τη δυνατότητα προσφοράς σταθερών τιμών ή οδηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε μετακύλιση του κόστους.

Απώλειες και ενεργειακός τουρισμός επιβαρύνουν τους συνεπείς

Σημαντική επιβάρυνση προκύπτει και από τις απώλειες του συστήματος, οι οποίες θα μπορούσαν να μειωθούν ακόμη και στο μισό, εάν προσεγγίσουν τα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών αγορών, όπως επεσήμανε η κ. Τριβυζά.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο φαινόμενο του ενεργειακού τουρισμού, το οποίο χαρακτήρισε ως μία από τις μεγαλύτερες πηγές ζημιάς για την αγορά. Το σχετικό κόστος μετακυλίεται τελικά στους συνεπείς πελάτες, επιβαρύνοντας συνολικά τα τιμολόγια.

Στοχευμένη αξιοποίηση «έξυπνων» μετρητών

Αναφερόμενη στις παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις στρεβλώσεις, η κ. Τριβυζά έδωσε έμφαση στην επιτάχυνση της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών, με στοχευμένη προτεραιοποίηση.

Όπως σημείωσε, προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί σε παροχές με δυσκολία ή αδυναμία πρόσβασης, σε καταναλωτές των οποίων η κατανάλωση δεν έχει μετρηθεί για χρόνια , καθώς και σε περιπτώσεις όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενες παραβατικές πρακτικές, ιδίως σε επαγγελματικούς χώρους.

Η ίδια εκτίμησε ότι μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να αποδώσει ταχύτερα αποτελέσματα, ακόμη και αν απαιτηθεί αναπροσαρμογή του σχεδιασμού για την εγκατάσταση μεγάλου αριθμού μετρητών σε ετήσια βάση.

Η αξιοποίηση των «έξυπνων» μετρητών μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον περιορισμό των απωλειών, στη βελτίωση της διαφάνειας και, τελικά, στη μείωση του κόστους που επιβαρύνει τον τελικό καταναλωτή, σημείωσε κλείνοντας την τοποθέτησή της η κ. Τριβυζά.