Στροφή της αγοράς αυτοκινήτου στην ηλεκτροκίνηση

Σε ένα περιβάλλον που φορτίζουμε πλέον τα πάντα όπως τα είδη του καθημερινού μας εξοπλισμού από κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, tablet, μέχρι ηλεκτρικές σκούπες και τσιγάρα, η φόρτιση του αυτοκινήτου μας δεν είναι βγαλμένη από σενάριο ταινίας επιστημονικής φαντασίας. Ξεπερνώντας το στάδιο του εντυπωσιασμού και με τις αυτοκινητοβιομηχανίες να επικεντρώνουν όλες τις δυνάμεις τους στην ηλεκτροκίνηση, παραμένει απορίας άξιο γιατί τόσο η χώρα μας όσο και η υπόλοιπη Ευρώπη εξακολουθούν να υπάρχουν οδηγοί που διστάζουν να βάλουν τα οχήματα τους στην πρίζα.

Η αυτοκινητοβιομηχανία γνωρίζει τη δεκαετία με τις μεγαλύτερες αλλαγές στην ιστορία της. Η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών τρέχει και ούτε η πανδημία του Covid-19 δεν δείχνει να μπορεί να αναστρέψει την πορεία που έχει πάρει η βιομηχανία του αυτοκινήτου.  Η στροφή προς ηλεκτρικά οχήματα που εγκαθίδρυσε ουσιαστικά η γέννηση Tesla, η επικράτηση αυτοματοποιημένων συστημάτων, αλλά και η αυτόνομη οδήγηση είναι μερικά από τα παραδείγματα που καταδεικνύουν το πέρασμα των αυτοκινήτων σε μία νέα εποχή.

Για την ώρα υπάρχει μόνο η περιέργεια από τους Κύπριους αναφορικά με το ενδιαφέρον που δείχνουν στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ωστόσο, με την υλοποίηση του σχεδίου επιχορήγησης που προανήγγειλε η κυβέρνηση για τον ερχόμενο μήνα και με τα νέα μέτρα της ΕΕ για τους ρύπους, αναμένεται πως θα προκύψει μεγάλο ενδιαφέρον.

Θα συμφωνήσουμε όλοι πως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν είναι φθηνά και δεν υπάρχουν ακόμη οι απαραίτητες υποδομές ακόμη με ταχυφορτιστές ώστε οι ιδιοκτήτες των ηλεκτρικών οχημάτων να μπορούν να προγραμματίζουν τα ταξίδια τους. Όσον αφορά στην τιμή απόκτησης των ηλεκτρικών αυτοκινήτων πράγματι είναι ακριβά και εκεί θα χρειαστεί η παρέμβαση της πολιτείας που αναμένεται να γίνει άμεσα και ειδικά στη χώρα μας.

Πάντως ο υπουργός μεταφορών Γιάννης Καρούσος στις 22/11 κατά παρουσιάσει του προϋπολογισμού του υπουργείου τόνισε πως η Κύπρος εισέρχεται στην εποχή των ηλεκτρικών αυτοκινήτων με δαπάνη σχεδόν 90 εκ. ευρώ. Στόχος είναι μέχρι το 2035 η πλειοψηφία των αυτοκινήτων στην Κύπρο θα είναι ηλεκτρικά. Μέχρι το 2030 το 25% θα είναι ηλεκτρικά. Μεταξύ άλλων σημείωσε πως εντός του 2022 έρχονται 10 διπλά σημεία ταχείας επαναφόρτισης σε χώρους του δημοσίου, θα επιδοτηθεί η εγκατάσταση χιλίων σημείων επαναφόρτισης σε επιχειρήσεις και τοπικές αρχές, θα αρχίσει η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων για το δημόσιο, θα διατεθούν 30 εκ. ευρώ για αγορά ηλεκτροκίνητων οχημάτων και 15 εκ. ευρώ για απόσυρση ρυπογόνων οχημάτων.

Ο ΚΟΡΩΝΟΙΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ

Οι αριθμοί του εννιαμήνου του 2021 δείχνουν ότι οι συνολικές εγγραφές των ηλεκτρικών αυτοκινήτων για την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2021 ήταν 265, από 156 πέρυσι, παρουσιάζοντας αύξηση 70,96%. Οι περισσότερες εγγραφές (234) ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι στην κατηγορία των νέων αυτοκινήτων και μόνο 31 ανήκουν στα μεταχειρισμένα. Οι εγγραφές των υβριδικών αυτοκινήτων ήταν 3.348 το εννιάμηνο, από 1.636 πέρυσι παρουσιάζοντας άνοδο 104,64%. 

Η αύξηση δεν αλλάζει για την ώρα τη συνολικότερη εικόνα ως προς τις προτιμήσεις των Κυπρίων στην αγορά αυτοκινήτου, καθώς πέρα από το μεγάλο κόστος των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αποτρεπτικός παράγοντας πρέπει να θεωρηθεί το ότι δεν υπάρχουν και πολλά σημεία φόρτισης. Με βάση τα  στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), η Κύπρος έχει μόλις 0,5 σημεία φόρτισης ανά 100 χλμ και είναι στη μέση του πίνακα των χωρών με τους λιγότερους σταθμούς.

ΕΥΡΩΠΗ ΣΠΡΩΧΝΕΙ ΤΑ ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΕΚΤΟΣ

Μπορεί η παγκόσμια αγορά αυτοκινήτου να μετράει πληγές, εξαιτίας της πανδημίας, όμως, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δείχνουν να αυξάνουν τα μερίδια τους. Ενδεικτικό αυτού, το ότι τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν το 8% των πωλήσεων αυτοκινήτων στην Ευρώπη μέσα στο 2020. Την ίδια ώρα που οι πωλήσεις καινούργιων ΙΧ ( βενζίνης και ντίζελ) σημειώνουν πτωτική πορεία, οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών οχημάτων (συμπεριλαμβανομένων των αμιγώς ηλεκτρικών και των υβριδικών plug-in) έχουν αυξηθεί. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιο αγοράς τους στην ευρωπαϊκή αγορά, σε σχέση με πέρσι.

Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά, το 2017, η ΕΕ διαπίστωσε πως θα πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές CO2 από τα επιβατικά κατά 40% μέχρι το 2030. Έτσι οι αυτοκινητοβιομηχανίες έπιασαν δουλειά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα βγαίνουν το ένα μετά το άλλο.

Πολλές χώρες, όπως η Νορβηγία, έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν όλο και περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και οι κυβερνήσεις έχουν βγάλει μία σειρά από μέτρα στήριξης έτσι ώστε να γίνουν πιο προσιτά εξαιτίας του υψηλού τους κόστους.

Σε παγκόσμιο επίπεδο το 2020 πουλήθηκαν 3.124.793 εκατομμύρια ηλεκτρικά αυτοκίνητα (αμιγώς ηλεκτρικά και υβριδικά μαζί), ενώ το 68% αυτών ήταν αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Η πρώτη σε προτίμηση μάρκα ήταν η Tesla με 499.535 οχήματα –και μάλιστα το Tesla Model 3 ήταν το αγαπημένο μοντέλο των καταναλωτών για το 2020–, ακολουθεί η VW Group με 421.591 πωλήσεις και στην τρίτη θέση είναι η SAIC έχοντας πουλήσει 272.210 οχήματα.

Κάπου εδώ να πούμε ότι ήδη υπάρχουν ορισμένες αυτοκινητοβιομηχανίες που από το 2030 περίπου και μετά θα κατασκευάζουν μόνο ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Προς το παρόν αυτές είναι οι: Fiat, Volvo, MINI, Ford, Jaguar, Bentley και Alpine, ενώ περιμένουμε κι άλλες να βγάλουν παρόμοιες ανακοινώσεις. Ο βασικός λόγος που στρέφονται στην ηλεκτροκίνηση είναι οι περιορισμοί στις εκπομπές ρύπων που υιοθετούν ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις παγκοσμίως.

Σημαντικό στοιχείο της περιρρέουσας ατμόσφαιρας που επικρατεί στο κλάδο ανά το παγκόσμιο είναι πως η Rivian, η πλέον χρηματοδοτημένη νεοφυής εταιρεία ηλεκτρικών οχημάτων στην ιστορία των ΗΠΑ από Ιρβάιν της Καλιφόρνια να έχει αποσπάσει ήδη τον τίτλο της τρίτης πολυτιμότερης αυτοκινητοβιομηχανίας στον κόσμο, μετά την Tesla που βρίσκεται στην κορυφή και την Toyota που ακολουθεί στη δεύτερη θέση.

ΤΑ ΑΥΣΤΗΡΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΤΟΥ EURO7 ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

Τα νέα αυστηρά πρότυπα που ορίζει το επερχόμενο Euro7 ουσιαστικά καταργούν τους κινητήρες εσωτερικής καύσης. Οι προτεινόμενοι κανόνες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την οδηγία ρύπων Euro 7 για αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία είναι πολύ πιθανό να σημάνουν και το τέλος των κινητήρων εσωτερικής καύσης από το 2025 προκαλώντας την έντονη αντίδραση των αυτοκινητοβιομηχανιών. Από τη μία έχουμε τις ανακοινώσεις από διάφορες χώρες του κόσμου σχετικά με την απαγόρευση συμβατικών ρυπογόνων αυτοκινήτων και από την άλλη τους κατασκευαστές που είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν τον μονόδρομο που λέγεται ηλεκτροκίνηση. Ειδικότερα στην ΕΕ αυτή η μετάβαση ακούγεται βίαιη, αλλά στην πραγματικότητα η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία γνώριζε πολύ καιρό τώρα για το τι έπεται. Ακόμη και πριν το περιβόητο dieselgate που κατά μία έννοια αποτέλεσε το εφαλτήριο για τη νέα εποχή της κινητικότητας.

Οι κινητήρες καύσης θα περιοριστούν στα μεγαλύτερα αυτοκίνητα που σταδιακά θα αρχίσουν και αυτά να γίνονται ηλεκτρικά. Το diesel θα πέσει σε ένα ποσοστό κάτω του 10%. Και ειδικότερα στην Ευρώπη, το κυνήγι των κινητήρων καύσης αναμένεται από το 2030 να γίνεται όλο και πιο έντονο φτάνοντας στο σημείο να γίνει ένα είδος υπό εξαφάνιση με οριστικό τέλος κάπου στα μέσα του αιώνα.

Σημειώστε πως εφόσον δεν βρεθεί η λύση, η απαγόρευση θα αφορά στις πωλήσεις νέων αυτοκινήτων και όχι για τα υπάρχοντα που κυκλοφορούν, ή θα κυκλοφορήσουν. Η νέα οδηγία ρύπων Euro7 λοιπόν, αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι τα οχήματα θα είναι «καθαρά» καθ ‘όλη τη διάρκεια ζωής τους, βοηθώντας την Ευρώπη να επιτύχει τους στόχους εκπομπών της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Οι ακριβείς λεπτομέρειες της νέας οδηγίας ρύπων είναι ακόμη υπό συζήτηση, αλλά έχουν ήδη δημιουργήσει ανησυχία στην Ένωση Μηχανολόγων της Γερμανίας (VDMA).

ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ EURO7

«Η προγραμματισμένη υποχρέωση ότι τα νέα οχήματα στην Ευρώπη πρέπει να είναι πρακτικά απαλλαγμένα από εκπομπές από το 2025 και μετά θα ήταν οικολογική, οικονομική και τεχνολογική παρέκκλιση. Οι προτάσεις για τον κανονισμό Euro 7 που συζητήθηκαν μέχρι στιγμής θέτουν σε κίνδυνο τις αλυσίδες της βιομηχανίας πέρα ​​από την αυτοκινητοβιομηχανία, οδηγώντας σε de facto απαγόρευση των αυτοκινήτων και των φορτηγών που κινούνται αποκλειστικά από κινητήρες εσωτερικής καύσης. Η Ευρώπη δεν μπορεί να το αντέξει αυτό», επισήμανε η VDMA.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) δήλωσε ότι δεν υπάρχουν «αποδείξεις» ότι τα σενάρια που προτείνονται είναι τεχνικά εφικτά προς το παρόν, ιδίως επειδή τα αυστηρά όρια εκπομπών πρέπει να τηρούνται ακόμη και σε ακραίες συνθήκες οδήγησης, όπως όταν κινείται κανείς σε ανηφορικούς δρόμους βουνών ή σε ακραίες χειμερινές συνθήκες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι «οι στόχοι που θα θέσουν οι κατασκευαστές πρέπει να είναι πολύ χαμηλότεροι από τα καθορισμένα όρια», δήλωσε εκπρόσωπος της ACEA.

Η CCFA, μια Ένωση που εκπροσωπεί τους Γάλλους κατασκευαστές αυτοκινήτων, δήλωσε ότι ενδιαφέρεται για τα πρότυπα Euro 7, αλλά αναμένει αλλαγές πριν από τη δημοσίευση της τελικής έκδοσης. «Οι πρώτες προτάσεις που έχουν υποβληθεί απαιτούν μείωση 60% έως 90% των εκπομπών, πράγμα που δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό. Είναι ένας πολύ περίπλοκος στόχος που πρέπει να επιτευχθεί σχετικά με τα μη ηλεκτρικά αυτοκίνητα», δήλωσε ο Laure De Servigny, στέλεχος της CCFA.

Η Γερμανική Ένωση Αυτοκινητοβιομηχανίας (VDA) ανησυχεί επίσης για αυτό που βρίσκεται επί του παρόντος στο τραπέζι. «Το γεγονός είναι ότι, η παρούσα πρόταση απειλεί να καταργήσει τους κινητήρες εσωτερικής καύσης και την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής. Αυτό που πωλείται ως βιώσιμο είναι τελικά ακόμη και επιβλαβές για το κλίμα. «Επιπλέον, υπάρχει μια αρνητική συνέπεια για την ηλεκτροκίνηση καθώς ένα πρόωρο τέλος των κινητήρων εσωτερικής καύσης καθιστά πιο ακριβό και θα καθυστερήσει την τεράστια διαδικασία μετασχηματισμού ολόκληρου του κλάδου που περιλαμβάνει τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τους προμηθευτές τους.» πρόσθετε το στέλεχος της VDA.

Η VDA πιστεύει ότι η απόσυρση των κινητήρων εσωτερικής καύσης μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια δεν είναι ρεαλιστική και η κατάργησή τους έως το 2025 είναι εντελώς αδιαμφησβήτητη.

Η αυτοκινητοβιομηχανία BMW δήλωσε στην EURACTIV ότι οι «αποδοτικοί» κινητήρες εσωτερικής καύσης θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν «κεντρικό ρόλο» για ορισμένους πελάτες, όπως εκείνους που ζουν σε αγροτικές περιοχές χωρίς εύκολη πρόσβαση στην υποδομή φόρτισης. Η εταιρεία εξέφρασε την ανησυχία ότι το Euro 7 θα καθορίσει παραμέτρους εκπομπών που δεν μπορούν να επιτευχθούν τεχνικά σε κάθε οδηγική κατάσταση, με αποτέλεσμα την έμμεση απαγόρευση των κινητήρων βενζίνης και πετρελαίου. «Μια περαιτέρω εξέλιξη προς το Euro 7 πρέπει να γίνει με αίσθηση αναλογίας και να υπάρχει μια ισορροπημένη σχέση κόστους-οφέλους». Η Mercedes-Benz εξέφρασε επίσης την αντίθεσή της στην απαγόρευση εσωτερικής καύσης από την… πίσω πόρτα.«Ο μετασχηματισμός σε κινητικότητα χωρίς εκπομπές απαιτεί χρόνο και πραγματοποιείται ήδη σήμερα μέσω επιδοτήσεων για αγοραστές και αλλά και για εταιρείες υποδομών φόρτισης. Από την άποψή μας, τα σενάρια που συζητούνται επί του παρόντος δεν είναι τεχνικά εφικτά». Η Volkswagen, μία από τις κορυφαίες μάρκες αυτοκινήτων στον κόσμο, επισήμανε ότι οι τρέχουσες προτάσεις Euro 7 θα αυξήσουν την τιμή των οχημάτων. «Τα σενάρια Euro 7 που συζητήθηκαν θα ήταν δυνατά μόνο με κορυφαία τεχνικά μέτρα είναι πολύ δαπανηρά. Η προσθήκη υβριδικών συστημάτων θα έκανε τα περισσότερα οχήματα πολύ πιο ακριβά ενώ στο ιδιαίτερα ευαίσθητο τμήμα των μικρών αυτοκινήτων, η επιβάρυνση δεν θα είναι πλέον αποδεκτή για πολλούς πελάτες».

ΤΑ ΔΥΟ ΕΙΔΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ

Αμιγώς ηλεκτρικό ή ηλεκτρικό αυτοκίνητο, είναι το ίδιο πράγμα. Κάθε αυτοκίνητο που έχει ηλεκτρικό κινητήρα και χρησιμοποιεί μόνο ηλεκτρική ενέργεια για να κινηθεί η οποία αποθηκεύεται στις μπαταρίες. Δεν έχουν συμβατικό κινητήρα εσωτερικής καύσης αλλά μόνο ηλεκτροκινητήρα και μία μπαταρία. Ο βασικός παράγοντας που επηρεάζει την τιμή των ηλεκτρικών είναι η μπαταρία η οποία έχει υψηλό κόστος παραγωγής, κάτι που επηρεάζει την τιμή του οχήματος συνολικά. Φυσικά, υπάρχουν και κάποιοι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την τιμή του ανάλογα με τη μάρκα, τη χώρα που βρίσκεσαι κλπ.

Τα υβριδικά plug-in έχουν επίσης έναν κινητήρα εσωτερικής καύσης και ένα ηλεκτρικό μοτέρ. Οι μπαταρίες εδώ έχουν μεγαλύτερη χωρητικότητα από αυτή των mild hybrid και hybrid και για να φορτίσεις το βάζεις στην πρίζα. Προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία και εξοικονόμηση καυσίμου και ενέργειας.

(του Ευαγόρα Προκοπίου, Από την κυπριακή έκδοση του περιοδικού Forbes, Φιλελεύθερος Κύπρου)