Σε νέες «ράγες» μπαίνει η αγορά προμήθειας ρεύματος – Η συγκυρία των «μπλε» τιμολογίων – Ανταγωνισμός με οιωνούς συγκέντρωσης της αγοράς

Την στρατηγική στόχευση των εταιρειών προμήθειας να διαμορφώσουν ένα σταθερό πελατολόγιο, ως «γραμμή άμυνας» απέναντι στη μεταβλητότητα της αγοράς αντικατοπτρίζει, όπως αναφέρουν πηγές του κλάδου που συνομίλησαν με το energypress, η «στροφή» σε ανταγωνιστικά πακέτα «μπλέ» τιμολογίων με τα σχετικά προϊόντα να έχουν πολλαπλασιαστεί τους τελευταίους μήνες στα «ράφια» των εταιρειών.

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ανάλογη τάση καταγράφεται και από την μεριά των καταναλωτών, οι οποίοι, στον απόηχο της «μίνι» ενεργειακής κρίσης του καλοκαιριού και της συνολικότερης μεταβλητότητας στις τιμές ενέργειας, αναζητούν αποτελεσματικούς τρόπους για να ελέγξουν και να περιορίσουν το ενεργειακό τους κόστος. Ενδεικτικό είναι ότι οι 2 στις 3 νέες συμβάσεις αφορούν σε «μπλε» τιμολόγια με το σχετικό μερίδιο να προσεγγίζει το 10% σε επίπεδο αγοράς και με προοπτική περαιτέρω μεγέθυνσης το επόμενο διάστημα.

Η μετατόπιση του ανταγωνισμού προς τα «μπλε» τιμολόγια πραγματοποιείται σε συνθήκες οξυμένου ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών για αύξηση των μεριδίων τους στην αγορά, γεγονός που σε κάθε περίπτωση, «προσκρούει» στην περιορισμένη κινητικότητα της αγοράς, καταλήγοντας τελικά η «μάχη του πελάτη», ιδίως μεταξύ των εναλλακτικών παρόχων, να αγκαλιάζει ένα 10% της αγοράς που σταθερά βρίσκεται σε μια διαδικασία αναζήτησης οικονομικότερης λύσης για τον λογαριασμό ρεύματος.

Ο ανταγωνισμός σε συνδυασμό με την βασική στόχευση να προσελκύσουν το μεγάλο μέρος των καταναλωτών που μένουν «παγωμένοι», ως επί τω πλείστον, στα «πράσινα» τιμολόγια της ΔΕΗ, «υποχρεώνει» σε ακόμη πιο επιθετικές προσφορές και οι οποίες απέχουν ακόμη περισσότερο από τα βιώσιμα επίπεδα της αγοράς. Με άλλα λόγια, όπως μεταφέρουν παράγοντες του κλάδου με γνώση της αγοράς, ο ανταγωνισμός καταλήγει να διεξάγεται «μέχρι εσχάτων» με χρεώσεις που δεν είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα, ανοίγοντας τον δρόμο να επικρατήσουν οι ισχυρότεροι μέσα από μια διαδικασία συγκέντρωσης που αργά ή γρήγορα θα επέλθει.

Ενδεικτικό άλλωστε της τροχιάς με την οποία κινείται πλέον η αγορά είναι το σημαντικά υψηλότερο κόστος πρόκτησης πελάτων μέσα από την διαδικασία των Call Center. Σύμφωνα με ασφαλείς πηγές της αγοράς, η χρέωση ανά πελάτη φτάνει έως και τα 205 ευρώ με τα μέση κόστη να κυμαίνονται στα 180 με 190 ευρώ ανά πελάτη, γεγονός που αποτυπώνει την τεράστια «σπουδή» των εταιρειών στη μάχη των μεριδίων της αγοράς.

Καλοί πελάτες με πολλαπλές σχέσεις

Σε αυτή την βάση, οι εταιρείες προμήθειας επιχειρούν να εμπλουτίσουν τα προσφερόμενα πακέτα τους, ενσωματώνοντας νέες υπηρεσίες πέρα από την προμήθεια ηλεκτρικού ρεύματος προκειμένου να διαμορφώσουν πρόσθετες σχέσεις και δεσμούς με τον πελάτη προκειμένου να τον κρατήσουν.

Αν μάλιστα αναλογιστούμε ότι η μέχρι τώρα κινητικότητα καταλήγει σε πολλές περιπτώσεις «zero sum» αποτέλεσμα για την πλειοψηφία των προμηθευτών με το μεγαλύτερο μέρος, όπως προαναφέρθηκε να μένει αμετακίνητο στη ΔΕΗ, γίνεται περισσότερο ξεκάθαρο πως το εγχείρημα «σταθερό πελατολόγιο» συνιστά μια δύσκολη άσκηση με πρόσθετες απαιτήσεις, δεδομένων των συνθηκών της αγοράς σήμερα.

Χρειάζεται μάλιστα να σημειωθεί ότι οι εταιρείες εφαρμόζουν ορισμένα φίλτρα στην ανάπτυξη του πελατολογίου για την κατηγορία των σταθερών τιμολογίων, δίνοντας έμφαση σε συνεπείς πελάτες που σε διαφορετική περίπτωση το ρίσκο θα ήταν πολλαπλάσιο. Οι σταθερές συμβάσεις προμήθειας ενέχουν το ρίσκο της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς η τελική κατανάλωση του πελατολογίου ενδέχεται να διαφοροποιείται από την αρχική ποσότητα ενέργειας που έχει «χετζάρει» ο προμηθευτής για την εξυπηρέτηση των σταθερών τιμολογίων.

Σε αυτή την κατεύθυνση, οι εταιρείες αναπτύσσουν συνδυαστικά πακέτα (φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια), ενώ προετοιμάζονται για ευρύτερα «growth stories» που θα καλύπτουν εν συνόλω ανάγκες ενεργειακές και μη ανάγκες ενός νοικοκυριού (τηλεπικοινωνίες, φβ στέγης, αντλίες θερμότητας, υπηρεσίες smart home, ηλεκτροκίνηση κλπ), αναγνωρίζοντας ότι η διαφοροποίηση έγκειται στην αξία και όχι στην ενέργεια.

Παρέμβαση από το ΥΠΕΝ

Από την πλευρά του το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει τρόπους για την προώθηση των σταθερών τιμολογίων με στόχο την αποδέσμευση των καταναλωτών από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Αν και η σχετική συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, εντούτοις, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, υπάρχει προσανατολισμός να παρθούν συγκεκριμένα μέτρα μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2025.

Σημειώνεται ότι το θέμα βρίσκεται σε άμεση συνάφεια με το ευρωπαϊκό παράδειγμα, όπου κυριαρχούν τα σταθερά τιμολόγια έναντι των κυμαινόμενων τιμολογίων με αποτέλεσμα οι ευρωπαίοι καταναλωτές να μην αντικρύζουν ανάλογες αυξομειώσεις από μήνα σε μήνα στο λογαριασμό τους.

Το ευρωπαϊκό παράδειγμα

Σε μια ανάλογη κατεύθυνση, όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς απαριθμώντας τα πιθανά μέτρα προώθησης των σταθερών τιμολογίων, το Υπουργείο θα μπορούσε να υποχρεώσει τους προμηθευτές ρεύματος να δεσμεύσουν ένα μέρος του πελατολογίου τους σε σταθερά τιμολόγια στα πλαίσια μιας συνολικότερης στρατηγικής αντιστάθμισης που μπορεί να περιλαμβάνει διμερή συμβόλαια ή capacity contracts κατά τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών αγορών. Σημειώνεται ότι η σχετική συζήτηση γίνεται στο φόντο της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας που θα πρέπει να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο έως τις 17 Ιανουαρίου 2025 και προβλέπει σταθερά τιμολόγια τουλάχιστον 12μηνης διάρκειας και καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν όλους τους αναγκαίους όρους και τις προϋποθέσεις προκειμένου αυτά να αποτελούν μέρος των προσφερόμενων προϊόντων από τις εταιρείες προμήθειας προς τους καταναλωτές.