Επιδότηση ντίζελ: Περιορισμένο το όφελος στην αντλία – στα 12 λεπτά η πραγματική μείωση

Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα 1^η Απριλίου το μέτρο επιδότησης του πετρελαίου κίνησης, σε μια συγκυρία όπου η αγορά καυσίμων παραμένει υπό ισχυρή πίεση λόγω της διεθνούς ενεργειακής αστάθειας. Η κρατική παρέμβαση επιχειρεί να ανακόψει την ανοδική πορεία των τιμών, ωστόσο η πραγματική επίδραση για τους καταναλωτές αποδεικνύεται σαφώς περιορισμένη σε σχέση με το ονομαστικό ύψος της επιδότησης.

Παρότι το μέτρο προβλέπει ενίσχυση 20 λεπτών ανά λίτρο, στην πράξη η μείωση που θα δουν οι οδηγοί στην αντλία εκτιμάται κοντά στα 12 λεπτά. Ο λόγος είναι ότι ένα σημαντικό μέρος της επιδότησης –περίπου 8 λεπτά– απορροφάται από νέες αυξήσεις που έχουν ήδη ενσωματωθεί στις διεθνείς τιμές και περνούν σταδιακά στην εγχώρια αγορά.

Με βάση τις εκτιμήσεις της αγοράς, η τιμή του πετρελαίου κίνησης, που σήμερα κινείται περίπου στα 2,12 ευρώ ανά λίτρο, αναμένεται να υποχωρήσει προς το επίπεδο των 2 ευρώ. Ωστόσο, χωρίς την επιδότηση, η τιμή θα κινούνταν υψηλότερα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το μέτρο λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός ανάσχεσης των αυξήσεων και λιγότερο ως εργαλείο ουσιαστικής αποκλιμάκωσης.

Οι διεθνείς τιμές καθορίζουν το αποτέλεσμα

Η περιορισμένη απόδοση της επιδότησης συνδέεται άμεσα με τη συνεχιζόμενη άνοδο στις διεθνείς αγορές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το diesel Platts αυξήθηκε από τα 1.435,5 δολ./τόνο στις 27 Μαρτίου στα 1.454 δολ./τόνο στις 30 Μαρτίου, σημειώνοντας άνοδο 1,29% μέσα σε λίγες ημέρες. Αντίστοιχα, το πετρέλαιο θέρμανσης ενισχύθηκε κατά 2,11%, ενώ και η αμόλυβδη κατέγραψε αύξηση 2,10%.

Το Brent παραμένει σε υψηλά επίπεδα, κοντά στα 112,8 δολάρια το βαρέλι, διατηρώντας αυξημένο το κόστος πρώτης ύλης για τα διυλιστήρια και ενισχύοντας τις πιέσεις σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Άλμα τιμών τον τελευταίο μήνα

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν εξεταστεί η πορεία των τιμών σε βάθος ενός μήνα. Από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τα τέλη Μαρτίου, οι διεθνείς τιμές Platts για το diesel έχουν αυξηθεί κατά περίπου 90,6%, ενώ σημαντική είναι και η άνοδος στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Σε επίπεδο διυλιστηρίων, το πετρέλαιο κίνησης καταγράφει αύξηση περίπου 43,7%, ενώ στο πετρέλαιο θέρμανσης η άνοδος φτάνει το 52,8%. Οι αυξήσεις αυτές έχουν ήδη περάσει στη λιανική αγορά, με τη μέση τιμή του diesel να διαμορφώνεται πανελλαδικά κοντά στα 2,118 ευρώ ανά λίτρο, αυξημένη κατά 35,3% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Η εκτίναξη αυτή εξηγεί και την ανάγκη για άμεση παρέμβαση, καθώς το αυξημένο κόστος καυσίμων μεταφέρεται όχι μόνο στα νοικοκυριά αλλά και στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας, επηρεάζοντας το μεταφορικό κόστος και την εφοδιαστική αλυσίδα.

Μεταβλητότητα και βραχυπρόθεσμες διορθώσεις

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη. Την Τρίτη 31 Μαρτίου το diesel κίνησης κατέγραψε ημερήσια αύξηση της τάξης των 15,19 δολαρίων ανά τόνο. Ωστόσο, για την Τετάρτη καταγράφεται ισχυρή διόρθωση της τάξης των -120,66 δολαρίων, ένδειξη ότι η αγορά κινείται με έντονες διακυμάνσεις.

Η διόρθωση αυτή μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, χωρίς όμως να αλλάζει τη συνολική εικόνα, καθώς η τάση παραμένει εύθραυστη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη ροή των προμηθειών.

Περιορισμένη «ανάσα» για καταναλωτές και επιχειρήσεις

Συνολικά, η επιδότηση του ντίζελ προσφέρει μια συγκρατημένη μείωση της τάξης των 12 λεπτών ανά λίτρο, η οποία λειτουργεί περισσότερο ως «φρένο» στις αυξήσεις παρά ως ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών. Για τα νοικοκυριά, το όφελος είναι υπαρκτό αλλά περιορισμένο, ενώ για τις επιχειρήσεις μεταφορών και logistics η πίεση παραμένει σημαντική.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς η πορεία των διεθνών τιμών θα κρίνει τόσο την αποτελεσματικότητα της επιδότησης όσο και την ανάγκη για πρόσθετα μέτρα. Σε ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, η αγορά καυσίμων συνεχίζει να κινείται σε λεπτές ισορροπίες, με τις κρατικές παρεμβάσεις να καλούνται να προσαρμόζονται διαρκώς στις εξελίξεις.