Διαχείριση αποβλήτων με σεβασμό στον πολίτη και στο περιβάλλον

Με το πέρας του έτους, ολοκληρώνεται και τυπικά  μια ιδιαίτερα σημαντική και δύσκολη τετραετία (ενεργειακή κρίση, Covid, ένταση με Τουρκία), που ανέδειξε την αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, να συνεχίσει να τηρεί αταλάντευτα τις δεσμεύσεις της προς κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα και να πορεύεται σταθερά στο δρόμο των μεταρρυθμίσεων.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τις παρεμβάσεις του, στήριξε ουσιαστικά τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά μέσα στην κρίση. Παράλληλα υλοποιεί ένα ουσιαστικό στρατηγικό σχέδιο ενεργειακής μετάβασης με στόχο η χώρα να απεξαρτηθεί κατά το δυνατό από εισαγωγές καυσίμων. Μικρό ενεργειακά, αλλά σημαντικό περιβαλλοντικά, μέρος αυτής τη μετάβασης, είναι οι δράσεις κυκλικής οικονομίας που υλοποιούμε, η ανακύκλωση, η δημιουργία των μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων και τελικά ο σχεδιασμός ώστε μέχρι το 2030 να έχουμε παραγωγή ενέργειας από τα υπολείμματα των μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων, πράσινη ενέργεια που μπορεί να καλύψει τουλάχιστον το 1,5% των ενεργειακών αναγκών της χώρας μας. 

Την περασμένη τετραετία καλύψαμε σημαντικά το χαμένο έδαφος στη διαχείριση των αποβλήτων, λειτουργώντας πάντα με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Κάναμε σημαντικά θεσμικά βήματα και δημιουργήσαμε ένα νέο, σύγχρονο, απολύτως προσαρμοσμένο στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις θεσμικό πλαίσιο, καθώς και ένα φιλόδοξο, αλλά και ρεαλιστικό Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων.

Την προηγούμενη τετραετία, στόχος της δουλειάς μας ήταν να ξεκλειδώσουν τα έργα για τη δημιουργία των Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων στη χώρα. Αυτές έχουν τεράστια σημασία για τη διαχείριση των αποβλήτων, καθώς παίζουν καταλυτικό ρόλο στη μείωση της ταφής τους. Τα απόβλητα οδηγούνται στις μονάδες σε διαφορετικά ρεύματα όπου και γίνεται ανάκτηση υλικών, ενώ το υπόλειμμα σε λίγο καιρό θα μπορεί να μετατρέπεται σε δευτερογενές καύσιμο. Από 3 μονάδες σε λειτουργία το 2019, σήμερα υπάρχουν σε λειτουργία 11, ενώ από 5 μονάδες σε κατασκευή, σήμερα κατασκευάζονται 17, ενώ άλλες 10 σημαντικές μονάδες βρίσκονται σε διαγωνιστική διαδικασία. Πετύχαμε όλα αυτά, γιατί δουλέψαμε σε συνεργασία με τους Φορείς Διαχείρισης Αποβλήτων και μέσα σε 4 χρόνια είχαμε 33 δημοπρατήσεις έργων, έναντι μόλις 3 της τετραετίας 2015-2019. 

Σε ότι αφορά την ενεργειακή αξιοποίηση των υπολειμμάτων των μονάδων αυτών, έχουμε ανοίξει με ένα θεσμικό και καθαρό τρόπο τον διάλογο με τους ενδιαφερόμενους φορείς. Εντός του πρώτου διμήνου του 2024, θα έχουμε ολοκληρώσει τη σχετική μελέτη και μετά θα ξεκινήσουμε την υλοποίησή της. Στόχος μας είναι αντί η ενεργοβόρος βιομηχανία της χώρας να χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα που προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον ή να εισάγει υπολείμματα αποβλήτων από το εξωτερικό, να μπορεί να αξιοποιεί ενεργειακά το κατάλληλο επεξεργασμένο υπόλειμμα των μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων. Έτσι και θα παράγουμε πράσινη ενέργεια και θα πετύχουμε να μειώσουμε το ποσοστό ταφής αποβλήτων σε ποσοστό κάτω του 10% το 2030, ικανοποιώντας το σχετικό ευρωπαϊκό στόχο, πέντε χρόνια νωρίτερα.

Λίγες μέρες πριν αποχαιρετήσουμε το 2023, είθισται να προβαίνουμε σε στοχοθέτηση με ορίζοντα το νέο έτος. Το 2024, θα ξεκινήσουμε τη μεγάλη μεταρρύθμιση για την ανακύκλωση με στόχο το τέλος της τετραετίας να έχουμε ως χώρα καλύτερες αποδόσεις και παράλληλα ξεκινάμε σταδιακά την εφαρμογή του «πληρώνω όσο πετάω» για τη διαχείρισης των αποβλήτων. Με σχέδιο και πολύ δουλειά θα τα καταφέρουμε να γυρίσουμε σελίδα στη διαχείριση των αποβλήτων στη χώρα μας. 

* Ο κ. Μανώλης Γραφάκος είναι Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων στο Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2024.