ΔΕΗ: Νόμιμη και υποχρεωτική η χρέωση των ΥΚΩ

Η παροχή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ωφέλειας (ΥΚΩ) στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί υποχρέωση της κάθε χώρας – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να επιτευχθούν διάφοροι κοινωνικοί, περιφερειακοί και περιβαλλοντικοί στόχοι, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο Νομικός Σύμβουλος της ΔΕΗ ΑΕ κ. Αργύρης Οικονόμου, ο οποίος παρουσίασε τις ρυθμίσεις του Ευρωπαϊκού και του Ελληνικού Δικαίου σχετικά με τις υποχρεώσεις Καθολικής Υπηρεσίας, Εσχάτου Καταφυγίου και Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), κατά την Ημερίδα της Διεύθυνσης Νομικών Υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την Παρασκευή 6 Απριλίου.

Η θεσμοθέτηση και η υποχρέωση καταβολής ΥΚΩ ουδέποτε έχει αμφισβητηθεί, πρόσθεσε ο κ. Οικονόμου.

Στην ομιλία του, ο νομικός σύμβουλος της ΔΕΗ  ξεκαθάρισε ότι τα ποσά που αντιστοιχούν στις χρεώσεις για την παροχή ΥΚΩ περιλαμβάνονταν παγίως και διαρκώς στα εγκεκριμένα από το κράτος τιμολόγια τα οποία υποχρεούται να εφαρμόζει η ΔΕΗ.

«Η διακριτή αναγραφή των εν λόγω χρεώσεων δεν γίνεται παρά μόνον για λόγους διαφάνειας ενόψει της απελευθέρωσης της αγοράς και για τον έλεγχο της αποφυγής παροχής τυχόν υπερ-αντιστάθμισης στον πάροχο των ΥΚΩ. Εξυπηρετεί δηλαδή λογιστική καταγραφή και δεν πρόκειται για χωριστές χρεώσεις» τόνισε.

Στις επιχειρήσεις που φέρουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις – όπως υπογράμμισε στη συνέχεια ο κ. Οικονόμου – μπορεί να προβλεφθεί από κάθε Κράτος - μέλος η καταβολή ανταλλάγματος για την αντιστάθμιση εκείνου του ανταγωνιστικού μειονεκτήματος που υφίσταται η επιβαρυμένη με την αντίστοιχη υποχρέωση επιχείρηση έναντι των ανταγωνιστών της. Στο σημείο αυτό ο κ. Οικονόμου επεσήμανε τα ακόλουθα:

• Τόσο η θεσμοθέτηση των ως άνω υποχρεώσεων όσο και η παροχή σχετικού ανταλλάγματος ουδέποτε έχει αμφισβητηθεί από τα αρμόδια όργανα, το όριο δε που τίθεται ανάγεται στην υποχρέωση μη παραβίασης των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.

• Γενικός κανόνας του ευρωπαϊκού δικαίου είναι η κατ΄ αρχήν απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων δεδομένου του ασυμβίβαστου χαρακτήρα τους με την έννοια της ενιαίας αγοράς.

• Ο κανόνας της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων συντρέχει παραλλήλως προς τις διατάξεις που αφορούν ενισχύσεις προς επιχειρήσεις που παρέχουν Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (ΥΓΟΣ).Τέτοιες υπηρεσίες παρέχονται από δημόσιες ή ιδιωτικές επιχειρήσεις, στις οποίες το Κράτος έχει αναθέσει (κατά προτίμηση κατόπιν διενέργειας σχετικού διαγωνισμού) τη διαχείριση συμφερόντων του κοινωνικού συνόλου. Δεδομένου ότι τα ίδια συμφέροντα εξυπηρετούν οι ΥΚΩ, είναι προφανές ότι οι ΥΚΩ ανήκουν στις ΥΓΟΣ υπό την ευρεία έννοια.

• Όπως γίνεται δεκτό και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – με πρόσφατη Ανακοίνωση της τον Ιανουάριο 2012 – το εν λόγω αντιστάθμισμα πρέπει να αντιστοιχεί σε τέτοιο ποσό, έτσι ώστε να καλύπτει, όχι μόνο το κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας αλλά και ένα εύλογο κέρδος.

Ειδικά τιμολόγια

Στη συνέχεια ο κ. Αργύρης Οικονόμου, υπογράμμισε ότι, κατά το ελληνικό δίκαιο, ως Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) καθορίζονται:

1. Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και των Απομονωμένων Μικροδικτύων, με τιμολογήσεις ίδιες, ανά κατηγορία καταναλωτή, με αυτές του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και

2. η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με ειδικό τιμολόγιο στους ευπαθείς καταναλωτές (πολύτεκνοι και ομάδες πληθυσμού που δικαιούνται να ενταχθούν στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο – ΚΟΤ).

Η παροχή όλων των ΥΚΩ, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης για Καθολική Υπηρεσία και Έσχατο Καταφύγιο, έχει ανατεθεί αποκλειστικώς στη ΔΕΗ, η οποία υποχρεούται να δραστηριοποιείται στην απελευθερωμένη αγορά με την πρόσθετη αυτή υποχρέωση προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Ο  κ. Οικονόμου κατέληξε επισημαίνοντας ότι, κρίσιμο στοιχείο είναι ο καθορισμός του αντισταθμίσματος που χορηγείται στην υποχρεωμένη προς παροχή ΥΚΩ επιχείρηση, προκειμένου:

• Αφ’ ενός να μην καταστρατηγείται το ευρωπαϊκό δίκαιο και

• αφ’ ετέρου η εν λόγω επιχείρηση να παραμένει βιώσιμη και να δύναται να δραστηριοποιείται στην ενιαία αγορά με όρους που δεν την φέρνουν σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους ανταγωνιστές της.