Διέρρευσε το “Green Industrial Deal” της ΕΕ - Οι βασικές προβλέψεις και η αντίδραση της βιομηχανίας

Το “Βιομηχανικό Green Deal” της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπει σχέδιο δράσης για την προσιτή ενέργεια διέρρευσε και βρίσκεται ήδη στα χέρια των εκπροσώπων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, οι οποίοι και προχωρούν σε μια πρώτη αξιολόγηση των αποφάσεων των Βρυξελλών για το βασικότερο θέμα ανταγωνιστικότητας που απασχολεί αυτή τη στιγμή τον κλάδο. 

Σύμφωνα με πηγές της ευρωπαϊκής βιομηχανίας: 

· Η Επιτροπή επαναβεβαιώνει τη θέση της ότι η ενέργεια μπορεί να γίνει προσιτή μόνο μέσω της επιτάχυνσης των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια και υποδομές, καθώς και μέσω της εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης της ενεργειακής αγοράς της ΕΕ. Σε αυτήν τη θέση προστίθεται πλέον και η ανάγκη για βελτιωμένη εποπτεία των αγορών φυσικού αερίου. Επιπλέον, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το κόστος της αδράνειας (δηλαδή το κόστος της αποτυχίας να ολοκληρωθεί η μετάβαση) είναι υψηλότερο από το κόστος της δράσης. Όμως όπως σχολιάζουν κύκλοι της βιομηχανίας, συνεχίζει να μην αναγνωρίζει τον αντίκτυπο του κόστους της ενεργειακής μετάβασης στην ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων βιομηχανιών (EIIs).

· Επίσης, σύμφωνα με τους ίδιες πηγές απουσιάζουν τα απαραίτητα δεδομένα για τη δικαιολόγηση των μέτρων που προτείνει η Επιτροπή, τουλάχιστον από τη εκδοχή του εγγράφου, που διέρρευσε.

· Η προσέγγιση της Επιτροπής βασίζεται συχνά στην προτροπή των κρατών-μελών να εφαρμόσουν την ισχύουσα νομοθεσία και σε μη δεσμευτικά μέτρα (κατευθυντήριες γραμμές, συστάσεις, κοινή εργασία με τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς κ.λπ.), αντί να προτείνει ουσιαστικές ρυθμιστικές παρεμβάσεις.

· Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες (EIIs) αναφέρονται ελάχιστα στο έγγραφο, πέρα από την εισαγωγή, η οποία αναγνωρίζει τον πραγματικό κίνδυνο αποβιομηχάνισης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

· Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ενός τριμερούς συμβολαίου για προσιτή ενέργεια μεταξύ του δημόσιου τομέα, των αναπτυξιακών φορέων καθαρής ενέργειας και των ενεργοβόρων βιομηχανιών, το οποίο μοιάζει περισσότερο με ένα ακόμη φόρουμ παρά με μια συγκεκριμένη ρυθμιστική εξέλιξη.

· Ένα πιλοτικό πρόγραμμα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) για εταιρικά PPAs (Power Purchase Agreements – Συμφωνίες Αγοράς Ενέργειας), χωρίς πολλές λεπτομέρειες μέχρι στιγμής, αναμένεται να βοηθήσει τις EIIs να συνάψουν νέα συμβόλαια PPA. Νέες κατευθυντήριες γραμμές προς τα κράτη-μέλη για τον συνδυασμό των PPAs με τα CfDs (Contracts for Difference) αναμένονται το 2026, ενώ νέοι κανόνες για την ανάπτυξη προθεσμιακών αγορών θα καθοριστούν σε άγνωστη ημερομηνία.

· Η Επιτροπή δίνει έμφαση στην απόκριση της ζήτησης (demand-side response) αλλά αφιερώνει ελάχιστη προσοχή στην ευελιξία από την πλευρά της παραγωγής (generation-side flexibility). Αναμένεται νέος σχεδιασμός των μεθοδολογιών τιμολόγησης των δικτύων για την παροχή κινήτρων στην ευελιξία (πιθανώς με νομική δεσμευτικότητα) το δεύτερο τρίμηνο του 2025, καθώς και νέοι κανόνες για την απόκριση στη ζήτηση το πρώτο τρίμηνο του 2026. Υπάρχει κίνδυνος η Επιτροπή να επιχειρήσει να επιβάλει την ευελιξία στους καταναλωτές.

· Με στόχο την ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης, αναμένεται ένα Λευκό Βιβλίο για την περαιτέρω ολοκλήρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και αναθεώρηση του Κανονισμού Διακυβέρνησης της Ενεργειακής Ένωσης, σε μεταγενέστερο στάδιο (έως τα μέσα του 2027).

Εν κατακλείδι, σύμφωνα με τη βιομηχανία πρόκειται για ακόμη ένα έγγραφο που η Επιτροπή θα επικαλείται τα επόμενα πέντε χρόνια ως κάτι που θα φέρει τη "σωτηρία" της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.