Οι έξι θεματικοί πυλώνες πάνω στους οποίους θα χτιστεί το «Clean Industrial Deal» της Ευρώπης -Τον Φεβρουάριο τα αποκαλυπτήρια

Γύρω από έξι θεματικούς πυλώνες αναμένεται να περιστρέφεται η νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις εκπομπές άνθρακα, οι οποίοι   θα κυμαίνονται από τις τιμές της ενέργειας και τα ζητήματα του εργατικού δυναμικού έως την ανακύκλωση και το trading.

Όπως αποκαλύπτει στο POLITICO ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Κομισιόν αναμένεται να αποκαλύψει το πολυαναμενόμενο Clean Industrial Deal, ένα πολυετές σχέδιο για την ενίσχυση των παραδοσιακών ενεργοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ και των αναδυόμενων τομέων καθαρής τεχνολογίας, στις 26 Φεβρουαρίου, εντός των πρώτων 100 ημερών από τη νέα θητεία της.

Ενώ οι εργασίες για τη σύνταξη του σχεδίου βρίσκονται ακόμη στα αρχικά στάδια, έχει ήδη διαμορφωθεί ένα προσχέδιο.

Ο αξιωματούχος, ο οποίος δεν κατονομάζεται καθώς οι συγκεκριμένες πολιτικές εξακολουθούν να αναπτύσσονται, αναφέρει ότι οι έξι θεματικοί τομείς περιλαμβάνουν την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές ενέργειας, τη χρηματοδότηση, την ανακύκλωση και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την εργασία και τις δεξιότητες, τις βασικές αγορές και την παγκόσμια δράση. 

Οι υψηλές τιμές

Οι υψηλές τιμές ενέργειας στην ΕΕ —σε σχέση με άλλες προηγμένες οικονομίες— δυσκολεύουν τις εταιρείες του μπλοκ να ανταγωνιστούν τους ξένους ομολόγους τους. Παράλληλα με την συμφωνία για την καθαρή βιομηχανία, η Επιτροπή σκοπεύει να δημοσιεύσει ένα «σχέδιο δράσης» για την προσιτή ενέργεια.

Στην ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τρίτη, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι οι υποδομές θα βρίσκονται στο επίκεντρο του ενεργειακού σχεδίου.

«Όχι μόνο πρέπει να συνεχίσουμε να διαφοροποιούμε τα ενεργειακά μας αποθέματα και να επεκτείνουμε τις καθαρές πηγές παραγωγής, [αλλά] πρέπει επίσης να κινητοποιήσουμε περισσότερο ιδιωτικό κεφάλαιο για να εκσυγχρονίσουμε τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και τις υποδομές αποθήκευσης», είπε. «Πρέπει [επίσης] να συνδέσουμε καλύτερα τα καθαρά ενεργειακά μας συστήματα με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Όλα αυτά θα είναι μέρος ενός νέου σχεδίου που θα παρουσιάσουμε τον Φεβρουάριο».

Το ευρωπαϊκό Υπερδίκτυο

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε στο World Economic Fourm την Τρίτη ότι ένα εκσυγχρονισμένο υπερδίκτυο της ΕΕ θα βρίσκεται στο επίκεντρο ενός επερχόμενου σχεδίου για τη μείωση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.

Ένα «νέο σχέδιο που θα παρουσιάσουμε τον Φεβρουάριο» με στόχο τη μείωση των τιμών της ενέργειας θα «άρει τα εναπομείναντα εμπόδια στην Ενεργειακή μας Ένωση», είπε η φον ντερ Λάιεν στη σύνοδο κορυφής του Νταβό

«Η ανταγωνιστικότητά μας εξαρτάται από την επιστροφή σε χαμηλές και σταθερές τιμές ενέργειας».

Το «Σχέδιο Δράσης για την προσιτή ενέργεια» της Επιτροπής έχει προγραμματιστεί για τις 26 Φεβρουαρίου και η von der Leyen ανέθεσε στον Επίτροπό της για ενέργεια Dan Jørgensen να ενημερώσει τους κανόνες διακυβέρνησης που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της ΕΕ διαχειρίζονται συλλογικά το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας του μπλοκ.

Η Ευρώπη πρέπει να «κινητοποιήσει περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για να εκσυγχρονίσει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και τις υποδομές αποθήκευσης».

Η ενίσχυση των καλωδιακών συνδέσεων μεταξύ των χωρών της ΕΕ αποτελεί εδώ και καιρό προτεραιότητα για τις Βρυξέλλες.

Έως το 2030, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν το 15% της ωριαίας ζήτησης ενέργειας από τους γείτονές τους, με βάση μια μελέτη του 2013 που ανέθεσε η Επιτροπή και η οποία διαπιστώνει ότι ένα πλήρως ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό δίκτυο θα μπορούσε να εξοικονομήσει 12 έως 40 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Πέρυσι, οι χώρες της ΕΕ δεσμεύτηκαν στο ίδιο όραμα που ο Υπουργός Ενέργειας του Βελγίου Tinne van der Straeten ονόμασε «EU Supergrid».

Χρηματοδότηση

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, η Επιτροπή πρέπει να χαράξει έναν περίπλοκο κύκλο: Αν και δεν μπορεί να προδικάσει την έκβαση των υψηλού κινδύνου διαπραγματεύσεων για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, πολλές εταιρείες και χώρες αναμένουν ενίσχυση της χρηματοδότησης για βιομηχανίες που αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Όσον αφορά την ανακύκλωση και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, η Επιτροπή θα προτείνει νόμο περί κυκλικής οικονομίας το επόμενο έτος για την αντιμετώπιση των ελλείψεων πόρων και τη μείωση της σπατάλης.

Σχετικά με την εργασία και τις δεξιότητες, η επικεφαλής της ΕΕ για το κλίμα και τον ανταγωνισμό, Teresa Ribera, μίλησε εκτενώς —αν όχι λεπτομερώς— για τη σημασία των στοιχείων κοινωνικής πολιτικής στο Clean Industrial Deal.

Σε εκδήλωση τη Δευτέρα, είπε ότι η ανάπτυξη του Clean Industrial Deal «απαιτεί σκέψη όσον αφορά τις δεξιότητες, το εργατικό δυναμικό και τις ευκαιρίες εργασίας».

Σε άλλη εκδήλωση την περασμένη εβδομάδα είπε: «Πολλά από τα προβλήματα που βιώνουμε αυτή τη στιγμή… μπορεί να συνδέονται με το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί Ευρωπαίοι που πιστεύουν ότι τα θεσμικά όργανα δεν ενδιαφέρονται γι' αυτά. Ότι μιλάμε για επιχειρηματικές ευκαιρίες αλλά δεν μιλάμε για κοινωνικές δυσκολίες. Αυτό είναι πολύ, πολύ σημαντικό».

Όσον αφορά την ανακύκλωση και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, η Επιτροπή θα προτείνει νόμο περί κυκλικής οικονομίας το επόμενο έτος για την αντιμετώπιση των ελλείψεων πόρων και τη μείωση της σπατάλης. 

Πρωτοπόρες αγορές

Με τις πρωτοπόρες αγορές, η Επιτροπή αναφέρεται σε μέτρα που δημιουργούν ζήτηση για προϊόντα απανθρακοποιημένα, όπως ο καθορισμός ποσοστώσεων. Ένα παράδειγμα θα ήταν η επιβολή ορισμένου ποσοστού φιλικών προς το κλίμα υλικών στις δημόσιες συμβάσεις.

Ο Επίτροπος για το κλίμα της ΕΕ Wopke Hoekstra είπε στους ευρωβουλευτές στην επιτροπή βιομηχανίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την περασμένη εβδομάδα ότι για να βοηθήσουμε τόσο τις αναδυόμενες όσο και τις παραδοσιακές βιομηχανίες, «πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα βρούμε πρωτοπόρες αγορές» καθώς και να μειώσουμε τη γραφειοκρατία.

Όσον αφορά το διεθνές στοιχείο της Καθαρής Βιομηχανικής Συμφωνίας, η Ριμπέρα σηματοδότησε στην ομιλία της Δευτέρας ότι η Επιτροπή θα καταλήξει σε συνδυασμό διπλωματίας και εμπορικών μέτρων.

«Συνδέεται ξανά με την πρόσβαση σε πρώτες ύλες, με την ανάπτυξη σχέσεων με [άλλες] χώρες ... για να διασφαλιστούν ασφαλείς αλυσίδες αξίας», είπε. «Αλλά επιστρέφει επίσης στις εμπορικές σχέσεις και το φαινόμενο καθρέφτη… όταν επενδύουμε στο εξωτερικό και όταν ανοίγουμε τις αγορές μας σε ξένους επενδυτές».

Οι λεγόμενες κατοπτρικές ρήτρες στις διμερείς εμπορικές συμφωνίες απαιτούν οι εισαγωγές από την άλλη χώρα να «αντανακλούν» τα αυστηρά περιβαλλοντικά και παραγωγικά πρότυπα της ΕΕ.

«Δεν μπορούμε να σκεφτούμε να δημιουργήσουμε μια καθαρή βιομηχανική συμφωνία και να [κατασκευάσουμε] περισσότερα στην Ευρώπη και ταυτόχρονα να μην χρησιμοποιήσουμε πλήρως τις εξωτερικές πολιτικές και τις ικανότητές μας», δήλωσε η Ribera.