Αυξάνεται η πίεση σε 8 χώρες της ΕΕ να μειώσουν τους «παράλογους» φόρους ηλεκτρικής ενέργειας - Η θέση της Ελλάδας

Οι συνεχιζόμενες υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνουν την πίεση στις οκτώ χώρες της ΕΕ που μένουν προσκολλημένες στους υψηλούς φορολογικούς συντελεστές ηλεκτρικής ενέργειας. 

Εδώ και χρόνια, η ΕΕ αγωνίζεται με τη μεταρρύθμιση του ελάχιστου ενεργειακού φορολογικού πλαισίου του μπλοκ.

Ο αρχικός στόχος ήταν σχετικός με το κλίμα. Οι χαμηλότεροι φορολογικοί συντελεστές για την ηλεκτρική ενέργεια μπορούν να τονώσουν την απορρόφηση ηλεκτρικής ενέργειας - ένας βασικός μοχλός για την απαλλαγή της οικονομίας της Ευρώπης, από τις εκπομπές άνθρακα. Ωστόσο, από το 2022, οι ανησυχίες για τις υψηλές τιμές της ενέργειας έχουν ενισχυθεί σημαντικά

Προκειμένου να αποφευχθεί μία κούρσα προς τα κάτω στους ενεργειακούς φόρους, η νομοθεσία της ΕΕ ορίζει έναν ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 1 ευρώ ανά MWh για τα νοικοκυριά και 0,5 ευρώ για τη βιομηχανία. Ωστόσο, η αλλαγή αυτών των ελάχιστων εισφορών απαιτεί να συμφωνήσουν ομόφωνα και οι 27 χώρες της ΕΕ, και ένας συμβιβασμός έχει αποδειχθεί δύσκολο να επιτευχθεί.

Το φορολογικό χάσμα, οι «8» και η Ελλάδα 

Όπως αποκαλύπτει το Εuractiv   τη μεγαλύτερη φορολογία έχει η Ολλανδία με φορολογικό συντελεστή 108 ευρώ ανά MWh και ακολουθούν:

Δανία 93 ευρώ/MWH

Σουηδία 36 ευρώ/MWH

Γαλλία 32 ευρώ/MWH

Βέλγιο 23 ευρώ/MWH

Ιταλία 22 ευρώ/MWH

Φινλανδία 22 ευρώ/MWH

Γερμανία 20 ευρώ/MWH

Ακολουθεί η Ελλάδα στην 9 θέση, αλλά με μεγάλη διαφορά στα 5 ευρώ ανά MWh.
 

Οι προτάσεις της Κομισιόν

Καθώς η μεταρρύθμιση έχει σταματήσει, οι Βρυξέλλες λένε ότι είναι καιρός να διορθωθούν τα πράγματα σε εθνικό επίπεδο. 

«Όλοι συμφωνούμε ότι πρέπει να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας και έχουμε έναν τρόπο να μειώσουμε τις τιμές αύριο: να μειώσουμε τους φόρους στην ενέργεια», είπε ο Επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen στους ευρωβουλευτές ενέργειας την περασμένη εβδομάδα.

Ο Δανός εστίασε στις οκτώ χώρες της ΕΕ - συμπεριλαμβανομένης της δικής του - που επιβάλλουν υψηλότερους φόρους ηλεκτρικής ενέργειας από το ελάχιστο επίπεδο που ορίζει η νομοθεσία της ΕΕ.

Η μείωση των φόρων σε ολόκληρη την Ευρώπη στο ελάχιστο θα μπορούσε να είναι «γρήγορη αν θέλαμε», είπε ο Jørgensen.

Σήμερα 26 Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει το σχέδιο δράσης της για την προσιτή ενέργεια. Μια εκδοχή που διέρρευσε λέει ότι οι χώρες της ΕΕ «μπορούν να μειώσουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ήδη σήμερα», ένα πλάνο χωρών που περιλαμβάνουν επίσης τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία που έχουν πολύ υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές.

Οι υπουργοί Ενέργειας που επιθυμούν να μειώσουν τις τιμές μπορεί να αντιμετωπίσουν έντονες αντιδράσεις από ομολόγους της, προειδοποίησε ο Jorgensen. 

Στη Γερμανία, οι φόροι ηλεκτρικής ενέργειας συνεισέφεραν 6,8 δισεκατομμύρια ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό το 2023.

Όταν ρωτήθηκε από την Euractiv γιατί οι εθνικές κυβερνήσεις δεν είχαν ήδη μειώσει τους φόρους ηλεκτρικής ενέργειας στα ελάχιστα επίπεδα, ο Conall Heussaff, ερευνητής αναλυτής της δεξαμενής σκέψης Bruegel ανέφερε επίσης τα δημοσιονομικά έσοδα.

«Υπάρχει κίνδυνος να γίνει αυτό με τρόπο που μπορεί, για παράδειγμα, να επιδεινώσει την ενεργειακή φτώχεια», είπε, επικαλούμενος δικαιοδοσίες όπου «οι φόροι είναι υψηλότεροι στην ηλεκτρική ενέργεια και χαμηλότεροι στο φυσικό αέριο ή άλλα ορυκτά καύσιμα».

«Πολλοί καταναλωτές εξακολουθούν να εξαρτώνται πολύ από αυτά τα ορυκτά καύσιμα για τη θέρμανση του σπιτιού τους», εξήγησε ο Heussaff. Η ανατροπή της φορολογίας «εν μία νυκτί» για την ενθάρρυνση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και η τιμωρία της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων «θα ήταν ένας άδικος τρόπος να γίνει αυτό».

«Μειώστε τους φόρους»

Εν τω μεταξύ οι επικεφαλής δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου, κάλεσαν τις Βρυξέλλες να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια εάν η ΕΕ θέλει να βοηθήσει τις βιομηχανίες που αντιμετωπίζουν προβλήματα να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.

Ο Ignacio Galán, διευθύνων σύμβουλος του ισπανικού ομίλου ενέργειας Iberdrola, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να κινηθεί «επειγόντως» για να αφαιρέσει τους διάφορους φόρους και εισφορές στην ηλεκτρική ενέργεια που έχουν συσσωρευτεί με την πάροδο του χρόνου.

«Στις ΗΠΑ, αυτό το κόστος ανέρχεται στο 10% των λογαριασμών των καταναλωτών», σημείωσε, προσθέτοντας ότι στην εγχώρια αγορά της Iberdrola, στην Ισπανία, οι φόροι μπορούν να φτάσουν το 40% των λογαριασμών.

Και πρόσθεσε ότι η ΕΕ πρέπει να βρει έναν τρόπο να κάνει τους φόρους σε «επίπεδο» στο μπλοκ σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.

Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στην ΕΕ ήταν δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ

Ξεχωριστά, ο Miguel Stilwell d’Andrade, διευθύνων σύμβουλος της πορτογαλικής εταιρείας ενέργειας EDP, δήλωσε ότι η ΕΕ έπρεπε να «απλοποιήσει ό,τι αφορά τους λογαριασμούς ενέργειας για τους πελάτες».

Πρόσθεσε ότι οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος ήταν ένας βολικός τρόπος για τις κυβερνήσεις να αυξήσουν τους φόρους, επειδή ήταν αδύνατο να αποφύγουν χωρίς να τους κόψουν το ρεύμα.

«Είναι σίγουρο ότι μπορείς να εισπράξεις πολύ εύκολα», είπε, προσθέτοντας ότι τα πρόσθετα που συνδέονται με την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να είναι «σε πολλά σημεία το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού».

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times,  οι δύο άνδρες μίλησαν εν όψει της δημοσιοποίησης της πολιτικής της ΕΕ για την Καθαρή Βιομηχανική Συμφωνία στις 26 Φεβρουαρίου, μια δέσμη μέτρων που έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τις υπό πίεση βιομηχανίες του μπλοκ να αντιμετωπίσουν το κόστος της ενεργειακής μετάβασης.

Το μεγάλο χαράτσι

Σε κοινό άρθρο για τους FT τον περασμένο μήνα , η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Κριστίν Λαγκάρντ, οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αντίστοιχα, υποσχέθηκαν μέτρα για τη μείωση των ενεργειακών φόρων.

Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στην ΕΕ ήταν δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από ό,τι στις ΗΠΑ, δήλωσε ο Μάριο Ντράγκι, πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε έκθεση για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ πέρυσι, και πρέπει να μειωθούν εάν οι εταιρείες έχουν ελπίδες να ανταγωνιστούν τις αντίστοιχες εταιρείες στις ΗΠΑ και την Ασία.

Ένα μεγάλο μέρος του λογαριασμού αποτελείται από διάφορους φόρους και εισφορές που επιβλήθηκαν από τις εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίοι το πρώτο εξάμηνο του περασμένου έτους αυξήθηκαν από το 18,5% σε 24,3% των λογαριασμών, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τη Eurostat.

Αυτοί οι φόροι αποτελούν βασική πηγή εσόδων για τις εθνικές κυβερνήσεις, που ανέρχονται στο 4,2% των συνολικών φορολογικών εσόδων τους το 2021 , σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις μεταξύ των χωρών της ΕΕ για τη μείωση των ενεργειακών φόρων έχουν μέχρι στιγμής σημειώσει μικρή πρόοδο.

(φωτογραφία: freepik.com)