Ζούβιας (NRG): Το «κρυφό» κόστος για τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και το πρόβλημα ρευστότητας

Στις ρυθμιστικές εκκρεμότητες που παράγουν κρυφό κόστος για τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και στο πρόβλημα ρευστότητας των επιχειρήσεων του κλάδου αναφέρθηκε ο κ.Βασίλης Ζούβιας, Διευθυντής Ρυθμιστικών Υποθέσεων NRG μιλώντας στο 6ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress  στις 27-28 Μαρτίου 2025 στο ξενοδοχείο Wyndham Grand Athens.

Ο κ. Ζούβιας εξήγησε ότι ο τρόπος που λειτουργεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παράγει ένα κρυφό κόστος για τους προμηθευτές το οποίο δεν περνά στον τελικό καταναλωτή και αποτελεί το περιθώριο σφάλματος της λειτουργίας της αγοράς. Αυτό οφείλεται σε τέσσερα συγκεκριμένα στοιχεία, τις ατέλειες στο κανονιστικό και νομικό πλαίσιο, τις ατέλειες στο ρυθμιστικό πλαίσιο, τα ελλείμματα των κρατικών ταμείων και ειδικών λογαριασμών και τις αστοχίες των διαχειριστών.  

Εστιάζοντας στα θέματα που δεν έχουν τεθεί σε δημόσιο διάλογο, ο κ. Ζούβιας αναφέρθηκε στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις αναλύοντας τι συμβαίνει με τα ΥΚΩ και τα ΕΤΜΕΑΡ, τα οποία βασίζονται σε αποφάσεις της Κομισιόν που έχουν λήξει. Σε ό,τι αφορά στα ΥΚΩ, η απόφαση της παρέκκλισης για τη διασύνδεση των μη διασυνδεδεμένων νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα καθώς και οι συναλλαγές για το αντάλλαγμα ΥΚΩ στα μη διασυνδεδεμένα νησιά έχει λήξει από τον Φεβρουάριο του 2019, δηλαδή εδώ και έξι χρόνια με αποτέλεσμα η ΡΑΕ να μην εκδίδει αποφάσεις για τον προσδιορισμό του οριστικού ανταλλάγματος των ΥΚΩ. Αυτό είναι αναμενόμενο καθώς οι αποφάσεις αυτές πάσχουν νομικά και δεν υπάρχει εγκριτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι συναλλαγές που αφορούν σε αυτή την εκκρεμότητα ανέρχονται σε 3 δις ευρώ και μια συνέπεια αυτής της εκκρεμότητας είναι και το γεγονός ότι από 2019 μέχρι σήμερα, οι προμηθευτές δεν γνωρίζουν ποιο είναι το κόστος με το οποίο προμηθεύουν τους πελάτες στους στα μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Όσον αφορά στα ΕΤΜΕΑΡ, ο κ. Ζούβιας σημείωσε ότι υπάρχει η εγκριτική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μειωμένες χρεώσεις που αφορούν στις ενεργοβόρες βιομηχανίες και η ΕΒΙΚΕΝ ζητάει την επέκταση και την κοινοποίηση του σχήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως επεσήμανε, καλώς το ζητάει αλλά πίσω από αυτό υπάρχει μια μεγάλη εκκρεμότητα καθώς δεν ήταν όλοι δικαιούχοι των μειωμένων χρεώσεων και προκύπτει εκκρεμότητα με τα χρεωστικά υπόλοιπα των πελατών.

Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ήταν οι αστοχίες των διαχειριστών. Ως παράδειγμα έφερε τα ενημερωτικά σημειώματα του ΑΔΜΗΕ για αναδρομική διορθωτική εκκαθάριση της αγοράς εξισορρόπησης, κάτι που όπως υπογράμμισε έγινε ετεροχρονισμένα επειδή δεν ήτα συστημικά έτοιμος ο ΑΔΜΗΕ σύμφωνα με την απάντηση που δόθηκε. Ομοίως, ο ΔΕΔΔΗΕ, για το πρώτο εξάμηνο του 2022, υπολόγισε το συντελεστή κανονικοποίησης υποστηρίζοντας ότι αυτός αποτελεί επιχειρηματικό ρίσκο των προμηθευτών ενώ έθεσε ως πρόταση να προϋπολογίζεται μελλοντικά ώστε να το λαμβάνουν υπ’όψιν οι προμηθευτές στα τιμολόγια. Ωστόσο, όπως εξήγησε ο κ. Ζούβιας, η συγκεκριμένη αγορά δεν λειτουργεί με τον κανόνα του ελάχιστου κοινού παρονομαστή, δηλαδή τα τιμολόγια χτίζονται με βάση ένα αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο και δεν σχετίζονται με το κατά πόσο θέλει ο προμηθευτής να συμπεριλαμβάνει στο τιμολόγιο την ένδειξη του πρόσθετου κόστους. Και εάν το κάνει, είτε θα έχει πιο ακριβά τιμολόγια και δεν θα είναι ανταγωνιστικός ή εάν το κάνουν όλοι μαζί η Επιτροπή Ανταγωνισμού θα θεωρήσει ότι έγινε σιωπηρή σύμπραξη, όπως ανέφερε.

«Ό,τι και να κάνει μ ια νέα οδηγία, όσες προβλέψεις και να φέρει ή ό,τι και να φέρουν τα νέα τιμολόγια, εάν δεν λυθούν αυτά τα κόστη που προέρχονται από το περιθώριο σφάλματος με το οποίο λειτουργεί οργανικά η αγορά, δεν θα επιτύχουμε πολλά πράγματα», σημείωσε.

Το πρόβλημα της ρευστότητας των προμηθευτών και οι λύσεις που δεν εφαρμόζονται

Αναλύοντας το πρόβλημα της ρευστότητας των προμηθευτών ο κ. Ζούβιας εστίασε στην προμήθεια της ηλεκτρικής ενέργειας σε πελάτες χαμηλής τάσεις εξηγώντας ότι οι προμηθευτές αγοράζουν σήμερα το προϊόν για να το τιμολογήσουν και να εισπράξουν ενάμιση μήνα μετά, και ενώ τιμολογούν το 100% της απαίτησης, εισπράττουν μόνο ένα υποσύνολο. Η διαδικασία αυτή πιέζει τους προμηθευτές οι οποίοι πρέπει πρώτα να πληρώσουν και μετά να εισπράξουν ένα μέρος ενώ πρέπει να ληφθεί υπ’όψιν και το στοιχείο του risk management προς τους διαχειριστές, οι οποίοι τιμολογούν το 100% τη απαίτησής τους προς τους προμηθευτές και λαμβάνουν το 100% καθώς η επισφάλεια περνάει από τον πελάτη στον προμηθευτή. Επιβαρυντικά λειτουργεί και το θέμα των ελλειμματικών κρατικών ταμείων και ειδικών λογαριασμών, ένα φαινόμενο το οποίο τείνει να έχει διαχρονικό χαρακτήρα καθώς υπάρχει ένας βολικός άτυπος κρατικός δανεισμός όπου το κράτος δανείζεται από κεφάλαια κίνησης των προμηθευτών, όπως σημείωσε.

Ο κ. Ζούβιας επεσήμανε ότι οι λύσεις για το πρόβλημα ρευστότητας των προμηθευτών είναι γνωστές αλλά δεν εφαρμόζονται. Όπως υποστήριξε, ο βασικός λόγος είναι ότι η κατάσταση αυτή είναι βολική εφόσον ο προμηθευτής επωμίζεται όλο το κόστος χωρίς αυτό να φθάνει στον τελικό καταναλωτή, μια προσέγγιση η οποία είναι λανθασμένη.  Αντ’ αυτού θα έπρεπε να αλλάξει το modus operandi όπως σημείωσε. «Γιατί εάν τελικά απελευθερώσεις τη ρευστότητα και τα κεφάλαια των προμηθευτών, αυτό θα παράξει κοινωνικό μέρισμα υπό την έννοια ότι αυτά τα κεφάλαια θα παράξουν ανταγωνιστικότερες τιμές, καλύτερα τιμολόγια και περισσότερες υπηρεσίες προς τους πελάτες», ανέφερε σχετικά.