Θωρακίζουμε και προστατεύουμε το «πράσινο παρόν» - Επιταχύνουμε στο θέμα της αποθήκευσης και στη διαχείριση των εγγυήσεων προέλευσης

Το 2025 είναι μια ακόμη χρονιά, που εμπεδώνεται η αξία των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, πλην όμως διαπιστώνουμε ότι η πράσινη ενέργεια εμφανίζει ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις και απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις και αποτελεσματικότερη διαχείριση. Οι  περισσότεροι από εμάς στο χώρο της ενέργειας (και σίγουρα όλοι στο ΔΑΠΕΕΠ) συμφωνούμε ότι η ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ είναι η αποδοτικότερη μορφή ενέργειας, αφού α) σέβεται το περιβάλλον και υπηρετεί τη μάχη κατά της κλιματικής κρίσης και β) είναι η πιο οικονομική μορφή ενέργειας, τουλάχιστον ως προς την παραγωγή της. Την άποψη αυτή, βέβαια, δεν φαίνεται να συμμερίζεται ο Πρόεδρος Τραμπ, γεγονός που αυξάνει τις προκλήσεις στο χώρο και ενδέχεται να αλλάξει το ενεργειακό τοπίο.

Καταρχάς, η διαφορά σε σχέση με παλαιότερα έτη είναι ότι πλέον ο όρος «πράσινη μετάβαση» φαίνεται μάλλον κάπως ξεπερασμένος. Ας μην κρυβόμαστε. Διανύουμε ήδη το «πράσινο παρόν». Με βάση τις προβλέψεις των ειδικών, Φερ ειπείν, δεν θα πετύχουμε απλώς, αλλά θα ξεπεράσουμε αισθητά τους στόχους του ΕΣΕΚ για το 2030 ως προς τη διείσδυση των ΑΠΕ.

Παίρνοντας, λοιπόν, ως δεδομένο ότι η πράσινη ενέργεια έχει κατά βάση πλεονεκτήματα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το βασικό της handicap, το ότι πρέπει να καταναλωθεί «εδώ και τώρα». Στη διαπίστωση αυτή δεν φτάσαμε το 2025. Φέτος, όμως, είναι η χρονιά που είμαστε πιο κοντά από ποτέ στην πρακτική εφαρμογή μεθόδων αποθήκευσης. Από τη θεωρία περνάμε στην πράξη. Η μετάβαση αυτή, άλλωστε, επείγει, αν αναλογιστεί κανείς τα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε από την αυξημένη παραγωγή ΑΠΕ και τη σποραδικά μειωμένη ζήτηση. Τον Μάρτιο που μας πέρασε είδαμε για πρώτη φορά υπαρκτό τον κίνδυνο για ολικό black out στη χώρα. Ευτυχώς, τα ταχύτατα αντανακλαστικά του Υπουργείου Ενέργειας και των αρμόδιων διαχειριστών, σε συνδυασμό με τη συνεργασία των παραγωγών ΑΠΕ, απέτρεψαν τον κίνδυνο. Ακόμη χειρότερα, στα τέλη Απριλίου παρακολουθήσαμε έκπληκτοι την Ιβηρική χερσόνησο να βυθίζεται στο σκοτάδι.

Όπως και το 2024, το πρόβλημα των περικοπών έκανε αισθητή την παρουσία του. Οι παραγωγοί ΑΠΕ, τα συμφέροντα των οποίων [από κοινού με το δημόσιο συμφέρον] οφείλουμε να διαφυλάττουμε και διαφυλάττουμε στο ΔΑΠΕΕΠ, έγιναν μέρος του προβλήματος. Στο Διαχειριστή, λοιπόν, επειδή δεν έχουμε την αρμοδιότητα να εμπλακούμε ούτε στο ζήτημα των περικοπών ούτε στο ζήτημα των διασυνδέσεων, σηκώσαμε τα μανίκια και επιταχύναμε δυναμικά στο θέμα της αποθήκευσης. Έχουμε έτοιμο το Μητρώο Φορέων Ελέγχου Επιθεώρησης και Επαλήθευσης Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας. Έχουμε ολοκληρώσει το σχέδιο της σύμβασης με τους ενισχυόμενους ΣΑΗΕ και αναμένουμε την έγκριση της ΡΑΑΕΥ. Είμαστε σε πλήρη ετοιμότητα ως προς το Μητρώο ΑΠΕΣΑ και έχουμε προετοιμαστεί, ώστε να εφαρμόσουμε το μηχανισμό αναδιανομής της λειτουργικής ενίσχυσης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ λόγω περικοπών, αμέσως μόλις δημοσιευτεί η σχετική Υπουργική Απόφαση.

Πέραν όμως όλων των ανωτέρω προσφάτων εξελίξεων, θέλω να αναφερθώ ειδικά στη διαχείριση των εγγυήσεων προέλευσης από την εταιρεία μας, μια διαχείριση που θα πρέπει να μου επιτραπεί να χαρακτηρίσω απολύτως επιτυχημένη.

Ο ΔΑΠΕΕΠ, ως αποκλειστικός εκ του νόμου φορέας έκδοσης εγγυήσεων προέλευσης στην Ελλάδα, έχει διεξάγει μέχρι σήμερα τέσσερις συνολικά δημοπρασίες εγγυήσεων προέλευσης, ενώ έχει ήδη προγραμματίσει τις επόμενες τρείς εντός του 2025, με σκοπό τη διάθεση δυο προϊόντων ανά δημοπρασία. Επιπλέον, στα σχέδια του Διαχειριστή βρίσκεται και η επέκταση του συστήματος εγγυήσεων προέλευσης στο βιομεθάνιο, καθώς έχει ήδη οριστεί ως φορέας έκδοσης εγγυήσεων προέλευσης για την παραγωγή βομεθανίου, αλλά και υδρογόνου.

Το πιο σημαντικό είναι ότι σε όλες τις ήδη διενεργηθείσες δημοπρασίες (2024 - 2025), είτε αφορούσαν παραγωγή Η/Ε από φωτοβολταϊκούς σταθμούς, είτε αφορούσαν παραγωγή Η/Ε από ανεμογεννήτριες, είτε αφορούσαν παραγωγή Η/Ε από αιολική ενέργεια στα ΜΔΝ, κατακυρώθηκε το σύνολο των προσφερόμενων εγγυήσεων προέλευσης. Οι τιμές δε αυτών, ειδικά εντός του 2024, κινήθηκαν σε επίπεδα παρεμφερή με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές τιμές σε μεγάλους οίκους δημοπρασιών, όπως αυτός της Γαλλίας (ΕΕΧ).

Το αμέσως πιο σημαντικό είναι ότι το συνολικό έσοδο και από τις τέσσερις διενεργηθείσες δημοπρασίες ανήλθε στο υπεράνω κάθε προσδοκίας ποσό του 1.039.075,00 ευρώ, γεγονός που επιβεβαιώνει την επιτυχία των δημοπρασιών και το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων, το 50% των οποίων μάλιστα είναι εταιρείες με έδρα στο εξωτερικό.

Όπως προανέφερα, η εποχή που διανύουμε είναι το «πράσινο παρόν». Στο χέρι μας είναι – παρά τις αναταράξεις που προκαλεί η πολιτική Τραμπ – να θωρακίσουμε και να προστατεύουμε αυτό το πράσινο παρόν. Η ομάδα του ΔΑΠΕΕΠ το κάνει ήδη και θα εξακολουθήσει να το κάνει και στο μέλλον.

*Η κα Αναστασία Ρήγα είναι Δικηγόρος και Πρόεδρος ΔΣ του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ)