Σινιάλο του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας για μηχανισμούς διαθεσιμότητας από τα κράτη - μέλη - Η αναφορά Στάσση ως Αντιπροέδρου της Eurelectric στο γεύμα εργασίας των υπουργών

Σαφές μήνυμα για την ανάγκη στήριξης των μονάδων φυσικού αέριου των 27 χωρών - μελών, προκειμένου να παραμείνουν στο ενεργειακό παιχνίδι, καθώς λόγω της κυριαρχίας των ΑΠΕ, δουλεύουν όλο και λιγότερες ώρες, στέλνει το κείμενο συμπερασμάτων του χθεσινού Συμβούλιου των Υπουργών Ενέργειας στο Λουξεμβούργο.

Ακτινογραφώντας τα βασικά του σημεία, πέρα από το «πράσινο φως» των περισσότερων υπουργών στην απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο (σήμερα οι επίσημες ανακοινώσεις της Κομισιόν), αλλά και τα ελληνικού ενδιαφέροντος ζητήματα, δηλαδή την ενεργοποίηση της περίφημης Task Force για τις τιμές στο ρεύμα, όσο και το ευρωπαικό σήμα στήριξης του καλωδίου Ελλάδας - Κύπρου, έχει τη σημασία της η αναφορά και σε ένα τρίτο θέμα που μελετά και η ελληνική κυβέρνηση.

Τη προοπτική της αποζημίωσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που «καίνε» φυσικό αέριο και ως σταθμοί βάσης είναι κρίσιμοι για την ευστάθεια του συστήματος, προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους στο μέλλον. Κι αυτό, καθώς η συνεχιζόμενη διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημα συνεπάγεται συνεχή μείωση των ωρών λειτουργίας τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα έσοδά τους.

Σύμφωνα με το κείμενο συμπερασμάτων, οι 27 υπουργοί Ενέργειας «καλούν τη Κομισιόν να στηρίξει τα κράτη  - μέλη στην έγκαιρη αντιμετώπιση των αναγκών τους σε επάρκεια πόρων, ιδίως με τον εξορθολογισμό των διαδικασιών έγκρισης των capacity mechanisms, σεβόμενη τη δυνατότητα των κρατών μελών να διαχειρίζονται την ασφάλεια εφοδιασμού τους».

H «περιφερειακή προσέγγιση» και το μήνυμα της Eurelectric 

Το θέμα είχε προαναγγείλει η ίδια η ατζέντα της συνόδου, σύμφωνα με την οποία, «οι υπουργοί επρόκειτο κατά τη διάρκεια του γεύματος, να ανταλλάξουν απόψεις για την ενίσχυση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και πάνω σε πιθανά μέτρα ως προς τη μεγαλύτερή της εμβάθυνση, μεταξύ των οποίων μια περιφερειακή προσέγγιση των capacity mechanisms».

Η αναφορά σε περιφερειακή προσέγγιση θα μπορούσε να παραπέμπει στο γεγονός ότι πολλές χώρες της ευρωπαικής περιφέρειας, όπως της ΝΑ Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, δεν διαθέτουν ακόμη τέτοιους μηχανισμούς.

Τη συζήτηση τροφοδοτεί και η χθεσινή ανάρτηση του Προέδρου της ΔΕΗ, Γιώργου Στάσση, που με την ιδιότητα του Αντιπροέδρου της Eurelectric, δηλαδή του συνδέσμου που εκπροσωπεί όλα τα utilities ηλεκτρισμού πανευρωπαικά, συμμετείχε στο γεύμα εργασίας των ευρωπαίων υπουργών, μεταφέροντας την προσέγγιση του φορέα για ένα ανθεκτικό και ολοκληρωμένο σύστημα ηλεκτρισμού.

«Νωρίτερα φέτος δημοσιεύσαμε την έκθεσή μας για τον Επαναπροσδιορισμό της Ενεργειακής Ασφάλειας (Redefining EnergySecurity) που αναγνωρίζει την αυξανόμενη ανάγκη για ευελιξία προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια εφοδιασμού. Εργαλεία όπως οι Μηχανισμοί Διαθεσιμότητας Ισχύος (CRMs) μπορούν να βοηθήσουν στη διασφάλιση της επάρκειας και να προωθήσουν μια πιο αποτελεσματική χρήση των πόρων, ενισχύοντας την ευελιξία και ενδυναμώνοντας τη διασυνοριακή συνεργασία», αναφέρει χαρακτηριστικά στην ανάρτησή του ο κ. Στάσσης.

Τι εξετάζει το ΥΠΕΝ

Στα καθ’ ημάς, οι πληροφορίες επιμένουν ότι το αρμόδιο υπουργείο έχει αρχίσει να εξετάζει τη δημιουργία ενός capacity market για τις μονάδες φυσικού αερίου, χωρίς απ’ ότι φαίνεται να έχει καταλήξει στο τελικό σχήμα. Το βέβαιο είναι ότι αναγνωρίζει πως για να παραμείνει μελλοντικά στο παιχνίδι ένας ικανός στόλος ανταγωνιστικών επενδύσεων θα πρέπει κάποια στιγμή να δημιουργηθεί και στην Ελλάδα ένας μηχανισμός ανάλογος με εκείνον που ισχύει σε μεγάλες ευρωπαικές αγορές.

Τη συζήτηση φαίνεται να πυροδότησε η πρόσφατη εξαγγελία της ΔΕΠΑ από κοινού με ισραηλινά κεφάλαια για τη νέα μονάδα στη Λάρισα (792 MW), που έρχεται να προστεθεί σε τρεις ακόμη μεγάλους και σημαντικούς σταθμούς, σε Αγ. Νικόλαο Βοιωτίας, Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη, με τη κυβέρνηση να αντιλαμβάνεται ότι θα πρέπει κάπως να στηρίξει όλο αυτό το νέο portfolio στο φυσικό αέριο.

Τόσο γιατί καταλαβαίνει ότι σε ένα περιβάλλον με ολοένα και μεγαλύτερη κυριαρχία των ΑΠΕ, τέσσερις μεγάλες επενδύσεις συνολικού ύψους κοντά στα 2 δισ ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν σε πάνω από 3 νέα GW στο ενεργειακό σύστημα της χώρας, δεν μπορεί να είναι βιώσιμες καλύπτοντας μόνο τις αιχμές. Δηλαδή, μπαίνοντας στο σύστημα για λίγες μόνο ώρες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη βιωσιμότητα τους.

Προβάδισμα το ελληνικό «οικοσύστημα» στη ΝΑ Ευρώπη

Όσο και γιατί βλέπει ότι το ελληνικό «οικοσύστημα» των νέων μονάδων αποκτά προβάδισμα στη ΝΑ Ευρώπη. Τέτοιες επενδύσεις συνδυασμένου κύκλου στη γειτονιά μας είναι περιορισμένες και η Ελλάδα έχει φτάσει να κάνει το balancing όλης της περιοχής. Σαν αποτέλεσμα η Βουλγαρία εξαρτάται σε πολλές περιόδους μέσα στο χρόνο από τις ελληνικές εξαγωγές.

Στη πραγματικότητα, η άποψη που διαμορφώνεται σε ανθρώπους με γνώση του αντικειμένου είναι ότι όσο πιο πολλές μονάδες τελικά αναπτυχθούν, τόσο το καλύτερο για το ελληνικό σύστημα που σήμερα στηρίζεται μόνο στις υφιστάμενες της Metlen και της ΔΕΗ και σε μικρότερο βαθμό σε εκείνες των Elpedison και Ηρωνα.

Και ένα capacity market λειτουργεί πολύ καλύτερα, με πολλούς παίκτες παρά με λιγοστούς, καθώς ο ανταγωνισμός ρίχνει τις τιμές. Σύμφωνα με τους συνομιλητές μας, όταν η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να στηρίξει με κάποιο μηχανισμό όλες αυτές τις νέες μονάδες θα ήθελε να καταβάλει για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες όσο το δυνατό μικρότερη αποζημίωση. Υπ' αυτήν την έννοια, την εξυπηρετεί να έχει αρκετές εναλλακτικές, ώστε να μπορεί να επιλέξει το πλέον κατάλληλο σχήμα στήριξης που ταιριάζει στην εγχώρια αγορά.