Τι σημαίνει για την αγορά καυσίμων το λουκέτο στην Jet Oil – Η οικογένεια Μαμιδάκη και ο αυτοδημιούργητος Πακιστανός

Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας της Jet Oil, στον απόηχο των νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αναδιατάσσει –χωρίς να αποσταθεροποιεί– τον χάρτη της εγχώριας αγοράς καυσίμων και κλείνει έναν κύκλο δεκαετιών για μία από τις ιστορικότερες ελληνικές εταιρείες του κλάδου.

Η απόφαση αφορά την Cetracore Jetoil, η οποία υποχρεώθηκε να αναστείλει τη δραστηριότητά της μετά την υιοθέτηση, τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου, νέου πακέτου κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα μέτρα στοχεύουν δίκτυα και πρόσωπα που φέρονται να διευκόλυναν τη συνέχιση των ρωσικών εξαγωγών αργού πετρελαίου, παρά τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Στο επίκεντρο των κυρώσεων βρίσκονται οι έμποροι πετρελαίου Murtaza Lakhani και Etibar Eyyub, τους οποίους οι ευρωπαϊκές αρχές συνδέουν με πρακτικές παράκαμψης των περιορισμών. Ο Lakhani, αυτοδημιούργητος Πακιστανός πολυεκατομμυριούχος, απέκτησε έμμεση αλλά καθοριστική σχέση με την Jet Oil το 2020, όταν η Mercantile & Maritime Group, συμφερόντων του, εξασφάλισε το πλειοψηφικό πακέτο της Cetracore Energy, με έδρα τη Βιέννη.

Η Cetracore Energy είχε αναλάβει τον πλήρη έλεγχο της Jet Oil ήδη από το 2018, σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης για την ελληνική εταιρεία, η οποία είχε υπαχθεί στο άρθρο 99 του πτωχευτικού κώδικα. Εκείνη η φάση της «εξυγίανσης» στιγματίστηκε από την αυτοκτονία του προέδρου και συνιδρυτή της Jet Oil, Κυριάκου Μαμιδάκη, γεγονός που σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία της εταιρείας και της αγοράς καυσίμων.

Η διοίκηση της Jet Oil επιμένει, μέσω επίσημης ανακοίνωσης, ότι η αναστολή λειτουργίας έχει προσωρινό χαρακτήρα και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές επαφές με νομικούς συμβούλους και τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, με στόχο την επαναλειτουργία της εταιρείας εντός του πλαισίου πλήρους κανονιστικής συμμόρφωσης.

Την ίδια ώρα, στο πλαίσιο εφαρμογής των κυρώσεων, η Ανεξάρτητη Αρχή για την Καταπολέμηση του Ξεπλύματος Μαύρου Χρήματος προχώρησε στο «πάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων πέντε εταιρειών εμπορίας καυσίμων, μεταξύ των οποίων και η Jet Oil, καθώς και τέσσερις μικρότερες εταιρείες που φέρονται να ελέγχονται από το ίδιο πρόσωπο.

Παρά τη βαρύτητα των εξελίξεων, η αγορά εμφανίζεται ψύχραιμη. Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η αναστολή λειτουργίας της Jet Oil δεν δημιουργεί κίνδυνο ελλείψεων, καθώς η εταιρεία είχε ήδη περιορίσει δραστικά το αποτύπωμά της. Από το ιστορικό δίκτυο των περίπου 600 πρατηρίων, σήμερα παραμένουν ενεργά περίπου 80, ενώ οι πρατηριούχοι έχουν ήδη αποδεσμευτεί από ρήτρες αποκλειστικής προμήθειας.

Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, μεγάλοι παίκτες της αγοράς βρίσκονται σε συζητήσεις με πρατηριούχους του δικτύου Jet Oil, επιδιώκοντας να απορροφήσουν μέρος του δικτύου χωρίς τριγμούς στην αγορά λιανικής.

Το πιο ευαίσθητο σημείο αφορά τις υποδομές αποθήκευσης. Οι εγκαταστάσεις της Jet Oil στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης αντιστοιχούν σε περίπου 15% της συνολικής αποθηκευτικής δυναμικότητας της χώρας, γεγονός που καθιστά την αναστολή λειτουργίας τους σημαντικό παράγοντα για την εφοδιαστική αλυσίδα της Βόρειας Ελλάδας.

Η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα τη Motor Oil, η οποία χρησιμοποιούσε τις εγκαταστάσεις στο πλαίσιο μακροχρόνιας μίσθωσης. Κύκλοι της εταιρείας αναφέρουν ότι η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω ανακατανομής αποθεμάτων στις υποδομές του ομίλου σε Θεσσαλονίκη και Καβάλα, ενώ μέρος του κενού εκτιμάται ότι θα καλυφθεί από εγκαταστάσεις της HELLENiQ ENERGY στη Θεσσαλονίκη και της Ελίν στο Πόρτο Λάγος.

Παρά τις διαβεβαιώσεις περί προσωρινής αναστολής, η επικρατούσα εκτίμηση στην αγορά είναι ότι οι διεθνείς κυρώσεις καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε μορφή χρηματοδότησης και συναλλαγών για την Jet Oil. Από τον τραπεζικό δανεισμό έως την εξυπηρέτηση καθημερινών υποχρεώσεων, το περιβάλλον χαρακτηρίζεται πλέον ασφυκτικό, οδηγώντας πολλούς στο συμπέρασμα ότι το «προσωρινό λουκέτο» ενδέχεται να εξελιχθεί σε οριστικό τέλος για μια εταιρεία που άφησε έντονο αποτύπωμα στον ελληνικό ενεργειακό κλάδο για περισσότερες από έξι δεκαετίες.