Αγορά Φωτοβολταϊκών: Συγκρατημένη αισιοδοξία μέσα σε ένα περιβάλλον προκλήσεων
Η εγχώρια αγορά φωτοβολταϊκών έκλεισε το 2025 με θετικό πρόσημο ως προς τον συνολικό όγκο νέων εγκαταστάσεων, καθώς προστέθηκαν περίπου 2,5 GW νέας ισχύος, επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο του 2024. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ανήλθε πλέον στα 12,2 GW, που αντιστοιχούν σε περίπου 1,2 kW ανά κάτοικο, κατατάσσοντας τη χώρα μας στην τέταρτη θέση στην Ευρώπη με βάση τον συγκεκριμένο δείκτη.
Η εικόνα αυτή ευθυγραμμίζεται με τις γενικότερες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά, όπου το 2025 καταγράφηκε επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης. Η τάση αυτή αποδίδεται κυρίως στη σημαντική υποχώρηση των εγκαταστάσεων στον οικιακό τομέα, η οποία σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίστηκε από την υλοποίηση μεγάλων έργων επί εδάφους.
Σε εθνικό επίπεδο, το 2025 παρατηρήθηκε μείωση στα συστήματα αυτοκατανάλωσης, με τις νέες εγκαταστάσεις να εκτιμάται ότι διαμορφώθηκαν στα 270 MW, έναντι 373 MW το 2024. Αυτό οφείλεται στους εξής λόγους: αφενός με την ολοκλήρωση των προγραμμάτων επιδότησης οικιακών φωτοβολταϊκών το 2024, γεγονός που μετέφερε στο 2025 κυρίως ανεκτέλεστα έργα, και αφετέρου με τη μη έγκαιρη επικαιροποίηση της υπουργικής απόφασης για την αυτοκατανάλωση από το ΥΠΕΝ. Η παρατεταμένη εκκρεμότητα στη σχετική υπουργική απόφαση δημιούργησε αβεβαιότητα στην αγορά και καθυστερήσεις (16 μήνες) στην εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών, με σημαντικές επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις του κλάδου, αλλά και στην απασχόληση με την απώλεια θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας δεν προχώρησε με τους αναμενόμενους ρυθμούς. Εκτιμάται ότι έως το τέλος του 2025 θα έχουν εγκατασταθεί περίπου 300 MW μπαταριών, κυρίως στο τελευταίο τρίμηνο του έτους, χωρίς ωστόσο να έχουν ακόμη πλήρη συμμετοχή στην αγορά. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι το ΥΠΕΝ αναγνώρισε την ανάγκη αναθεώρησης των στόχων για την αποθήκευση, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες συνθήκες της αγοράς, όπως οι περικοπές παραγωγής και οι αρνητικές τιμές. Στο πλαίσιο αυτό, εξαγγέλθηκαν πρόσθετα μέτρα στήριξης, με αποτέλεσμα το 2026 να αναμένεται εγκατάσταση περίπου 1 GW συστημάτων αποθήκευσης.
Οι προοπτικές για το 2026 διαμορφώνουν μια εικόνα συγκρατημένης αισιοδοξίας. Το έτος αναμένεται να αποτελέσει χρονιά ρεκόρ για τα φωτοβολταϊκά, καθώς προβλέπεται η εγκατάσταση σχεδόν 3 GW νέων πάρκων, τα οποία έχουν ωριμάσει αδειοδοτικά και βρίσκονται ήδη σε φάση κατασκευής. Στον τομέα της αυτοκατανάλωσης, εκτιμάται ότι υπάρχουν αιτήσεις στον ΔΕΔΔΗΕ για περίπου 350 MW που παραμένουν σε εκκρεμότητα, ενώ επιπλέον δυναμικό της τάξης των 100 MW αναμένεται να προκύψει από το πρόγραμμα «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις». Η αγορά δύναται να εισέλθει σε τροχιά σταδιακής ανάκαμψης, υπό την προϋπόθεση ότι θεσμικοί και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα κινηθούν συντονισμένα και με την απαιτούμενη ταχύτητα.
Σημαντικό ορόσημο αποτελεί το γεγονός ότι το 2026 η αγορά φωτοβολταϊκών αναμένεται να επιτύχει τον στόχο που έχει τεθεί από το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα για το 2030. Ο επόμενος στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της διείσδυσης, ώστε έως το 2030 να αντιστοιχούν τουλάχιστον 2 kW ανά κάτοικο. Ο κλάδος των φωτοβολταϊκών έχει αποδείξει διαχρονικά την ανθεκτικότητά του, την ωριμότητά του και την ικανότητά του να υπερβαίνει τους στόχους που τίθενται, αποτελώντας έναν από τους πλέον δυναμικούς πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης, υπό ένα σταθερό και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο.
_________
Ο Παναγιώτης Μουρτοπάλλας είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ).
Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.