Skip to main content
Menu
English edition

Την κατάργηση του κατώτατου ορίου στις προσφορές των παραγωγών προτείνει για το νέο μοντέλο της αγοράς η βιομηχανία

Χρήστος Στεφάνου

Μια από τις βασικές ενεργειακές υποχρεώσεις της συμφωνίας για την τρίτη αξιολόγηση είναι η προσαρμογή της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού στο μοντέλο στόχος (target model) και η μεταρρύθμιση του τρόπου λειτουργίας της. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για τις αλλαγές στο σχεδιασμό της αγοράς, που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου που θα είναι συμβατό με γειτονικά, με στόχο τη δημιουργία ενοποιημένων περιφερειακών αγορών. 

Οι αλλαγές που έρχονται στο σχετικά κοντινό μέλλον θα είναι ραγδαίες και υπάρχουν βάσιμες προσδοκίες ότι στρεβλώσεις και αναποτελεσματικότητες που επί χρόνια κρατούν καθηλωμένη την ελληνική αγορά θα αρθούνν προς όφελος των καταναλωτών αλλά και των συμμετεχόντων στην αγορά. Εδώ βεβαίως υπάρχουν και κίνδυνοι υπό την έννοια ότι εάν δε υπάρξει σωστή προετοιμασία, αντί για αποτελεσματική και ρευστή αγορά, μπορεί τελικώς να οδηγηθούμε σε ένα μοντέλο που θα πληροί μόνο τυπικά τα κριτήρια και δε θα οδηγεί σε πραγματική  ενοποίηση με τις περιφερειακές αγορές.

Όπως επισημαίνει η ενεργοβόρος βιομηχανία, η οποία υφίσταται ως καταναλωτής τις συνέπειες από την καθυστέρηση στη μεταρρύθμιση της εγχώριας αγοράς ρεύματος, ίσως το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα στρέβλωσης, που σήμερα εμποδίζει  τον ανταγωνισμό και τη ρευστότητα στις τιμές είναι τα όρια που υπάρχουν στις προσφορές των παραγωγών στην προημερήσια αγορά. 

Πρόκειται για την υποχρέωση που επιβάλλεται στους παραγωγούς ηλεκτρισμού να κάνουν προσφορές που θα είναι υψηλότερες του μεταβλητού κόστους, μια υποχρέωση που είναι από τους πιο παλιούς κανόνες της ελληνικής αγοράς, καθώς θεωρείται ότι περιορίζει την ισχύ του δεσπόζοντος παίκτη, δηλαδή της ΔΕΗ. Ωστόσο τα θέματα ανταγωνισμού και πιθανής κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, κανονικά θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά από τη ΡΑΕ και την Επιτροπή Ανταγωνισμού και να μην αποτελούν από μόνα τους λόγους για στρέβλωση της λειτουργίας της αγοράς.

Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, από την πλευρά της βιομηχανίας, η επιβολή ορίου στις κατώτατες προσφορές των παραγωγών, αποτελεί τον βασικό λόγο για την απόκλιση των τιμών στην ελληνική αγορά, από τις άλλες ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρισμού αλλά και για τη χαμηλή μεταβλητότητα. 

Έτσι η ύπαρξη κατώτατου ορίου στις προσφορές έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνονται σημαντικά οι τιμές, ειδικά στις ώρες χαμηλής αιχμής, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές.

Ποιες είναι οι συνέπειες από αυτόν τον κανόνα υπογραμμίζουν οι ίδιες πηγές;

Οι υψηλές και προβλέψιμες τιμές κατά τις ώρες χαμηλής αιχμής στην Ελληνική αγορά, οδηγούν σε τεχνητή αύξηση των εισαγωγών ρεύματος, οδηγώντας σε τεχνητή μείωση του συντελεστή φόρτισης του εγχώριου παραγωγικού δυναμικού. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνεται η συχνότητα κλεισίματος μονάδων, αλλά και τα μεταβλητά κόστη παραγωγής. οι παραγωγοί δεν μπορούν να αντιδράσουν και μειώνεται η ανταγωνιστικότητά τους σε περιφερειακό επίπεδο

Οι μεγάλοι καταναλωτές που θα μπορούσαν να μειώσουν τα ενεργειακά τους κόστη λειτουργώντας τις ώρες χαμηλής αιχμής, είναι αναγκασμένοι να αγοράζουν ενέργεια με υψηλό κόστος, γεγονός που περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους

Υπάρχει μειωμένη οικονομική ελευθερία των παραγωγών, των καταναλωτών, των προμηθευτών και των εμπόρων και επηρεάζεται αρνητικά η αποτελεσματικότητα του ενεργειακού τομέα

Εάν στο νέο μοντέλο της αγοράς παραμείνει ο κανόνας της ελάχιστης προσφοράς θα υπάρξουν επιπλέον αρνητικές επιπτώσεις:

Ενδέχεται να προκληθεί στρέβλωση και στις τιμές στις αγορές “forward” 

Θα υπάρξουν τεχνητά υψηλές τιμές που θα ενισχύσουν τις εισαγωγές ενέργειας ενώ η διασύνδεση των αγορών αντί για ευκαιρία ενδέχεται να εξελιχθεί σε πρόβλημα για τους συμμετέχοντες στην αγορά. 

Η ύπαρξη διαφορών στο μοντέλο της αγοράς μπορεί να περιορίσει τη ρευστότητα 

Λύσεις

Πιθανή κατάργηση του κανόνα της ελάχιστης προσφοράς εκτιμάται από πηγές της αγοράς και κυρίως από μεγάλους ενεργειακούς καταναλωτές θα λειτουργήσει προς το συμφέρον των ηλεκτροπαραγωγών, των βιομηχανικών καταναλωτών και των προμηθευτών ενώ πιθανά προβλήματα κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης μπορούν να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά από τις Ρυθμιστικές Αρχές και την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Μια τέτοια εξέλιξη μπορεί να ευθυγραμμίσει την ελληνική αγορά με τις ευρωπαϊκές.

Τέλος εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε ευθυγράμμιση της παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας δίνοντας κίνητρα για επενδύσεις που θα αυξήσουν την ευελιξία των παραγωγών αλλά και των καταναλωτών.



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα