ΥΠΕΝ: Νευραλγικό έργο η νέα γραμμή μεταφοράς Χανιά-Δαμάστα - Ασύμφορα τα εναλλακτικά σενάρια υλοποίησης

Τη στήριξή του στην κατασκευή της νέας Γραμμής Μεταφοράς Υψηλής Τάσης 150 kV Χανιά-Δαμάστα με την παρούσα μορφή προσφέρει στον ΑΔΜΗΕ το ΥΠΕΝ μέσω απάντησης που έδωσε σε σχετική ερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή η υφυπουργός, Αλεξάνδρα Σδούκου.

Όπως τονίζει σχετικά, η Νέα Γραμμή Μεταφοράς Υψηλής Τάσης 150 kV Χανιά-Δαμάστα αποτελεί νευραλγικής σημασίας ενεργειακή υποδομή χωρίς την οποία η μεγάλη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής δεν θα μπορεί να αξιοποιηθεί στο σύνολο της, με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό για την την ενεργειακή αυτάρκεια και ασφάλεια εφοδιασμού της Νήσου Κρήτης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν εκπονηθεί κατά το στάδιο σχεδιασμού των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Κρήτης, η πλήρης λειτουργία των δύο ηλεκτρικών διασυνδέσεων (Πελοποννήσου-Κρήτης και Αττικής-Κρήτης) θα επιτρέψει την τροφοδότηση συνολικού φορτίου της τάξεως 800 MW στην Κρήτη. Προϋπόθεση ωστόσο για αυτό, είναι να διασφαλίζεται η διακίνηση των απαιτούμενων ποσοτήτων ισχύος μεταξύ των κόμβων του Συστήματος Μεταφοράς της Κρήτης, μέσω των κυκλωμάτων 150 kV επί της νήσου. Οι λεπτομερείς αναλύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί κατέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης του άξονα μεταξύ των σημείων επί της νήσου στα οποία καταλήγουν οι δύο διασυνδέσεις, ήτοι του Υποσταθμού (Υ/Σ) Χανίων και του Υ/Σ Δαμάστας. Η ενίσχυση αυτή συνίσταται στην υλοποίηση νέας Γραμμής Μεταφοράς 150 kV από τον Υ/Σ Δαμάστας μέχρι τον Υ/Σ Χανίων. Ως εκ τούτου η Νέα Γραμμή Μεταφοράς πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τμήμα του ευρύτερου έργου της διασύνδεσης της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα.

Τα οφέλη της υλοποίησης του έργου είναι πολλαπλά. Ιδιαίτερα σημειώνεται ότι σε περίπτωση βλάβης στη μικρή διασύνδεση Κρήτη-Πελοπόννησος η νέα γραμμή θα είναι σε θέσει να αποτρέψει το μερικό ή ολικό black-out. Ισχυροποιείται συνεπώς η ηλεκτρική σύνδεση μεταξύ της Δυτικής Κρήτης και του υπόλοιπου νησιού, συμβάλλοντας έτσι στο να ξεπεραστούν προβλήματα ασφαλούς τροφοδοσίας αλλά και ολοκληρώνοντας μια εμβληματική νέα υποδομή που οδηγεί σε χαμηλότερο κόστος αλλά και σταθερότερη ηλεκτρική ενέργεια.

Πέραν από την αμιγώς ενεργειακή διάσταση όμως, η ενεργειακή αναβάθμιση του νησιού αποτελεί και στόχο μείζονος εθνικής σημασίας ενόψει του ότι η παρούσα οικιστική, τουριστική και βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής αυξάνει ραγδαία τα ζητούμενα ηλεκτρικά φορτία, εκτιμάται δε ότι η αυξητική τάση των φορτίων θα είναι ακόμη εντονότερη τα επόμενα έτη. Σημειώνεται ότι στην Π.Ε Χανίων είναι εγκατεστημένες μεγάλες και κρίσιμες ενεργειακά μονάδες, όπως Στρατιωτικές Βάσεις, Αεροδρόμιο, Πολυτεχνείο, μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και πλήθος άλλων δραστηριοτήτων, πολλές από τις οποίες (ανάμεσα σε αυτές και ο Ναύσταθμος Σούδας) έχουν ήδη ζητήσει την επαύξηση της παρεχόμενης ισχύος. Η περιοχή των Χανίων είναι μία από τις κρισιμότερες περιοχές από άποψη επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Κρήτη. Συνεπώς η διασύνδεση αυτή είναι αναγκαία κυρίως για την ενίσχυση του εσωτερικού δικτύου ενισχύοντας την δυνατότητα επαύξησης των καταναλώσεων στην περιοχή των Χανίων αλλά και σε όλες τις περιοχές της Κρήτης.

Επομένως το έργο αυτό σαφέστατα αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια αλλά και ενισχύει την αναπτυξιακή προοπτική της Π.Ε. Χανίων, απαραίτητη προϋπόθεση της οποίας είναι η πρόσβαση σε διαρκή και αδιάλειπτη τροφοδοσία με επαρκή ενέργεια.

Αναφορικά με τα εναλλακτικά σενάρια για όδευση της νέας αυτής Γ.Μ., αυτά αξιολογούνται από τον αρμόδιο Διαχειριστή ως μη ενδεδειγμένα, καθώς:

(α) επιβαρύνουν δυσανάλογα τον προϋπολογισμό του έργου. Ενδεικτικά, το σενάριο της πλήρους υπογειοποίησης επιβαρύνει με 150 εκατομμύρια ευρώ τον προϋπολογισμό, ενώ στο σενάριο της υποθαλάσσιας διασύνδεσης η επαύξηση του κόστους είναι έτι μεγαλύτερη.

(β) καθυστερούν ανεπίτρεπτα την υλοποίησή του. Συγκεκριμένα, και στα δύο εναλλακτικά σενάρια θα έπρεπε να μελετηθεί και να αδειοδοτηθεί εκ νέου το έργο (οπότε η έναρξη υλοποίησής του θα καθυστερούσε για πολλά έτη, στερώντας από τους κατοίκους της Δυτικής Κρήτης τα οφέλη της διασύνδεσης του νησιού με το ηπειρωτικό Σύστημα). Παράλληλα, η υιοθέτηση οποιουδήποτε από τα εναλλακτικά σενάρια αυτά θα πολλαπλασίαζε την τεχνική δυσκολία τόσο της αρχικής υλοποίησης όσο και της μεταγενέστερης συντήρησης και αποκατάστασης ενδεχόμενων βλαβών, θέτοντας τη Γραμμή εκτός λειτουργίας για συνολικά πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο πλήρες βάθος χρόνου.

(γ) γεννούν μια σειρά από νέα και πολύ πιο δυσεπίλυτα ζητήματα (εντονότερη παρέμβαση στο περιβάλλον στην περίπτωση της υπογειοποίησης, απαλλοτριώσεις, παρεμβάσεις κατά μήκος της ακτογραμμής και στον αιγιαλό στα σημεία προσαιγιάλωσης).

Αντίστοιχα, ο ΑΔΜΗΕ ανέφερε σε δικό του έγγραφο τα εξής:

Ο σχεδιασμός του έργου κατά τον παρόντα χρόνο είναι ο βέλτιστος που προέκυψε κατόπιν εξέτασης των εναλλακτικών επιλογών κατά την οποία γνωμοδότησαν όλοι οι αρμόδιοι προς τούτο φορείς. Αναφορικά με το ερώτημα που τίθεται προς εσάς, ως προς τις ενέργειες εξέτασης διαφορετικής λύσης, αφενός με μια γενικευμένη υπογειοποίηση των γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης, και αφετέρου με την παράλληλη κατασκευή σχετιζόμενη με το έργο διάνοιξης του νέου ΒΟΑΚ, επισημαίνουμε ότι αυτές δεν αποτελούν ενδεδειγμένες λύσεις για τους παρακάτω κυρίως λόγους:

• Τυχόν ανασχεδιασμός του έργου με πρόβλεψη επιπλέον υπογείων τμημάτων στην υπόψη Γραμμή Μεταφοράς, θα οδηγήσει αθροιστικά σε αύξηση του μήκους των τμημάτων της υπόψη Γραμμής που θα υλοποιηθούν με υπόγεια καλώδια, γεγονός που με τη σειρά του ως γνωστόν θα οδηγήσει σε αύξηση των τάσεων στο ηλεκτρικό σύστημα της Κρήτης. Το φαινόμενο αυτό εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ακεραιότητα και την ορθή λειτουργία του εξοπλισμού του ηλεκτρικού συστήματος και αντιμετωπίζεται με κατάλληλες εγκαταστάσεις αντιστάθμισης που θα απαιτηθεί να εγκατασταθούν σε διάφορα σημεία του Συστήματος Μεταφοράς της Κρήτης, σε γήπεδα σημαντικής έκτασης που είναι δύσκολο να εξευρεθούν, προσκτηθούν και αδειοδοτηθούν, με απρόβλεπτες επιπτώσεις στην έγκαιρη ολοκλήρωση του συνολικού έργου.

• Σε περίπτωση βλάβης του υπόγειου καλωδιακού συστήματος, η επισκευή θα απαιτεί μεγαλύτερο χρόνο αποκατάστασης και αυξημένη όχληση στην κυκλοφορία.

• Σε περίπτωση τροποποίησης / διαπλάτυνσης του οδικού άξονα (ΒΟΑΚ) η μετατόπιση του καλωδιακού συστήματος θα είναι αδύνατη.

• Το ενδεχόμενο αυτό θα σημάνει σημαντική καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου. Καθώς ο χρόνος ολοκλήρωσης των κατασκευαστικών σχεδίων του ΒΟΑΚ δεν είναι γνωστός, δεν μπορεί να εκτιμηθεί στον παρόντα χρόνο ούτε η υλοποιησιμότητα της πρότασης ούτε και η ακριβής καθυστέρηση που θα προκαλέσει σε περίπτωση που όντως είναι υλοποιήσιμη (κατ΄ελάχιστον 2-4 έτη). Η καθυστέρηση θα έχει άμεσες συνέπειες σε τοπικό και υπερτοπικό επίπεδο.

• Επιπλέον, η πρόταση αυτή μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση του κόστους υλοποίησης, καθώς εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν 120χλμ υπόγειας όδευσης, 720χλμ καλωδίου 150kV, επιπλέον εξοπλισμός αντιστάθμισης και αντίστοιχα κατάλληλοι χώροι εγκατάστασης που δεν έχουν προβλεφθεί (εκτιμώμενο επιπρόσθετο κόστος 150 εκ. ευρώ, το οποίο, εφόσον εγκριθεί από την ΡΑΑΕΥ, θα μετακυλισθεί στον καταναλωτή).

• Ο συντονισμός που θα απαιτηθεί για την κατασκευή της υποδομής και εγκατάστασης των καλωδίων μεταξύ διαφορετικών φορέων υλοποίησης, αυξάνει εκθετικά τον κίνδυνο ως προς τον συνολικό χρόνο και κόστος ολοκλήρωσης του έργου.

• Το απαιτούμενο μήκος καλωδίου αναμένεται να έχει απαγορευτικούς χρόνους παράδοσης σε σύγκριση με τα υλικά που απαιτούνται αντίστοιχα για την υλοποίηση μίας Εναέριας Γραμμής Μεταφοράς Υψηλής τάσης.