Κυπριακό ινστιτούτο φτιάχνει σκάφος με μηδενικούς ρύπους

Η φήμη του έχει βγει από τα στενά όρια της Κύπρου, παρά το γεγονός ότι μετρά δύο χρόνια ζωής και παρόλο που η έναρξη των εργασιών του συνέπεσε με την αρχή της πανδημίας. Το Κυπριακό Ινστιτούτο για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία (The Cyprus Marine and Maritime Institute-CMMI), που λειτουργεί ως Κέντρο Αριστείας για τη θαλάσσια έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική ανάπτυξη, παράγει ένα σημαντικό έργο και έχει καταφέρει να επαναπατρίσει Κύπριους επιστήμονες και να εργοδοτήσει αρκετούς ξένους.

Πλέον στο Ινστιτούτο, που έχει ως έδρα τη Λάρνακα, εργάζονται 40 άτομα, που προέρχονται από ένα ευρύ φάσμα επιστημών, οι οποίοι έφτιαξαν μη επανδρωμένα σκάφη και υποβρύχια ρομπότ που διενεργούν έρευνες, ενώ "τρέχουν" σημαντικότατα projects, όπως είναι η δημιουργία σκάφους με μηδενικές εκπομπές ρύπων και ενός υποβρύχιου πάρκου. 

Το πολυποίκιλο έργο και το όραμα του CMMI, που έχει προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων ευρώ, παρουσίασε στον «Φ» ο διευθύνων σύμβουλος του CMMI Ζαχαρίας Σιόκουρος. Όπως είπε, η ιδέα για τη δημιουργία του Κέντρου Αριστείας γεννήθηκε από διάφορους οργανισμούς, που κατέθεσαν πρόταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την ανάπτυξη της ναυτιλίας στους τομείς της παιδείας και της έρευνας. Η πρόταση ήρθε από τις πρώτες πανευρωπαϊκά και πήρε χρηματοδότηση 15 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ άλλα τόσα χρήματα κατέβαλε και η Κυπριακή Δημοκρατία.  

«Είμαστε μη κερδοσκοπικός οργανισμός και ο συντονιστής του προγράμματος που κέρδισε τη χρηματοδότηση είναι ο Δήμος Λάρνακας. Όταν ανοίξαμε μάς πρόλαβε η πανδημία, οπόταν ο κόσμος άρχισε να έρχεται μετά το καλοκαίρι του 2020. Είμαστε ένα κέντρο που καλύπτουμε ένα τεράστιο εύρος επιστημών. Έχουμε ναυπηγούς, μηχανολόγους, ρομποτικούς μηχανικούς, dada scientists, θαλάσσιους βιολόγους κ.λπ.». 

Οι επιστήμονες του CMMI, εντός του επόμενου έτους, θα έχουν ολοκληρώσει το μηχανοκίνητο σκάφος με μηδενικές εκπομπές ρύπων. «Θέλουμε να αποδείξουμε ότι κάποιες κατηγορίες σκαφών μπορούν να λειτουργούν χωρίς καυσαέρια. Για μας το σκάφος μας θα είναι πλατφόρμα έρευνας, ωστόσο θα μπορούσε μετά να δοθούν κίνητρα για τέτοιου είδους σκάφη. Το σκάφος θα είναι 10 μέτρα και θα μεταφέρει 20 άτομα. Θέλουμε να εξυπηρετεί και κόσμο όταν είναι διαθέσιμο, για να μπορέσουμε να κάνουμε εκδηλώσεις με σχολεία.»

Πρόταση για να στεγάσει πανεπιστημιακή σχολή στη Λάρνακα

Το CMMI στεγάζεται προσωρινά στις εγκαταστάσεις του κτηρίου της Οθωμανικής τράπεζας. Ωστόσο, μέχρι το 2024 θα είναι έτοιμες οι υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις του κέντρου, στην περιοχή Μακένζι. Πρότεινε, μάλιστα, στις υποδομές του κέντρου, να δημιουργηθεί η Σχολή Επιστημών και Τεχνολογίας της Θάλασσας, μετά το ναυάγιο που επήλθε λόγω κόστους.  

«Εμείς ελπίζουμε ότι με τις υποδομές που στήνουμε, θα βοηθήσουμε και τα πανεπιστήμια να έρθουν στη Λάρνακα. Είμαστε σε επαφή και με τα δύο κρατικά πανεπιστήμια και προσπαθούμε να τους ενθαρρύνουμε, επειδή θα φτιάξουμε υποδομές που δεν τις έχουν τα πανεπιστήμια. Αυτό που προτείναμε εμείς, είναι σε αυτό το στάδιο να ξεκινήσουν μεταπτυχιακά προγράμματα, που να επικεντρώνονται στους τομείς που εμείς ασχολούμαστε. Έχουμε και προσωπικό που μπορεί να βοηθήσει στα μαθήματα, αλλά είναι και θέμα απόφασης των ίδιων των πανεπιστημίων. Προσπαθεί και ο δήμαρχος Λάρνακας και ελπίζουμε να τα καταφέρουμε.»

Συζητήσεις γίνονται και με ξένα πανεπιστήμια και γίνονται σκέψεις, όπως είπε ο κ. Σιόκουρος, να αξιοποιηθούν και άλλοι χώροι, όπως είναι αυτοί των διυλιστηρίων στον δρόμο Λάρνακας-Δεκέλειας. 

Το CMMI, εν τω μεταξύ, έχει ήδη πιστοποιηθεί και ως κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης και θα δημιουργήσει προγράμματα κατάρτισης, που θα παρέχουν δεξιότητες στις νέες τεχνολογίες που αναπτύσσονται στα πλαίσια της πράσινης μετάβασης. «Ανεξάρτητα με το πώς θα εξελιχθεί το θέμα με την πανεπιστημιακή σχολή, το να γίνει στην πόλη Κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης γι’ αυτού του είδους τα επαγγέλματα, μπορεί να προσελκύσει μεγάλο αριθμό φοιτητών, ίσως μεγαλύτερο και από μια πανεπιστημιακή σχολή.»

Υποβρύχιο πάρκο με 3D εκτυπωτή

Ένα από τα πιο μεγαλεπήβολα έργα του Ινστιτούτου είναι η δημιουργία υποβρύχιου πάρκου με τεχνητούς υφάλους, οι οποίοι θα τυπώνονται από 3D εκτυπωτή. Το πάρκο θα δημιουργηθεί στην περιοχή της Αμαθούντας στη Λεμεσό, σε συνεργασία με το Τμήμα Αλιείας. 

«Για εμάς θα λειτουργεί ως υποβρύχιο εργαστήριο, όπου θα κάνουν την έρευνά τους οι θαλάσσιοι βιολόγοι. Ταυτόχρονα, όμως, θα αναπτύξουμε ρομπότ με κάμερες γύρω από τους υφάλους, για να δίνουν ζωντανή εικόνα στην ακτή, για αυτούς που δεν θα μπορούν να βουτήξουν.» 

Οι ερευνητές του CMMI έχουν τοποθετήσει και σημαδούρες με αισθητήρες στη θάλασσα και άρχισαν να συλλέγουν δεδομένα, προκειμένου να δημιουργηθούν, μεταξύ άλλων, μοντέλα αντιμετώπισης της ρύπανσης. 

Επιπρόσθετα, το ινστιτούτο συνεργάζεται με πολλές κρατικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ έχει ήδη υπογράψει 30 συμφωνίες συνεργασίας (MOU), με εταιρείες και πανεπιστήμια στην Κύπρο και το εξωτερικό. 

«Ο στόχος είναι να προσφέρουμε υπηρεσίες, που να έχουν αξία και στην Κυβέρνηση και στον ιδιωτικό τομέα. Είμαστε ένα από τα έξι Κέντρα Αριστείας στην Κύπρο και το μοναδικό στο κομμάτι της θάλασσας και της ναυτιλίας. Αυτό που μας ξεχωρίζει, πιστεύω, από τα άλλα Κέντρα Αριστείας, που είναι σχεδόν όλα σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, είναι ότι εμείς είμαστε πιο κοντά στη βιομηχανία και στοχεύουμε περισσότερο στην εφαρμοσμένη έρευνα.» 

Θέλοντας να έχει προσφορά στην κοινωνία, το Κέντρο Αριστείας έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές του. Σε συνεργασία με την Αρχή Λιμένων, υπάρχουν συζητήσεις για την αξιοποίηση του Φάρου Περβολιών, ενώ θα δημιουργήσει στην πόλη της Λάρνακας κέντρο ενημέρωσης για να μάθουν οι νέοι τα επαγγέλματα της θάλασσας. Πέρσι, εξάλλου, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής ημέρας για τη Θάλασσα, διενήργησε διαγωνισμό σε Δημοτικά Σχολεία, που έδωσαν όνομα σε ένα ύφαλο στην Ορόκλινη, ο οποίος αποκαλείται πλέον Δωρίδα, που ήταν νύμφη της θάλασσας. Φέτος θα διενεργηθεί νέος διαγωνισμός, για την ονοματοδοσία υφάλου στην περιοχή Καστέλας. 

(της Νατάσας Χριστοφόρου, Φιλελεύθερος)