Τι μας διδάσκει το φετινό Statistical Review of World Energy

Σημαντικά συμπεράσματα προκύπτουν από τη φετινή έκθεση Statistical Review of World Energy, την οποία εξέδιδε παλαιότερα η ΒΡ επί δεκαετίες και πλέον το Energy Institute της Βρετανίας. Πρόκειται για τη "βίβλο" του κλάδου της ενέργειας, αφού περιέχει όλα τα στοιχεία που χρειάζεται κανείς για να διαπιστώσει που κινούνται τα πράγματα.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση, οι παγκόσμιες εκπομπές CO2 κορυφώθηκαν εκ νέου πέρυσι, όμως το σχετικό διάγραμμα δείχνει τάσεις επιπεδοποίησης που ίσως οδηγήσουν σε μια σταδιακή πτώση στο εξής. Το ερώτημα είναι προφανώς αν η όποια μείωση θα εξελιχθεί αρκετά γρήγορα για επίτευξη του κλιματικού στόχου του ΟΗΕ.

Στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ και τα υπόλοιπα πράσινα μέτρα έχουν αρχίσει όχι μόνο να καλύπτουν την παραπάνω ενεργειακή ζήτηση, αλλά και να αντικαθιστούν (ελαφρώς) την υφιστάμενη παραγωγή των ορυκτών καυσίμων. Αυτό αναμφίβολα συνιστά θετική είδηση, αν και μέρος της τάσης αποδίδεται στην αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.

Στην περίπτωση της Κίνας, οι ΑΠΕ έφτασαν πέρυσι να καλύπτουν τη νέα ζήτηση από μόνες τους, όμως η κατανάλωση ενέργειας της χώρας αυξάνεται σημαντικά χρόνο με το χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι δύσκολα θα μπορέσει η πράσινη ενέργεια να οδηγήσει και στην πολυπόθητη αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων στο βαθμό που χρειάζεται.

Σε κάθε περίπτωση, ενδεικτικό είναι ότι η ραγδαία άνοδος της κατανάλωσης άνθρακα στην Κίνα είναι πολλαπλάσια της μείωσης της χρήσης άνθρακα στην Ευρώπη και την Αμερική που συντελέστηκε με κόπο και θυσίες τα προηγούμενα χρόνια.

Το παρακάτω γράφημα είναι πραγματικά αμείλικτο:

Ενώ το επόμενο διάγραμμα δεν αφήνει πολλά περιθώρια ερμηνείας για την πορεία της ενεργειακής μετάβασης:

Την ίδια στιγμή, προσπάθειες όπως η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης δείχνουν να οπισθοχωρούν, αφού οι πωλήσεις στις ανεπτυγμένες οικονομίες περιορίστηκαν το τελευταίο έτος. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ έδειξαν ότι ένα 40% των οδηγών ηλεκτρικών οχημάτων θα προτιμούσε να επιστρέψει σε συμβατικό αυτοκίνητο για την επόμενη αγορά του. Ακριβώς αντίθετη είναι η κατάσταση στην Κίνα, όπου οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων καλπάζουν.

Σύννεφα δείχνουν να υπάρχουν και στον τομέα των ΑΠΕ. Σειρά παραδοχών που ίσχυαν την περασμένη δεκαετία έχουν ανατραπεί πλέον, αφού περάσαμε από μια εποχή σχεδόν μηδενικών επιτοκίων σε μια άλλη με σαφώς υψηλότερο κεφαλαιακό κόστος. 

Νέες τεχνολογίες όπως το υδρογόνο, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ωριμάσουν με τον ίδιο ρυθμό όπως τα φωτοβολταϊκά, δημιουργώντας ακόμα περισσότερες αμφιβολίες.

Στο επίκεντρο, πάντως, της κατάστασης υπάρχει μια "σχιζοφρενική" τάση: Από τη μια γίνονται προσπάθειες και επενδύονται δισεκατομμύρια για την ενεργειακή εξοικονόμηση και από την άλλη η μείωση της ζήτησης είναι ένας στόχος που δεν συμφέρει κανέναν εντός του ενεργειακού κλάδου.

Οι εταιρείες ηλεκτρισμού διδάσκουν στους πολίτες πως να γλιτώνουν κιλοβατώρες επενδύοντας σε σχετικές λύσεις, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιες εταιρείες τους πουλάνε ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, ηλεκτρικά κουτάλια και κάθε λογής συσκευές που χρησιμοποιούν άσκοπα μπαταρίες και ηλεκτρισμό.

Σήμερα διαπιστώνουμε ότι οι ΑΠΕ για να αναπτυχθούν περαιτέρω χρειάζονται νέα ζήτηση, αλλιώς θα βαλτώσουν. Ο κλάδος βλέπει στήριγμα σε τεχνολογίες όπως την Τεχνητή Νοημοσύνη που επιφέρουν κατακόρυφη άνοδο της ζήτησης, δημιουργώντας τεράστιες χρηματιστηριακές φούσκες. Πλέον οι ημερήσιες διακυμάνσεις της μετοχής της Nvidia συχνά ξεπερνούν το ΑΕΠ ανεπτυγμένων κρατών.

Το αν οι παραπάνω καινοτομίες αξίζουν να θυσιάσουμε τόσο μεγάλες ποσότητες ενέργειας και τους κλιματικούς μας στόχους, είναι κάτι που καλείται να απαντήσει ο καθένας μας.

Οι πολίτες μπορεί να μην γνωρίζουν από ενεργειακή πολιτική, όμως πλέον εδραιώνεται στην κοινή γνώμη η άποψη ότι το καράβι πλέει ακυβέρνητο και μπορούμε μόνο να ελπίζουμε στο έλεος της κλιματικής αλλαγής. Όλα δείχνουν ότι το σύστημα εν τέλει θα αυτορρυθμιστεί αδιαφορώντας για πολιτικές, διεθνείς διασκέψεις και εταιρικά σλόγκαν.

(φωτογραφία: freepik.com)