Ποιες είναι οι τρεις αμερικανικές εταιρείες που ενδιαφέρονται για εξαγωγές LNG και υποδομές στη ΝΑ Ευρώπη - Τέλος 2024 η οριστική διακοπή των transit ρωσικών ροών μέσω Ουκρανίας

Τη σημασία που έχει για την ευρωπαική και την αμερικανική πλευρά ο Κάθετος Διάδρομος, ειδικά μετά την επικείμενη διακοπή στα τέλη του έτους της μεταφοράς transit ρωσικού αερίου από την Ουκρανία προς τη Κεντρική και Αν. Ευρώπη, αναδεικνύει το χθεσινό workshop της Κομισιόν στην Αθήνα.

Το αμερικανικό ενδιαφέρον, πέρα από τις δηλώσεις του υφυπουργού Εξωτερικών αρμόδιου για την Ενέργεια, Τζέφρι Πάιατ, σηματοδοτεί κυρίως η ισχυρή επιχειρηματική παρουσία στη συνάντηση κάποιων από τις πιο γνωστές εταιρείες στον τομέα του LNG και των ανάλογων υποδομών από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Εκτός της Venture Global, της εταιρείας που δέσμευσε πρόσφατα το 25% της δυναμικότητας στο FSRU της Αλεξανδρούπολης και από τον Οκτώβρη του 2025 θα εξάγει μέσω Θράκης ένα εκατομμύριο μετρικούς τόνους LNG ετησίως στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέχρι και την Ουκρανία, στη συνάντηση συμμετείχαν άλλοι τρεις γνωστοί ενεργειακοί παίκτες.

Η πρώτη είναι η Sempra, μια αμερικανική εταιρεία με συνολικό ενεργητικό 87 δισεκατομμυρίων δολαρίων στα τέλη του 2023, που κατέχει ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά δίκτυα στη Βόρεια Αμερική, εξυπηρετώντας σχεδόν 40 εκατομμύρια καταναλωτές και ηγείται στον τομέα των υποδομών LNG. Μεταξύ άλλων, η Sempra Infrastructure κατέχει συμμετοχές στην Cameron LNG, μια εξαγωγική εγκατάσταση 12 εκατομμυρίων τόνων ετησίως (Mtpa) στο Hackberry της Λουιζιάνα και αυτή τη στιγμή αναπτύσσει εγκαταστάσεις εξαγωγής LNG στην Ακτή του Κόλπου και στην Ακτή του Ειρηνικού της Βόρειας Αμερικής μέσω της Cameron LNG Φάση 2, του Port Arthur LNG στο Τέξας και της Energía Costa Azul LNG (ECA) στο Μεξικό.

Η δεύτερη αμερικανική συμμετοχή στη συνάντηση αφορούσε την Excelerate Energy με έδρα τις ΗΠΑ που αποτελεί μια από τις κορυφαίες εταιρείες παγκοσμίως στον τομέα της παροχής πλωτών λύσεων LNG, διαθέτοντας το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο πλωτών τερματικών LNG παγκοσμίως, με 11 σε λειτουργία ή υπό κατασκευή FSRUs.

Και η τρίτη είναι η ICIS (Independent Commodity Intelligence Services) από τα πιο γνωστά ονόματα στην παροχή εξειδικευμένης πληροφόρησης σε αγοραστές, πωλητές και αναλυτές σχετικά με τις τιμές των εμπορευμάτων, καθώς και γύρω από τις προβλέψεις και αναλύσεις για παγκόσμιες αγορές ενέργειας, πετροχημικών, και λιπασμάτων.

Η παρουσία των παραπάνω στο ίδιο τραπέζι, με υψηλόβαθμους ευρωπαίους και αμερικανούς αξιωματούχους, υπουργούς Ενέργειας από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία, θεσμικούς φορείς και Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου δείχνει προφανώς τις ευκαιρίες που «βλέπει» η αμερικανική βιομηχανία LNG στο project του Κάθετου Διαδρόμου και την προσπάθεια απεξάρτησης της περιοχής από το ρωσικό αέριο που μόνο εύκολη δεν είναι.

Ο αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών, ο οποίος είχε και τριμερή συνάντηση με τον υπ. Ενέργειας Θ.Σκυλακάκη και το βούλγαρο ομόλογο του Βλ. Μαλίνοφ, επανέλαβε την δέσμευση των ΗΠΑ για συμβολή στο πλήρες decoupling της Ευρώπης με το ρωσικό φυσικό αέριο και στο μπλοκάρισμα των φιλοδοξιών της ρωσικής ενεργειακής βιομηχανίας, τονίζοντας αργότερα με ανάρτησή του στο Χ  (x.com), ότι ο Κάθετος Διάδρομος θα μειώσει τα κόστη του LNG, σταθεροποιώντας τις τιμές.

Αναζητούνται 500 εκατ. για τον Κάθετο Διάδρομο

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θ.Σκυλακάκης αναφέρθηκε στο γεγονός ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε περίοδο χαμηλών τιμών Ενέργειας και ότι μετατρέπεται σε ενεργειακό hub, ο βούλγαρος ομόλογός του Βλ. Μαλίνοφ μίλησε για τη πρόθεση της γείτονος να εξάγει πολύ μεγάλες ποσότητες αερίου προς Ουκρανία και Μολδαβία, ενώ στην ανάγκη να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαικά ταμεία το κόστος αναβάθμισης των υποδομών του Κάθετου Διαδρόμου αναφέρθηκε ο Μ. Μπάλντουιν, αναπλ. γενικός διευθυντής της πλατφόρμας Aggregate EU. Τα έργα δεν απαιτούν πάνω από 500 εκατ ευρώ και η εκτίμηση του ευρωπαίου αξιωματούχου είναι ότι ο νέος Επίτροπος Ενέργειας θα αντιμετωπίσει θετικά το αίτημα.

Στο θέμα της πλατφόρμας που έχει συστήσει η ΕΕ για κοινές παραγγελίες φυσικού αερίου από τις χώρες-μέλη, χωρίς ωστόσο εντυπωσιακά μέχρι σήμερα αποτελέσματα, δεν φαίνεται να έγινε αναλυτική κουβέντα. Κανονικά, η πλατφόρμα μπορεί να καλύψει ζήτηση ίση με 43 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ωστόσο όπως γράφουν οι FT, μέχρι σήμερα, οι παραγγελίες δεν ξεπερνούν το 2%, δηλαδή 1 δισ. κυβικά φυσικού αερίου.

Από την πλευρά του ο ουκρανός υπουργός Ενέργειας Μίκολα Κολίσνικ επιβεβαίωσε την απόφαση της κυβέρνησης Ζελένσκι να μην ανανεώσει τη σύμβαση με τη Ρωσία, η οποία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2024. Ο ίδιος φέρεται μάλιστα να δεσμεύτηκε ότι το Κίεβο μπορεί να καλύψει το όποιο κενό δημιουργηθεί στις ευρωπαικές αγορές, διοχετεύοντας ποσότητες από το επιπλέον capacity που είναι αποθηκευμένο στα δυτικά της χώρας.

Περισσότερο ρεαλισμός

Αναμφίβολα η επιλογή της Κομισιόν να διεξαχθεί στην Αθήνα μια τέτοια συνάντηση αποδεικνύει το σημαντικό ρόλο της χώρας ως τμήμα της δυτικής ενεργειακής στρατηγικής για τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και τη πλήρη απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027.

Εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο το οποίο αναγνωρίζουν και οι Αμερικανοί, των οποίων οι προσδοκίες ως προς την εξέλιξη της ενεργειακής μάχης που μαίνεται με τη Μόσχα, έχουν μπει εδώ και καιρό σε πιο ρεαλιστική βάση. Το δείχνει και η δήλωση που φέρεται να έκανε ο αμερικανός υφυπουργός ότι «ο Κάθετος Διάδρομος απειλείται από το γεγονός ότι οι Ρώσοι ρίχνουν σκοπίμως τις τιμές του φυσικού αερίου, κάνοντας dumping, για να υπονομεύσουν έργα, όπως το συγκεκριμένο».

Αν και οι ΗΠΑ δεν χάνουν ευκαιρία να διατρανώνουν την αποφασιστηικότητα τους να αποδυναμώσουν τη Ρωσία εμποδίζοντας τη βιομηχανία φυσικού αερίου της, ειδικά τις φιλοδοξίες της στην παγκόσμια αγορά LNG, εντούτοις αμερικανικές πηγές αναγνωρίζουν ότι το comeback της Gazprom ειδικά στη ΝΑ Ευρώπη μπορεί να μην είναι συγκυριακό. Η παρουσία του πιθανότατα να μονιμοποιηθεί.

Η αναλογία του ρωσικού φυσικού αερίου επί των εισαγωγών της ΕΕ μπορεί να μην επιστρέψει ποτέ εκεί που βρισκόταν πριν από το πόλεμο (155 δισ κυβικά μέτρα το 2021), ωστόσο είναι πιθανό να διατηρηθεί στα σημερινά ή και σε υψηλότερα επίπεδα, εξηγούν άνθρωποι που παρακολουθούν τις κινήσεις της Μόσχας.

Η τελευταία έχει καταφέρει να ξεπεράσει τις δυτικές κυρώσεις στο υπό κατασκευή εμβληματικό έργο Arctic LNG 2 στη Σιβηρία, στέλνει όλο και περισσότερους όγκους στην ευρωπαική αγορά, είτε ως υγροποιημένο αέριο, είτε μέσω του αγωγού από το Βορρά, ενώ σχεδιάζει και επέκταση του υφιστάμενου Turkstream για την αποστολή μέσω Βουλγαρίας παρτίδων με το αμφιλεγόμενο εμπορικό σήμα «turkish blend».