Οι 15λεπτες συναλλαγές ενισχύουν τα κέρδη στα BESS στην Ευρώπη - Ο ρόλος του δυναμικού arbitrage

Η οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) στην Ευρώπη έχει βελτιωθεί σημαντικά μετά τις αλλαγές στη δομή τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τη Rystad Energy, αρκετές χώρες προσφέρουν πλέον τη δυνατότητα αύξησης των κερδών των BESS κατά περισσότερο από 15% και ακόμη και πάνω από 20%.

Με το αναθεωρημένο σύστημα, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζονται κάθε 15 λεπτά αντί ανά ώρα, δίνοντας στους φορείς λειτουργίας συστημάτων αποθήκευσης συχνότερες ευκαιρίες να αγοράσουν ενέργεια όταν είναι φθηνή και να τη πουλήσουν όταν οι τιμές εκτοξεύονται. Από την αλλαγή αυτή, το δυναμικό arbitrage έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο 14% στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης. Ορισμένες χώρες – όπως η Αυστρία και η Σλοβακία – έχουν καταγράψει αυξήσεις άνω του 20%, ενώ άλλες, συμπεριλαμβανομένων της Πορτογαλίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας, έχουν σημειώσει μόνο οριακές βελτιώσεις.

Ευνοϊκη εικόνα

Όπως επισημαίνει η Rystad, η οικονομική εικόνα των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) στην Ευρώπη φαίνεται ακόμη πιο ευνοϊκή μετά τις αλλαγές στη δομή τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ τον Οκτώβριο, με αρκετές χώρες να προσφέρουν δυνατότητα αύξησης των κερδών κατά πάνω από 15%. 

Το νέο σύστημα της ΕΕ καθορίζει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κάθε 15 λεπτά αντί ανά ώρα, προσφέροντας στους φορείς BESS περισσότερες ευκαιρίες να αγοράζουν ηλεκτρισμό όταν είναι φθηνός και να τον πωλούν όταν οι τιμές ανεβαίνουν. Από την εφαρμογή του νέου συστήματος, το δυναμικό arbitrage έχει αυξηθεί κατά 14% κατά μέσο όρο στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας. Ορισμένες χώρες, όπως η Αυστρία και η Σλοβακία, σημείωσαν αυξήσεις άνω του 20%, ενώ άλλες, όπως η Πορτογαλία, η Νορβηγία και η Σουηδία, κατέγραψαν μόνο μικρές βελτιώσεις. Αν μια μπαταρία κερδίζει περίπου 20% περισσότερα κάθε χρόνο λόγω αυτών των διακυμάνσεων των τιμών, η συνολική απόδοση της επένδυσης μπορεί να αυξηθεί περίπου κατά 3% σε διάστημα 20 ετών.

Η μετάβαση στα 15λεπτα

Παραδοσιακά, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ καθορίζονταν ανά ώρα. Ωστόσο, όταν οι αγορές μεταβαίνουν από ωριαία σε διαστήματα συναλλαγών 15 λεπτών, γνωστά ως Μονάδες Χρόνου Αγοράς (MTUs), αναδύονται νέες ευκαιρίες για παραγωγή εσόδων. Τον Οκτώβριο, όταν η ευρωπαϊκή αγορά επόμενης ημέρας μετατοπίστηκε από ωριαίες σε 15λεπτες MTUs, κατέστη δυνατή η εμπορία ενέργειας ανά τέταρτο της ώρας, η οποία αποδείχθηκε πολύ πιο κερδοφόρα από τη διαπραγμάτευση σε πλήρη ώρα. Για παράδειγμα, στη Λιθουανία, η μετατόπιση ενέργειας ανά 15 λεπτά απέφερε περίπου 263 δολάρια ανά μεγαβατώρα (MWh), 14% περισσότερα από την ωριαία εμπορία. Στη Γερμανία, το arbitrage ανά τέταρτο της ώρας ήταν 16% πιο κερδοφόρο από το ωριαίο.

Ευελιξία στην παραγωγή

Σε χώρες με μικρότερη ευελιξία στην παραγωγή και κατανάλωση ισχύος, το υψηλό ποσοστό διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών μπορεί να προκαλέσει μεγάλες διακυμάνσεις τιμών.

Οι γρήγορες αλλαγές στην αιολική ή ηλιακή παραγωγή σημαίνουν ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να μεταβληθούν αισθητά ακόμη και μέσα σε μία μόνο ώρα. Τα μικρότερα διαστήματα συναλλαγών των 15 λεπτών αποτυπώνουν αυτές τις ταχείες μεταβολές, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για ευέλικτα assets. Αντίθετα, σε μέρη με πιο ευέλικτο ενεργειακό μείγμα, όπως η Νορβηγία με την υδροηλεκτρική παραγωγή και η Πορτογαλία με υδροηλεκτρική και μονάδες φυσικού αερίου, οι τιμές παραμένουν πιο σταθερές σε διάστημα μιας ώρας. Ως αποτέλεσμα, η διαφορά στα κέρδη μεταξύ 15λεπτων και ωριαίων συναλλαγών είναι πολύ μικρότερη.

Οι συγκρίσεις

Η ανάλυση της Rystad Energy συνέκρινε τα δυνητικά κέρδη από 1 ώρα ενεργειακού arbitrage στις ευρωπαϊκές αγορές υπό δύο σενάρια. Στο σενάριο των 15λεπτων αγορών, ένας κύκλος arbitrage απαιτεί τέσσερα βήματα φόρτισης και τέσσερα εκφόρτισης. Στο σενάριο των 60 λεπτών, ο ίδιος κύκλος χρειάζεται μόνο μία φόρτιση και μία εκφόρτιση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μετάβαση σε συντομότερα διαστήματα συναλλαγών θα μπορούσε να ενισχύσει τις ευκαιρίες εσόδων για τους ευρωπαϊκούς φορείς συστημάτων αποθήκευσης.

Οι επιφυλάξεις

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την ανάλυση της Rystad υπάρχει μια σημαντική επιφύλαξη. Τα ασυνήθιστα υψηλά περιθώρια arbitrage που παρατηρούνται σήμερα, περίπου +150 δολάρια ανά MWh, δεν αναμένεται να διατηρηθούν τα επόμενα 10–20 χρόνια. Μια πιο ρεαλιστική μακροπρόθεσμη μέση τιμή είναι γύρω στα 60 δολάρια ανά MWh, που αντιστοιχεί σε εσωτερικό βαθμό απόδοσης (IRR) περίπου 6% από καθαρό ενεργειακό arbitrage. Η αυξημένη λεπτομέρεια της αγοράς θα μπορούσε να αυξήσει τα μέση έσοδα στα περίπου 70 δολάρια ανά MWh, προσθέτοντας περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες στο IRR.

Οι προκλήσεις

Η μεγαλύτερη πρόκληση για την παραγωγή εσόδων μέσω arbitrage είναι ότι η μεταβλητότητα των τιμών είναι απρόβλεπτη. Στην Ευρώπη, οι 15λεπτες αγορές ξεκίνησαν μόλις πριν από δύο μήνες. Η Αυστραλία, ωστόσο, μετακινήθηκε από 30λεπτες σε 5λεπτες αγορές το 2021 και από τότε τα μικρότερα χρονικά διαστήματα έχουν αυξήσει σταθερά τα κέρδη arbitrage.

Για παράδειγμα, στην πολιτεία Νέα Νότια Ουαλία της Αυστραλίας, η τιμολόγηση ανά 5 λεπτά έχει αποφέρει περίπου 20% υψηλότερα ετήσια έσοδα από arbitrage σε σύγκριση με το παλιό 30λεπτο σύστημα. Στη Βικτώρια, οι 5λεπτες τιμές έχουν δημιουργήσει περίπου 15% υψηλότερα έσοδα για arbitrage διάρκειας 1 ώρας τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Τελικά, οι ευκαιρίες arbitrage μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη ένδειξη του δυνητικού μέγιστου κέρδους για ένα έργο BESS. Ωστόσο, τα πραγματικά έσοδα από arbitrage στις αγορές επόμενης ημέρας θα είναι χαμηλότερα όταν ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως οι απώλειες απόδοσης, η διαθεσιμότητα του συστήματος, η ρευστότητα της αγοράς και οι στρατηγικές αντιστάθμισης που μειώνουν την εξάρτηση από μεμονωμένες ακραίες αιχμές τιμών.