Ρεκόρ εισαγωγών ρωσικού LNG στην ΕΕ πριν την πλήρη απαγόρευση – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Η αποφασιστικότητα της Ευρώπης να τερματίσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα συγκρούεται ολοένα και περισσότερο με την πραγματικότητα: η ήπειρος εξακολουθεί να εισάγει ρεκόρ ποσοτήτων ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), την ώρα που τα αποθέματα φυσικού αερίου μειώνονται ταχύτερα από το αναμενόμενο κατά τη διάρκεια του χειμώνα, με το ποσοστό πλήρωσης να έχει πέσει κάτω από το 40%.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του ρωσικού πρακτορείου ειδήσεων TASS, που βασίζονται σε δεδομένα του αναλυτικού κέντρου Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες, οι εισαγωγές ρωσικού LNG από την ΕΕ ανήλθαν σε 2,276 δισ. κυβικά μέτρα τον Ιανουάριο. Το επίπεδο αυτό αντιπροσωπεύει μια μικρή αύξηση σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025 και μια αισθητή άνοδο σε σύγκριση με τα 2,05 δισ. κυβικά μέτρα που είχαν εισαχθεί τον Ιανουάριο του προηγούμενου έτους. Συνολικά, οι εισαγωγές LNG στην Ευρώπη διαμορφώθηκαν στα 12,2 δισ. κυβικά μέτρα για τον μήνα, αυξημένες κατά 1,3% σε μηνιαία βάση και κατά 6% σε ετήσια βάση.

Η αύξηση αυτή σημειώθηκε παρά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα τέλη Ιανουαρίου να εγκρίνει την πλήρη απαγόρευση των προμηθειών ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου 2027, με την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών να ακολουθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Φεβρουαρίου, στέλνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα για τις μακροπρόθεσμες προθέσεις της Ένωσης.

Ωστόσο, οι αγορές, οι υφιστάμενες υποδομές και οι βραχυπρόθεσμες ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια σκιαγραφούν μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα.

Χειμερινή ανάκαμψη της ζήτησης LNG

Η αύξηση των εισαγωγών LNG τον Ιανουάριο δεν περιορίστηκε στη Ρωσία. Οι προμήθειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν κατά 18% σε μηνιαία βάση, φτάνοντας τα 8 δισ. κυβικά μέτρα, παγιώνοντας τη θέση των ΗΠΑ ως του κορυφαίου προμηθευτή LNG της Ευρώπης. Οι εισαγωγές από την Αφρική ανήλθαν περίπου στα 772 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ η Μέση Ανατολή προμήθευσε περίπου 571 εκατ. κυβικά μέτρα.

Παρά τη διαφοροποίηση των πηγών, το ρωσικό LNG διατήρησε ισχυρή παρουσία. Αν και οι συνολικές παραδόσεις προς την ΕΕ μειώθηκαν κατά 5,6% το 2025, στα 20,3 δισ. κυβικά μέτρα, η Ρωσία παρέμεινε ο τέταρτος μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ένωσης, πίσω από τη Νορβηγία, τις ΗΠΑ και την Αλγερία. Συνολικά, η Ρωσία προμήθευσε περίπου 38 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στα κράτη-μέλη το 2025, συνυπολογίζοντας το LNG και τις ροές μέσω αγωγών.

Ο κομβικός ρόλος του Yamal

Η ανθεκτικότητα των ρωσικών εξαγωγών LNG συνδέεται άμεσα με το Yamal LNG, το εμβληματικό έργο υγροποίησης της Μόσχας στη χερσόνησο Γιαμάλ της Αρκτικής. Ο τερματικός σταθμός απέστειλε 1,69 εκατ. μετρικούς τόνους LNG προς την Ευρώπη τον Ιανουάριο, σημειώνοντας αύξηση 8% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι, παρά τον διακηρυγμένο στόχο της ΕΕ για σταδιακή απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια.

Στοιχεία της διεθνούς εταιρείας παρακολούθησης εμπορίου Kpler, τα οποία επικαλείται η γερμανική περιβαλλοντική οργάνωση Urgewald, δείχνουν ότι 23 από τα 25 φορτία LNG που απέπλευσαν από το Yamal τον Ιανουάριο κατευθύνθηκαν σε ευρωπαϊκά λιμάνια, με τα δύο υπόλοιπα να αποστέλλονται στην Κίνα. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν ότι, προς το παρόν, η Ευρώπη παραμένει ο βασικός προορισμός της παραγωγής του Yamal.

Η Ευρώπη παραμένει ο μεγαλύτερος πελάτης ρωσικού LNG

Παρά την επικείμενη απαγόρευση, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού LNG παγκοσμίως. Η Urgewald εκτιμά ότι τα κράτη-μέλη εισήγαγαν ρωσικό LNG αξίας 7,2 δισ. ευρώ μόνο το 2025 — έσοδα που, σύμφωνα με τους επικριτές, συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της πολεμικής μηχανής του Κρεμλίνου.

Ο τερματικός σταθμός Yamal LNG βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της εμπορικής σχέσης. Από τους 19,7 εκατ. μετρικούς τόνους LNG που εξήχθησαν από το έργο το 2025, περισσότεροι από 15 εκατ. τόνοι —περίπου το 76%— κατευθύνθηκαν σε ευρωπαϊκούς προορισμούς. Η Γαλλία αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο αγοραστή, εισάγοντας 6,3 εκατ. τόνους, που αντιστοιχούν σε σχεδόν 42% των ευρωπαϊκών φορτίων του Yamal. Ακολούθησε το Βέλγιο με περίπου 4,2 εκατ. τόνους, με το μεγαλύτερο μέρος να διακινείται μέσω του τερματικού σταθμού Zeebrugge, ενός κομβικού κόμβου LNG που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο πολιτικής και περιβαλλοντικής κριτικής.

Σύμφωνα με το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα, τον Δεκέμβριο η ΕΕ αντιπροσώπευε εκ νέου το 49% των συνολικών εξαγωγών ρωσικού LNG παγκοσμίως, ξεπερνώντας την Κίνα και την Ιαπωνία. Μόνο τον συγκεκριμένο μήνα, η ΕΕ εισήγαγε ρωσικό LNG αξίας περίπου 700 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε σχεδόν στο ήμισυ των συνολικών εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων ύψους 1,3 δισ. ευρώ.

Η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ισπανία βρέθηκαν στην κορυφή της λίστας των εισαγωγέων LNG, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης παραμένουν βαθιά συνδεδεμένες με τις ρωσικές προμήθειες φυσικού αερίου, ακόμη κι όταν σε πολιτικό επίπεδο προωθούν κυρώσεις και διαφοροποίηση.

Ρήγματα στο εσωτερικό της Ένωσης

Το ζήτημα των ρωσικών ενεργειακών εισαγωγών συνεχίζει να αποκαλύπτει ρωγμές στο εσωτερικό της ΕΕ. Η Ουγγαρία, η οποία εδώ και χρόνια αντιτίθεται στις κυρώσεις κατά της ρωσικής ενέργειας, ήταν τον Δεκέμβριο ο μεγαλύτερος συνολικός εισαγωγέας ρωσικών ορυκτών καυσίμων εντός της Ένωσης, με αγορές ύψους 337 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό περιελάμβανε 130 εκατ. ευρώ σε αργό πετρέλαιο μέσω του αγωγού Druzhba, που εξαιρείται των κυρώσεων, και 207 εκατ. ευρώ σε φυσικό αέριο μέσω αγωγών.

Οι αγορές αυτές κατέστησαν την Ουγγαρία τον τέταρτο μεγαλύτερο μεμονωμένο αγοραστή ρωσικών ορυκτών καυσίμων παγκοσμίως τον Δεκέμβριο, υπογραμμίζοντας τη διαχρονική αντίσταση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν στη σκληρή γραμμή των Βρυξελλών απέναντι στη Μόσχα.

Σε ετήσια βάση, πάντως, οι εισαγωγές ρωσικού LNG από την ΕΕ μειώθηκαν κατά 13% το 2025, συμβάλλοντας σε συνολική πτώση 31% των ρωσικών εισαγωγών φυσικού αερίου. Η μείωση αυτή οφείλεται κυρίως στην κατάρρευση κατά 45% των ροών μέσω αγωγών μετά τη λήξη της διέλευσης φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας — εξέλιξη που ανάγκασε την Ευρώπη να στηριχθεί περισσότερο στο LNG, συμπεριλαμβανομένων των ρωσικών φορτίων.

Στενεύουν τα χρονικά περιθώρια

Η απαγόρευση του 2027 έχει σχεδιαστεί ώστε να δώσει στα κράτη-μέλη χρόνο να επεκτείνουν τις υποδομές LNG, να εξασφαλίσουν εναλλακτικά συμβόλαια προμήθειας, να ενισχύσουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να μειώσουν τη συνολική ζήτηση φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι συνεχιζόμενες αγορές μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού LNG κινδυνεύουν να παγιώσουν νέες εξαρτήσεις και να υπονομεύσουν το ηθικό και στρατηγικό αφήγημα της Ένωσης.

Οι υποστηρικτές της σταδιακής προσέγγισης αντιτείνουν ότι μια απότομη διακοπή θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών και σε ελλείψεις, ιδιαίτερα σε ψυχρούς χειμώνες, προκαλώντας κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις απέναντι στην ίδια την ενεργειακή μετάβαση.