Τεράστιο ηλεκτρικό μπλακ άουτ σε Ισπανία-Πορτογαλία - Εκατομμύρια καταναλωτές έμειναν χωρίς ρεύμα και τηλεπικοινωνίες - Άγνωστες οι αιτίες της κατάρρευσης

(upd: 18:32) Το ρεύμα είναι πλέον διαθέσιμο σε περιοχές της Καταλονίας, της Αραγονίας, της Χώρας των Βάσκων, της Γαλικίας, της Αστούριας, της Ναβάρρας, της Καστίλλης και Λεόν, της Εξτρεμαδούρας και της Ανδαλουσίας , αναφέρει η Red Eléctrica σε ανακοίνωσή της.

Η διαθέσιμη ισχύς συνολικά στη χώρα ανέρχεται πλέον σε περίπου 12 GW, ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με τα 10,5 GW νωρίτερα, όπως φαίνεται στο διάγραμμα του ισπανικού διαχειριστή:

(upd: 17:26) Με 82% ΑΠΕ λειτουργούσε το ισπανικό ηλεκτρικό σύστημα λίγο πριν σημειωθεί η μεγάλη διακοπή στις 12:30 το μεσημέρι.

Συγκεκριμένα, λίγα λεπτά πιο πριν, τα στοιχεία έδειχναν ένα μείγμα ηλεκτροπαραγωγής με 60,6% φωτοβολταϊκά, 12% αιολικά, 11,6% πυρηνικά, 5,1% ηλιοθερμικά, 4,6% συμπαραγωγή και 3,4% μονάδες αερίου συνδυασμένου κύκλου.

(upd: 17:21) Ο διαχειριστής ηλεκτρισμού της Πορτογαλίας, REN, ανέφερε στο Reuters ότι υπεύθυνο για τις σημερινές διακοπές ήταν σπάνιο μετεωρολογικό φαινόμενο στην Ισπανία.

Συγκεκριμένα, επηρεάστηκαν ορισμένες γραμμές των 400 kV από ακραίες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας που προκάλεσαν ανώμαλες ταλαντώσεις, με αποτέλεσμα να τεθούν εκτός λειτουργίας. Η REN εκτιμά επίσης ότι θα χρειαστεί έως και μια εβδομάδα για την πλήρη επαναφορά του συστήματος.

Όπως διευκρινίζει η REN, στην Ισπανία σημειώθηκαν έντονες μεταβολές της θερμοκρασίας, οι οποίες προκάλεσαν «ανώμαλες ταλαντώσεις» στις γραμμές υπερυψηλής τάσης. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «επαγόμενη ατμοσφαιρική μεταβολή», επηρέασε τη σταθερότητα του συστήματος και προκάλεσε αποτυχίες συγχρονισμού μεταξύ διαφορετικών τμημάτων του ηλεκτρικού δικτύου. Η αστοχία στη συγχρονισμένη λειτουργία των δικτύων οδήγησε σε αλλεπάλληλες διαταραχές στο ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτροδότησης, όπως αναφέρει η REN.
Εξηγώντας το φαινόμενο, ο πρώην διευθυντής στην ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, σημειώνει:  Η «επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση» που δημιουργείται στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (όπως αυτές των 400 kV) είναι ένα φαινόμενο που δημιουργείται πάνω σε αυτά τα πολύ μακριά καλώδια, τα οποία είναι εκτεθειμένα στον αέρα και στις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Όταν υπάρχει απότομη και ακραία αλλαγή της θερμοκρασίας — για παράδειγμα, απότομα κύματα ψύχους ή καύσωνα — τότε δημιουργούνται ισχυρά ανοδικά ή καθοδικά ρεύματα αέρα (θερμικές ανωμαλίες). Αυτές οι θερμικές μεταβολές προκαλούν ταλαντώσεις στα καλώδια μέσω δύο κυρίως μηχανισμών. Αρχικά θερμική διαστολή και συστολή όπου το μέταλλο των καλωδίων διαστέλλεται ή συστέλλεται απότομα. Ακολουθούν και οι ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις όπου οι διαφορές στην πυκνότητα του αέρα δημιουργούν τοπικούς ανέμους ή ρεύματα που επηρεάζουν τις γραμμές, προκαλώντας τις να πάλλονται. Αυτό το φαινόμενο λέγεται επαγόμενη ατμοσφαιρική δόνηση (induced atmospheric vibration) και μπορεί να οδηγήσει σε: Κραδασμούς, Ταλαντώσεις σε μεγάλη κλίμακα ακόμη και μηχανικές καταπονήσεις που απειλούν τη δομική ακεραιότητα των γραμμών. Είναι διαφορετικό από το συνηθισμένο "galloping" που προκαλείται από πάγο και άνεμο».

(upd: 16:52) Σειρά πληροφοριών παρέχουν τα τοπικά ΜΜΕ, σχετικά με τις επιπτώσεις των διακοπών ρεύματος.

Συγκεκριμένα, το διϋλιστήριο της Μούρθια διέκοψε τη λειτουργία του.

Ο πυρηνικός σταθμός της Βαλένθια διαθέτει δικές του συμβατικές γεννήτριες που εξασφαλίζουν αυτονομία επτά ημερών, άρα δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα.

Πολυάριθμες είναι οι διακοπές στο δίκτυο των τηλεπικοινωνιών, καθώς όλοι οι πάροχοι της χώρας αναφέρουν συνεχή προβλήματα.

Από την πλευρά της, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με Ισπανία και Πορτογαλία για να αποσαφηνιστεί η αιτία της διακοπής.

Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Τερέσα Ριμπέρα, δήλωσε ότι δεν υπάρχει τίποτα που να υποδηλώνει κάποιου είδους σκόπιμη ενέργεια, όπως θα ήταν π.χ. μια κυβερνοεπίθεση.

(upd: 16:47) Αποκλειστικά από ΑΠΕ και εισαγωγές προέρχονται τα 11,3 γιγαβάτ που είναι διαθέσιμα αυτή τη στιγμή στο δίκτυο της Ισπανίας.

Σύμφωνα με το Bloomberg, τα αιολικά, τα φωτοβολταϊκά, τα υδροηλεκτρικά και οι εισαγωγές από τη Γαλλία προσφέρουν αυτή την ισχύ, έναντι μιας φυσιολογικής ισχύος που θα ήταν κοντά στα 25 γιγαβάτ.

Στον αντίποδα, οι συμβατικές μονάδες συνεχίζουν να βρίσκονται στο μηδέν και καταβάλλονται προσπάθειες να επανεκκινήσουν εγκαίρως πριν το βράδυ.

(upd: 16:43) Ποτέ στην Ιστορία δεν έχει ξανασυμβεί τέτοιας έκτασης μπλακάουτ, όπως το σημερινό, ανακοίνωσε ο ισπανικός διαχειριστής δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας Red Electrica, καθώς το μαζικό μπλακάουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο έχει παραλύσει μεγάλα τμήματα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. 

Ο επικεφαλής λειτουργιών στον φορέα εκμετάλλευσης δικτύου Εντουάρντο Πριέτο  δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι η αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης στο ισπανικό ηλεκτρικό δίκτυο ενδέχεται να διαρκέσει από έξι έως δέκα ώρες. 

Η ισπανική και η πορτογαλική κυβέρνηση συγκάλεσαν έκτακτες συνεδριάσεις των υπουργικών συμβουλίων τους μετά το μπλακάουτ, που επηρέασε για λίγο και ένα μέρος της Γαλλίας, το οποίο συνορεύει με τη βορειοανατολική Ισπανία.

Σύμφωνα με το ισπανικό ραδιοφωνικό δίκτυο Cadena Ser, θα συγκληθεί και το ισπανικό συμβούλιο εθνικής ασφάλειας για τον συντονισμό της αντιμετώπισης της κατάστασης. 

Ομάδες του γαλλικού φορέα εκμετάλλευσης δικτύου υψηλής τάσης RTE εργάζονται για να βοηθήσουν την Red Electrica, και έχουν ήδη αποκαταστήσει την κατανάλωση ρεύματος σε 700 MW μέσω Γαλλίας, ανέφερε η RTE.

Η Red Electrica τόνισε ότι δεν μπορεί να κάνει εικασίες για τα αίτια του μπλακάουτ. 

(upd:14:40) Σε ανάρτησή του στο X ο δημοσιογράφος-αναλυτής του Bloomberg, Χαβιέ Μπλας, σημειώνει σχετικά:

“Μαζικό - πραγματικά μαζικό – μπλακ άουτ πλήττει την Ισπανία, όπου μεγάλο μέρος της χώρας υφίσταται διακοπές ρεύματος (συμπεριλαμβανομένης της Μαδρίτης και της Βαρκελώνης).

Δεδομένα από το εθνικό δίκτυο της Ισπανίας δείχνουν απώλεια >10 GW ζήτησης, από ~26GW, σε ~12GW σε λίγα δευτερόλεπτα. Αιτία άγνωστη”.
 

Νωρίτερα το energypress έγραφε:

Εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται σήμερα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα στην Ισπανία και την Πορτογαλία, μετά από μεγάλη διακοπή που έπληξε το δίκτυο ηλεκτρισμού στις 12:30 το μεσημέρι.

Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, οι πρώτες αναφορές κάνουν λόγο για διακοπή σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ αντίστοιχες αναφορές αρχίζουν να βγαίνουν από την Ισπανία, σύμφωνα με το Euronews.

Ενδεικτικό είναι διακόπηκε η ηλεκτροδότηση στο αεροδρόμιο Μπαράχας της Μαδρίτης, ενώ υπάρχουν και διακοπές στις τηλεπικοινωνίες.

Παράλληλα, πολίτες στην Ανδόρρα και σε γαλλικές περιοχές που γειτνιάζουν με την Ισπανία επίσης ανέφεραν διακοπές.

Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές αν το πρόβλημα οφείλεται στην υπερπαραγωγή των ΑΠΕ και σε αδυναμία διαχείρισής της. Περισσότερες πληροφορίες θα είναι διαθέσιμες σύντομα.