Μανταλένα Πίου: Βραχυκυκλώνει την αγορά το κόστος της πράσινης ενέργειας

Ο υφυπουργός Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εταιρειών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας καθώς στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας αναμένεται να ανακοινώσει μέτρα για τις ΑΠΕ, που σύμφωνα με πληροφορίες περιλαμβάνουν ειδική εισφορά για τα φωτοβολταϊκά, που θα ισοδυναμεί με ένα κούρεμα των ποσών που έχουν λαμβάνειν, αύξηση του τέλους ΑΠΕ και μείωση των εγγυημένων τιμών για τα νέα φωτοβολταϊκά. Στόχος είναι να συγκρατηθεί το έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ (Λειτουργός της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας), καθώς οι οφειλές του μόνον προς τους παραγωγούς ΑΠΕ ξεπερνούν τα 170 εκατ. ευρώ και διογκώνονται καθημερινά.

Το πρόβλημα όμως δεν σταματά στις ΑΠΕ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις 24 Ιουλίου, οι οφειλές του Λειτουργού προς τους ανεξάρτητους παραγωγούς έφθαναν στα 164,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 98,4 εκατ. ευρώ στην εταιρεία «Protergia» (όμιλος Μυτιληναίου), τα 6,1 εκατ. ευρώ στην «Ηρων ΙΙ» (όμιλος Τέρνα) και 59,7 εκατ. ευρώ στην Elpedison ( όμιλοι ΕΛ.ΠΕ. και Edison).

Oι οφειλές του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής του Συστήματος Ηλεκτρικής Ενέργειας) έφθαναν στα 169,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 63,1 εκατ. ευρώ στην Protergia, 23,4 εκατ. ευρώ στην «Ηρων ΙΙ» και 83 εκατ. ευρώ στην Elpedison. To αποτέλεσμα είναι οι ανεξόφλητοι παραγωγοί, στους οποίους συνολικά το σύστημα χρωστά 333,7 εκατ. ευρώ να χρωστούν με τη σειρά στους στη ΔΕΠΑ, την εταιρεία που τους προμηθεύει με φυσικό αέριο, 315, 8 εκατ. ευρώ!

Πληρωμές

Τον Ιούνιο η ΔΕΠΑ έλαβε έκτακτο δάνειο 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (άλλα 130 εκατ. ευρώ πήρε η ΔΕΗ) προκειμένου να μπορέσει να ξεπληρώσει τους ξένους προμηθευτές της, τη Gazprom και άλλες εταιρείες. Παρότι τα έκτακτα δάνεια δεν είναι η λύση, ο υφυπουργός εξετάζει τώρα την εκταμίευση του τρίτου μέρους του δανείου, που εκκρεμούσε από τον Ιούνιο προς το ΛΑΓΗΕ για να ξεπληρώσει ένα μέρος τουλάχιστον των οφειλών του προς τους παραγωγούς και να κινηθεί η αγορά.

Πρόκειται για ποσό της τάξης των 170 εκατ. ευρώ που δεν χορηγήθηκε γιατί ο ΛΑΓΗΕ δεν ειχε τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα, μάλιστα δεν είχε ούτε καταστατικό (!), όπως αναφέρουν έγκυρες πηγές. Η εταιρεία, που αποτελεί ουσιαστικά το διάδοχο σχήμα του παλαιού ΔΕΣΜΗΕ χωρίς τις αρμοδιότητες στη μεταφορά ηλεκτρισμού (οι οποίες έχουν εισφερθεί στον ΑΔΜΗΕ), ξεκίνησε να λειτουργεί φέτος, με «προίκα» ζημίες της τάξης των 106, 8 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον ισολογισμό της χρήσης 2011.

Εγγυήσεις

Μέχρι στιγμής πάντως δεν έχει υποβληθεί το αίτημα στον υπουργό Οικονομικών για να παράσχει τις εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου στον ΛΑΓΗΕ , προκειμένου το Ταμείο να δώσει το δάνειο.. Πέρα από τα άμεσα μέτρα για τις ΑΠΕ και το δάνειο, το υπουργείο Περιβάλλοντος - Ενέργειας εξετάζει σειρά διαρθρωτικών μέτρων, για να αρθούν οι στρεβλώσεις και να μην δημιουργούνται ελλείμματα. Ένα πολύπλοκο εγχείρημα, δεδομένου ότι το μόνο που θα μπορούσε να δώσει άμεσα ανάσα στο σύστημα, η αύξηση των τιμολογίων ρεύματος, είναι και το πιο δύσκολο να εφαρμοστεί, αν και για τους περισσότερους αναπόφευκτο.

Ο κ. Παπαγεωργίου έχει δηλώσει ότι προς το παρόν για το 2012 δεν εξετάζει την αύξηση, όμως για το 2013 όλα είναι ανοικτά. Από τις αρχές του επόμενου χρόνου η ΔΕΗ και οι ιδιώτες παραγωγοί θα επιβαρυνθούν με το έξτρα κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων για το σύνολο του CO 2, που εκπέμπουν.

Προτάσεις για διαχείριση της κρίσης

Για την καλύτερη διαχείριση της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας, με το τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας και τους ανεξόφλητους λογαριασμούς, η ΡΑΕ προτείνει να ληφθούν μέτρα όπως η καθιέρωση ημερήσιας εκκαθάρισης των εισαγωγών-εξαγωγών και η εβδομαδιαία εκκαθάριση των συναλλαγών προμηθευτών.

Επίσης, προτείνει τη διαχείριση διμερών συμβολαίων, όπως οι προθεσμιακές συμβάσεις που θα δημοπρατηθούν κ.λπ. Ιδιαίτερα για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές των καταναλωτών η ΡΑΕ τάσσεται υπέρ της επανεξέτασης τόσο του περιεχομένου όσο και του τρόπου κατανομής του κόστους των ΥΚΩ. Η πρόταση της ΡΑΕ περιλαμβάνει και τον οδικό χάρτη για την προοδευτική μετάβαση στο Target Model, το μοντέλο αγοράς που σταδιακά θα ισχύσει στην Ε.Ε. από το 2014 βάσει σχετικής οδηγίας.

Ρυθμιστική αρχή ενέργειας
Αλλαγές στη λιανική αγορά

Για τα τιμολόγια ρεύματος, η ΡΑΕ προτείνει:

1) Ενσωμάτωση της κλίμακας οικιακής κατανάλωσης 0-800 Kwh στις επόμενες κλίμακες, καθώς και εξομάλυνση του τρόπου κατανομής των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στις διάφορες κατηγορίες καταναλωτών, με σκοπό να καταργηθούν οι στρεβλώσεις.
2) Θέσπιση μόνιμου μηχανισμού αναπροσαρμογής ανά εξάμηνο του ανταγωνιστικού σκέλους των ρυθμιζόμενων τιμολογίων της ΔΕΗ στο κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς με στοχό την έγκαιρη επικαιροποίηση των τιμολογίων ανάλογα με τις τρέχουσες τιμές των καυσίμων.
3) Πλήρης απεμπλοκή των δραστηριοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας από την είσπραξη τελών υπέρ τρίτων (δημοτικός φόρος και τέλη, ΕΕΤΗΔΕ, τέλος ΕΡΤ, ΔΕΤΕ κ.λπ. Η μη καταβολή των πληρωμών υπέρ τρίτων δεν πρέπει να συνδέεται με την απειλή διακοπής του ρεύματος.
4) Μείωση των Ειδικών Φόρων στο φυσικό αέριο, το πετρέλαιο ηλεκτροπαραγωγής, και την ηλεκτρική ενέργεια.

Προβλέψεις για αύξηση της τιμής από 1-1-2013
Πακέτο μέτρων για τη χονδρική αγορά

Πρόσφατα, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) κατέθεσε δέσμη μέτρων για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Τα κυριότερα μέτρα για τη χονδρική αγορά είναι:

1) Υιοθέτηση του γαλλικού μοντέλου απελευθέρωσης της αγοράς (ΝΟΜΕ) με πώληση λιγνιτικής και ενδεχομένως υδροηλεκτρικής παραγωγής και υποχρέωση αυτών που θα την αγοράζουν να τη διαθέτουν σε πελάτες λιανικής με χαμηλότερα τιμολόγια. Η δημοπράτηση της παραγωγής θα γίνεται με προθεσμιακά συμβόλαια. Η ΡΑΕ θεωρεί ότι η πώληση της παραγωγής λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ενέργειας είναι συμβατή με την εξεταζόμενη από την κυβέρνηση πώληση παραγωγικών μονάδων της ΔΕΗ.
2) Σταδιακή κατάργηση του μηχανισμού ανάκτησης του μεταβλητού κόστους, όπως αυτό ισχύει σήμερα -δηλαδή του εγγυημένου εσόδου που εισπράττουν οι ιδιώτες παραγωγοί ηλεκτρισμού-, κατά τη μεταβατική περίοδο απελευθέρωσης της λιγνιτικής αγοράς. «Πρέπει να αρθούν τα κίνητρα εκείνα που ωθούν τους παραγωγούς σε συστηματική χρήση/κατάχρηση του κανόνα που δίνει τη δυνατότητα υποβολής προσφορών κάτω του ελάχιστου μεταβλητού κόστους για το 30% της ισχύος», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΡΑΕ.
3) Επανασχεδιασμός του Μηχανισμού Διασφάλισης Ισχύος, λαμβάνοντας υπόψη τη σταδιακή μείωση των συντελεστών φόρτισης των θερμικών μονάδων.
4) Κατάρτιση λεπτομερούς Κώδικα Διαχείρισης Υδροηλεκτρικών Σταθμών και Υδάτινων Πόρων και δημιουργία μέσα στο 2012 Φορέα Κάλυψης και Φορέα Εκκαθάρισης για το σύνολο των οικονομικών συναλλαγών της αγοράς.
5) Επανεξέταση των οικονομικών κινήτρων και των μηχανισμών στήριξης στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς και των διαδικασιών υλοποίησης μονάδων ΑΠΕ αλλά και των ποσοτικών στόχων ανάλογα με την τεχνολογική ωριμότητα και τη διείσδυση των διαφόρων ΑΠΕ, ώστε να επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι με ταυτόχρονη συγκράτηση της περαιτέρω αύξησης του Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ), όπως έχει μετονομαστεί το Τέλος υπέρ ΑΠΕ.

Στο κείμενό της, η ΡΑΕ επικαλείται μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για την πρόσβαση τρίτων στις μονάδες χαμηλού κόστους της ΔΕΗ, η οποία προτείνει μεταξύ άλλων και την πώληση λιγνιτικής ή υδροηλεκτρικής παραγωγής απευθείας στους καταναλωτές της υψηλής τάσης, δηλαδή στις μεγάλες βιομηχανίες.

Η ίδια μελέτη προβλέπει αύξηση της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος από 1-1-2013, λόγω της ενσωμάτωσης του πλήρους κόστους από τα δικαιώματα της εκπομπής ρύπων από τις λιγνιτικές μονάδες και την ενδεχόμενη αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου με συνέπεια την αύξηση των τιμών του ρεύματος στη λιανική, εφόσον αυτές πρέπει να προσαρμοστούν στις τιμές χονδρικής.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι από τον Ιούλιο του 2013, βάσει του νόμου 4001/2011, απελευθερώνονται πλήρως τα τιμολόγια στη χαμηλή τάση (οικιακά και επαγγελματικά), επισημαίνοντας ότι δεν είναι βέβαιο τι ακριβώς τιμολόγια θα προκύψουν λόγω του ρόλου του Δημοσίου ως βασικού μετόχου της ΔΕΗ.

(Ημερησία, 28/7/2012)