Παραγωγή Κρίσιμων Πρώτων Υλών: ζητείται ένα ευρωπαϊκό IRA – κορυφαίο θέμα για τη βιομηχανία το ενεργειακό

Η συζήτηση για την ενίσχυση της παραγωγής κρίσιμων πρώτων υλών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη δυναμική, δείχνοντας ότι η Ευρώπη αρχίζει να αφυπνίζεται. Η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις, καθώς συμμετέχει στο έργο παραγωγής γαλλίου της Metlen, ενώ νέες επενδύσεις σε στρατηγικές πρώτες ύλες, όπως το σκάνδιο και το γερμάνιο, βρίσκονται υπό εξέταση.

Η χθεσινή επίσκεψη του εκτελεστικού αντιπροέδρου της Κομισιόν, Στεφάν Σεζουρνέ, στο εργοστάσιο αλουμινίου στον Άγιο Νικόλαο ανέδειξε την πρόθεση της Ευρώπης να στηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες. Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν κάλεσε τον πρόεδρο της Metlen, Ευάγγελο Μυτιληναίο, να υποβάλει αίτηση για ενίσχυση των νέων επενδύσεων μέσω ευρωπαϊκών πόρων, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία αυτών των υλών για την πράσινη μετάβαση.

Ευρωπαϊκό "IRA" 

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν παράγοντες της βιομηχανίας, η ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα των επιδοτήσεων παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις. Οι διαδικασίες είναι περίπλοκες και αφορούν κυρίως τη χρηματοδότηση μέσω ταμείων όπως το Innovation Fund, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε κεφάλαια.

Η βιομηχανία προτείνει μια πιο άμεση προσέγγιση, αντίστοιχη με το αμερικανικό Inflation Reduction Act (IRA), όπου οι επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες θα κρίνονται κατά προτεραιότητα και θα επιδοτούνται άμεσα. Για παράδειγμα στο σκάνδιο ήδη, η Metlen έχει ξεκινήσει τις απαραίτητες δοκιμές και προετοιμάζεται για πιλοτική παραγωγή, προτού ληφθεί η απόφαση για πλήρη βιομηχανική ανάπτυξη.

Ο «Βραχνάς» του ενεργειακού κόστους 

Παρά την πρόοδο στις πρώτες ύλες, το ενεργειακό κόστος παραμένει βασικό ζήτημα για τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Αν και στα ανώτερα κλιμάκια της Κομισιόν υπάρχει κατανόηση για τη σημασία του ζητήματος, η γραφειοκρατία εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο. Σύμφωνα με εκπροσώπους του βιομηχανικού τομέα, συχνά η απάντηση στα αιτήματα για μείωση του ενεργειακού κόστους είναι να κλείσουν τα εργοστάσια ή να μεταφερθούν εκτός Ευρώπης.

Η βασική διαφωνία αφορά το φυσικό αέριο, το οποίο η Κομισιόν θεωρεί ως προσωρινή λύση και αρνείται να επιδοτήσει, παρά το γεγονός ότι αποτελεί τη μόνη εφικτή επιλογή όταν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν επαρκούν. Η στάση αυτή, σύμφωνα με τη βιομηχανία, μπορεί να οδηγήσει στη φυγή ενεργοβόρων μονάδων από την Ευρώπη προς χώρες όπου η ενέργεια προέρχεται από μονάδες άνθρακα, όπως η Ινδία και η Αυστραλία.

Ρωσικό Αέριο 

Ένα ακόμη στοιχείο που θα μπορούσε να επηρεάσει την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά είναι η πιθανή επιστροφή του ρωσικού αερίου. Αν και δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις, κάποιες αναφορές υποδηλώνουν ότι μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στη στάση της Ευρώπης, ειδικά όσον αφορά τους αγωγούς στη Βόρεια Θάλασσα.

«Το φθηνό ρωσικό αέριο θα βρει τον δρόμο του στην αγορά. Το ζήτημα είναι να γίνει αυτό οργανωμένα και προς όφελος όλων των πλευρών», σημειώνουν πηγές της βιομηχανίας, τονίζοντας ότι η μείωση του κόστους ενέργειας είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Με τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλαμβάνει καθήκοντα σύντομα, οι επιχειρηματικοί κύκλοι παρακολουθούν τις εξελίξεις με συγκρατημένη αισιοδοξία, ελπίζοντας σε ουσιαστικές αλλαγές στη βιομηχανική και ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε.