Οι πέντε «κόκκινες γραμμές» των προμηθευτών στις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ για τα τιμολόγια ρεύματος – Νέο ραντεβού σε 2 βδομάδες προς εξεύρεση «κοινού τόπου»

Την πρόθεση των προμηθευτών και της ΡΑΑΕΥ να υπάρξει «κοινός τόπος» για την οριστικοποίηση των σχεδιαζόμενων μεταρρυθμίσεων στην αγορά προμήθειας με τις δύο πλευρές να θέτουν τις «κόκκινες γραμμές» τους ωστόσο σε πνεύμα διαλόγου, επιβεβαίωσε η χθεσινή τηλεδιάσκεψη που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. 

Υπενθυμίζεται, όπως έχει γράψει το energypress, ότι η χθεσινή τηλεδιάσκεψη πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια των παρατηρήσεων που κατέθεσαν οι προμηθευτές στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης με την Αρχή να καλεί τους προμηθευτές να επανέλθουν με αντιπροτάσεις στα σημεία που διαφωνούν με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις.

Από την πλευρά του ο Ρυθμιστής, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές, επιβεβαίωσε την πρόθεση του να υπάρξει ένα πλαίσιο που θα «συνυπογράφει» η αγορά, με την επισήμανση ωστόσο, αυτό να υπηρετεί επαρκώς την βασική κατεύθυνση των προτάσεων που δεν είναι άλλη από την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά και της προστασίας του καταναλωτή.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η Ρυθμιστική Αρχή κάλεσε τους προμηθευτές να συγκεντρώσουν περισσότερα στοιχεία και δεδομένα προς υποστήριξη των απόψεων τους, καθώς και να επεξεργαστούν εναλλακτικές προτάσεις έναντι των όσων παρουσίασε η Αρχή που θα κινούνται σε ανάλογη κατεύθυνση, χωρίς ωστόσο να δημιουργούν τις παρενέργειες και στρεβλώσεις για τις οποίες κάνουν λόγο στις επιστολές τους ή σε τοποθετήσεις τους κατά τις συναντήσεις που έχουν μεσολαβήσει με τα στελέχη της Αρχής.

Κατά συνέπεια, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς με γνώση των όσων συζητήθηκαν, το κλίμα κρίνεται θετικό με το ζητούμενο εκατέρωθεν να παραμένει «μια ενδιάμεση προσέγγιση που από την μία δεν θα περιορίζει την ελευθερία της αγοράς και από την άλλη θα συνδράμει στην ενίσχυση της ασφάλειας του καταναλωτή που παραμένει εκτεθειμένος σε σειρά ανισορροπίες και στρεβλώσεις της αγοράς σε συνθήκες ελλιπούς διαφάνειας».

Σημειώνεται ότι η «επαναληπτική» συνάντηση προγραμματίζεται για την μεθεπόμενη εβδομάδα, με την ατζέντα να περιλαμβάνει τις προτάσεις και τα στοιχεία που θα προσκομίσουν οι προμηθευτές προκειμένου να καταληχθεί «τι μέλει γενέσθαι» ώστε να προχωρήσουν τα επόμενα βήματα ως την θέσπιση των νέων ρυθμίσεων.

Οι πέντε βασικές ενστάσεις των προμηθευτών

Οι προμηθευτές διατηρούν ισχυρές ενστάσεις σε ορισμένες εκ των προτάσεων που τέθηκαν από την Ρυθμιστική Αρχή και οι οποίες αφορούν την δυνατότητα σύναψης προφορικών συμβάσεων, το πλαίσιο σύναψης συμβάσεων με Μεγάλους Καταναλωτές, την πρόβλεψη για συνάρτηση των καινοτόμων προϊόντων ενέργειας (βλ. μεικτά προϊόντα) με την ύπαρξη έξυπνου μετρητή, την πρόβλεψη για έγκριση της ΡΑΑΕΥ σε περιπτώσεις τροποποίησης σύμβασης καθώς και την προτεινόμενη ρύθμιση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού αναπροσαρμογής μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Προφορικές συμβάσεις με κανόνες

Στην περίπτωση των προφορικών συμβάσεων, οι εταιρείες προμήθειας, μέσα από τις θέσεις που έχει εκφράσει ο ΕΣΠΕΝ στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης αλλά και σε σχετικό άρθρο του Προέδρου του Συνδέσμου Αναστάσιου Λωσταράκου στο energypress, επισημαίνουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει καθολική απαγόρευση των εν λόγω συμβάσεων στο όνομα «προχειροτήτων» και «ατασθαλιών» με προμηθευτές να μην διατηρούν αρχείο με τις συμβάσεις που συνάπτουν κατά αυτό τον τρόπο. 

Η δυνατότητα σύναψης προφορικής σύμβασης, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, προβλέπεται σχετικά στην νομοθεσία και οποιαδήποτε ρύθμιση καθολικής κατάργησης αντίκειται στον ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Επιπρόσθετα, η ακύρωση της δυνατότητας θα καταλήξει να καταστήσει σημαντικά δυσκολότερη την τηλεφωνική πώληση ενεργειακών προϊόντων, αφήνοντας ως μόνη εναλλακτική την ύπαρξη δικτύου καταστημάτων που αντικειμενικά «ακυρώνεται» εν τη γενέσει, άπαξ και η πλειοψηφία των προμηθευτών διαθέτει περιορισμένες δυνατότητες σε αυτό το κομμάτι, χώρια το κόστος που συνεπάγεται μια τέτοια πρακτική.

Από την πλευράς της, η ΡΑΑΕΥ, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη περαιτέρω «θωράκισης» του πελάτη προκειμένου να αποφεύγει τις «κακοτοπιές» στην περίπτωση της προφορικής σύναψης συμβάσεων.

Ποιοι είναι οι μεγάλοι καταναλωτές

Έτερο ζήτημα αποτελούν οι μεγάλοι καταναλωτές όπου και εδώ οι προμηθευτές αντιδρούν σθεναρά στην πρόθεση της Αρχής να «τυποποιήσει» τα σχετικά τιμολόγια. Υπενθυμίζεται ότι βάσει του Κώδικα, οι εν λόγω συμβάσεις προκύπτουν στη βάση διμερούς διαπραγμάτευσης με τους προμηθευτές να διατηρούν σημαντικό βαθμό ευελιξίας στους όρους που θα συμπεριλάβουν και οι οποίοι δύναται να προσομοιάζουν τόσο σε «σταθερά» όσο και σε «κυμαινόμενα» τιμολόγια, δημιουργώντας μια μεικτή, εξατομικευμένη «φόρμουλα».

Η «ένσταση» της Αρχής έγκειται στο εύρος εφαρμογής της εν λόγω δυνατότητας που φτάνει να αφορά στο σύνολο των μη οικιακών καταναλωτών άνω των 25 kVA. Υπό αυτό πρίσμα, η ΡΑΑΕΥ προκρίνει μια «κατηγοριοποίηση» των «μεγάλων καταναλωτών» ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα ευέλικτης σύμβασης σε περιπτώσεις που πράγματι ισχύει «διαπραγματευτική ισχύ» από την πλευρά του καταναλωτή.

Για παράδειγμα, δεν συντρέχει κάτι τέτοιο στην περίπτωση ενός μικρού εμπορικού καταναλωτή που χρήζει προστασίας και διαφάνειας μέσω ενός «τυποποιημένου» προϊόντος που θα έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, δηλαδή σταθερό ή κυμαινόμενο, βάσει της συνολικότερης κατηγοριοποίησης των τιμολογίων. Οι προμηθευτές καλούνται να υποβάλουν προτάσεις για τον προσδιορισμό της κατηγορίας «μεγάλοι καταναλωτές».

Μετά γνώσεως και συμμόρφωσης του καταναλωτή τα καινοτόμα προϊόντα

Ως γνωστόν, η συνάρτηση καινοτόμων προϊόντων με την ύπαρξη έξυπνου μετρητή έχει γνωρίσει σημαντικές αντιδράσεις από τους προμηθευτές. Σε πρώτο χρόνο, η ΡΑΑΕΥ «ακούει» τις αγωνίες των προμηθευτών περί ουσιαστικά «ακύρωσης» των καινοτόμων προϊόντων, δεδομένης της χαμηλής διείσδυσης των έξυπνων μετρητών στα ελληνικά νοικοκυριά, ωστόσο επιμένει να υπάρξει εναλλακτική «φόρμουλα» που θα διασφαλίζει στο ακέραιο την ενημέρωση του καταναλωτή.

Το «πρόβλημα» στην προκειμένη περίπτωση αφορά στο γεγονός ότι ο καταναλωτής θα πρέπει να έχει γνώση της κατανάλωσής του, προκειμένου να επωφεληθεί των ωφελειών ενός πχ μεικτού τιμολογίου που ορίζει μια σταθερή χαμηλή χρέωση μέχρι ένα όριο κατανάλωσης και η οποία αλλάζει σε κυμαινόμενη μετά το όριο αυτό.

Η μη ύπαρξη έξυπνου μετρητή δυσχεραίνει την όλη διαδικασία για τον καταναλωτή, με την ΡΑΑΕΥ, ωστόσο, να αντιπροτείνει την αναφορά «disclaimer» στη σύμβαση ώστε ex ante ο καταναλωτής να είναι ενήμερος για την λειτουργία του προϊόντος και να γνωρίζει το όποιο ρίσκο. Οι προμηθευτές καλούνται να υποβάλουν εναλλακτικές προτάσεις που αφενός θα παρακάμπτουν την προϋπόθεση του καταναλωτή κι αφετέρου θα «θωρακίζουν» αναλόγως τον καταναλωτή απέναντι στα υφιστάμενα ρίσκα.

Το scope του «σπουδαίου λόγου»

Τέταρτο θέμα που συμπληρώνει τις «κόκκινες γραμμές» των προμηθευτών αφορά την πρόβλεψη περί πρότερης έγκρισης της ΡΑΑΕΥ για την τροποποίηση των συμβάσεων. Αρχικά η προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπει την τροποποίηση της σύμβασης μόνο σε περιπτώσεις «σπουδαίου λόγου» ορίζοντας ως τέτοιους την ενεργειακή κρίση και την πολεμική σύρραξη.

Κατά την άποψη των προμηθευτών, η «διατύπωση» παραγνωρίζει άλλους εξίσου σημαντικούς λόγους που δύναται να δικαιολογήσουν τροποποίηση της σύμβασης όπως ανισορροπίες στην αγορά που ωστόσο δεν προσιδιάζουν ή δεν συνιστούν στο ακέραιο ενεργειακή κρίση.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η ΡΑΑΕΥ εμφανίζεται ανοικτή να επανεξετάσει το θέμα με τους προμηθευτές να καλούνται να προσδιορίσουν τυχόν άλλες καταστάσεις για τις οποίες χρειάζεται να γίνει σαφής αναφορά μέσα στη ρύθμιση. Ανοικτό παραμένει το θέμα της έγκρισης όπου πέραν της καταρχήν επιφύλαξης έως και διαφωνίας των προμηθευτών, μένει να παρουσιαστεί το διαδικαστικό της υπόθεσης από την πλευρά της ΡΑΑΕΥ.

«Καταργούνται τα κυμαινόμενα»

Το πέμπτο σημείο αφορά στην πρόβλεψη περί «ενεργοποίησης μηχανισμών αναπροσαρμογής μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις» με τους προμηθευτές να υποστηρίζουν ότι κατ’ ουσίαν με τον τρόπο αυτό καταργούνται τα κυμαινόμενα τιμολόγια. Το θέμα βρίσκεται υπό συζήτηση με την ΡΑΑΕΥ να αρκείται να ζητήσει «αντιπρόταση» χωρίς για την ώρα να μετατοπίζεται από την αρχική της θέση. Σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα εστιάζει στους δείκτες που δύναται να χρησιμοποιηθούν για την ενεργοποίηση των μηχανισμών με την ΡΑΑΕΥ να μένει στην ΤΕΑ και τους προμηθευτές να σημειώνουν ότι υπάρχουν κι άλλοι δείκτες κόστους που θα πρέπει να μπουν στην «εξίσωση».

Εμμένει η ΡΑΑΕΥ στη μη ανάκτηση των δώρων

«Κόκκινη γραμμή» για την ΡΑΑΕΥ φέρεται να είναι το θέμα της ανάκτησης των δώρων πράγμα που αν παραμείνει ως τέτοιο τότε πιθανόν να αποσυρθούν από τα ράφια των προμηθευτών. Υπενθυμίζεται ότι η πρόταση της Ρυθμιστικής Αρχής προβλέπει την μη ανάκτηση των δώρων σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης του πελάτη. Σε κάθε περίπτωση, το θέμα θα βρεθεί εκ νέου προς συζήτηση, συνεκτιμώντας και τα στοιχεία που θα προσκομίσουν οι εταιρείες προμήθειας καθ’ υπόδειξη της Αρχής.

Το περιεχόμενο των διαφημίσεων

Τέλος, η «λίστα» περιλαμβάνει το θέμα των διαφημίσεων με την Ρυθμιστική Αρχή να θέλει να μπει «τάξη» στο περιεχόμενό τους. Αρχικά, όπως διευκρινίζουν στελέχη του κλάδου και αποτυπώνεται στις θέσεις του ΕΣΠΕΝ, η διαφήμιση δεν συνιστά προσυμβατική ενημέρωση και λαθεμένα τυγχάνει τέτοιας αντιμετώπισης όπου τυγχάνει. Η ΡΑΑΕΥ εμφανίζεται σύμφωνη με αυτό ωστόσο ζητάει από τους προμηθευτές να προσδιορίσουν το ελάχιστο περιεχόμενο της διαφήμισης, αναγνωρίζοντας ότι η διαφήμιση δεν μπορεί να περιλαμβάνει το σύνολο των πληροφοριών για ένα προϊόν παρά ένα μέρος αυτών.